ประกันรถยนต์ ทุนประกัน คือ อะไร ตั้งเท่าไรไม่ขาดทุนตอนรถหาย

ทุนประกันรถยนต์คือจำนวนเงินเอาประกันภัยของตัวรถที่เขียนไว้ในตารางกรมธรรม์ เป็นเงินที่บริษัทจ่ายให้คุณเมื่อรถถูกขโมย ถูกไฟไหม้ หรือพังจนถือว่าเสียหายสิ้นเชิง ถ้าตั้งไว้ต่ำกว่าราคารถจริงมาก วันที่รถหายคุณจะได้เงินน้อยกว่าที่ต้องใช้ซื้อคันใหม่ ถ้าตั้งไว้สูงเกินจริง คุณจ่ายเบี้ยแพงขึ้นทุกปีโดยไม่ได้อะไรเพิ่มจริง

ตัวเลขนี้ดูเหมือนเรื่องเล็กตอนต่ออายุ เพราะหลายบริษัทเสนอมาให้แล้วเราก็กดตกลง แต่มันเป็นตัวเลขที่ตัดสินว่าวันแย่ที่สุดของรถคันนี้ คุณจะมีเงินเหลือเท่าไร ลองดูทีละเรื่องว่าทุนประกันทำงานอย่างไรในกรมธรรม์มาตรฐานที่ คปภ. กำหนด

ทุนประกันใช้ตอนไหน และไม่ใช้ตอนไหน

ทุนประกันเป็นเพดานของหมวดความเสียหายต่อรถยนต์และหมวดรถยนต์สูญหายไฟไหม้ มันไม่เกี่ยวกับวงเงินชดใช้ให้คู่กรณี ซึ่งมีวงเงินของตัวเองแยกต่างหาก คนที่ทำประกันชั้น 1 ทุน 500,000 บาท จึงไม่ได้หมายความว่าชนคนอื่นแล้วบริษัทจ่ายให้ได้แค่ 500,000 บาท

เหตุการณ์ที่ทุนประกันเข้ามาเกี่ยวโดยตรงมีสามแบบ

เหตุการณ์	บริษัทจ่ายอย่างไร	ทุนประกันมีบทบาทแค่ไหน
รถถูกลักทรัพย์ ชิงทรัพย์ ปล้นทรัพย์ หรือยักยอก	จ่ายเต็มจำนวนเงินเอาประกันภัย	เป็นยอดเงินที่ได้รับทั้งก้อน
รถเสียหายสิ้นเชิงจากอุบัติเหตุหรือไฟไหม้	จ่ายเต็มจำนวนเงินเอาประกันภัย	เป็นยอดเงินที่ได้รับทั้งก้อน
รถเสียหายบางส่วน ซ่อมได้	ซ่อม เปลี่ยนชิ้นส่วน หรือจ่ายเงินทดแทน	เป็นเพดานสูงสุด ยอดจริงตามค่าซ่อม

แถวสุดท้ายสำคัญ เพราะเป็นเหตุการณ์ที่เกิดบ่อยที่สุด เวลาชนแล้วซ่อมได้ ค่าซ่อมจะคิดจากความเสียหายจริง การตั้งทุนสูงไม่ได้ทำให้อู่ซ่อมดีขึ้นหรือได้เงินมากขึ้น ทุนประกันจะเป็นตัวกำหนดเงินที่คุณได้ก็ต่อเมื่อรถไปทั้งคัน

ประกันแต่ละชั้นก็ใช้ทุนประกันไม่เหมือนกัน ชั้น 1 คุ้มครองตัวรถครบทั้งชนและหาย ไฟไหม้ ชั้น 2 คุ้มครองรถหายและไฟไหม้ แต่ไม่ซ่อมรถเราเมื่อชน ส่วนชั้น 3 ไม่คุ้มครองตัวรถเลย จึงไม่มีทุนประกันตัวรถให้ตั้ง ถ้ายังไม่แน่ใจว่าแผนของคุณคือแบบไหน อ่าน ประกันรถยนต์ชั้น 1 คุ้มครองอะไรบ้าง ประกอบได้

ทุนประกันครอบคลุมอะไรบนตัวรถ

แบบกรมธรรม์เขียนไว้ชัดว่า ความคุ้มครองรถสูญหายรวมถึงตัวรถ ชิ้นส่วนของรถ และอุปกรณ์ เครื่องตกแต่ง หรือสิ่งที่ติดประจำอยู่กับตัวรถมาตรฐานที่มากับรถจากโรงงานประกอบหรือศูนย์จำหน่าย นอกจากนั้นยังรวมของแต่งที่ติดเพิ่มทีหลัง แต่มีเงื่อนไขว่าคุณต้องแจ้งบริษัทไว้แล้ว

ในทางปฏิบัติ ของที่คนมักติดเพิ่มแล้วลืมแจ้งมีหลายอย่าง

• ล้อแม็กและยางที่เปลี่ยนจากของเดิมเป็นชุดราคาสูง
• ชุดเครื่องเสียงและจอติดรถรุ่นใหม่
• ชุดแต่งรอบคัน สปอยเลอร์ หรือไฟแต่ง
• กล้องหน้ารถและระบบกล้องรอบคันที่ติดหลังซื้อรถ
• หลังคา แร็ค และฝาครอบกระบะ

ของเหล่านี้ถ้าไม่ได้แจ้ง เวลารถหายหรือไฟไหม้ทั้งคัน บริษัทก็ประเมินจากรถสภาพมาตรฐาน ตัวเลขทุนที่ตั้งไว้ควรสะท้อนรถในสภาพที่คุณขับอยู่จริง ไม่ใช่สภาพตอนออกจากโชว์รูม

วันที่รถหาย เงินมาอย่างไร และถ้าได้รถคืนทีหลังทำอะไรได้บ้าง

เมื่อรถสูญหายจากการลักทรัพย์ ชิงทรัพย์ ปล้นทรัพย์ หรือยักยอกทรัพย์ บริษัทจ่ายค่าสินไหมเต็มจำนวนเงินเอาประกันภัยที่ระบุในตาราง แล้วคุณต้องโอนกรรมสิทธิ์รถให้บริษัททันที โดยบริษัทเป็นคนออกค่าใช้จ่ายในการโอน ความคุ้มครองตัวรถของกรมธรรม์ฉบับนั้นก็สิ้นสุดลง

มีข้อยกเว้นที่ต้องระวังหนึ่งข้อ แบบกรมธรรม์ไม่รวมการสูญหายจากการฉ้อโกง ตัวอย่างที่เจอบ่อยคือปล่อยเช่ารถให้คนที่หลอกเอารถไปตั้งแต่ต้น หรือขายรถผ่อนต่อให้คนที่ไม่จ่ายแล้วหายไป กรณีแบบนี้ต้องดูข้อเท็จจริงว่าเข้าข่ายฐานความผิดใด ถ้าเป็นฉ้อโกงก็ไม่อยู่ในความคุ้มครองรถสูญหาย

ส่วนที่คนไม่ค่อยรู้คือขั้นตอนหลังจากนั้น ถ้าบริษัทได้รถคืนมาในภายหลัง บริษัทต้องส่งหนังสือแจ้งคุณทางไปรษณีย์ลงทะเบียนภายใน 7 วันนับจากวันที่ได้รถคืน ไปยังที่อยู่ล่าสุดที่คุณแจ้งไว้ แล้วคุณเลือกได้สองทาง

ทางเลือก	สิ่งที่ต้องทำ	เหมาะกับใคร
ขอรับรถคืน	คืนเงินค่าสินไหมที่ได้ไปทั้งหมด ถ้ารถเสียหายแต่ยังไม่ถึงสิ้นเชิง บริษัทต้องซ่อมให้ก่อนคืน	คนที่ผูกพันกับรถ หรือรถรุ่นนั้นหาซื้อใหม่ยาก
สละสิทธิ	ไม่ต้องทำอะไร รถเป็นของบริษัท	คนที่ซื้อรถคันใหม่ไปแล้วและใช้เงินไปแล้ว

คุณต้องแจ้งบริษัทภายใน 30 วันนับจากวันที่ได้รับหนังสือ ถ้าเงียบเกินกำหนด แบบกรมธรรม์ให้ถือว่าคุณไม่ต้องการรถคืน ข้อนี้ทำให้การอัปเดตที่อยู่กับบริษัทประกันเป็นเรื่องจริงจัง ถ้าคุณย้ายบ้านแล้วไม่แจ้ง หนังสือไปตกที่อยู่เก่า สิทธิเลือกรับรถคืนก็หลุดไปเงียบ ๆ

เสียหายสิ้นเชิงเริ่มที่ 70% และกฎ 80% ที่ทำให้ต้องโอนรถ

แบบกรมธรรม์ให้นิยามรถเสียหายสิ้นเชิงไว้สองแบบ แบบแรกคือรถพังจนซ่อมกลับสภาพเดิมไม่ได้ แบบที่สองคือความเสียหายตั้งแต่ 70% ของมูลค่ารถในขณะเกิดเหตุ ถ้าเข้าแบบใดแบบหนึ่ง บริษัทจ่ายเต็มจำนวนเงินเอาประกันภัย

จุดที่ต้องสังเกตคือ 70% เทียบกับมูลค่ารถขณะเกิดเหตุ ไม่ได้เทียบกับทุนประกัน สมมติรถของคุณมีมูลค่าตลาดตอนเกิดเหตุ 500,000 บาท ค่าซ่อมประเมินได้ 360,000 บาท คิดเป็น 72% ของมูลค่ารถ เคสนี้เข้าเกณฑ์เสียหายสิ้นเชิง บริษัทจะจ่ายเต็มทุนที่ระบุไว้แทนการซ่อม

ส่วนกฎ 80% ใช้ตัดสินว่ารถซากเป็นของใคร ถ้าคุณทำประกันไว้ไม่ต่ำกว่า 80% ของมูลค่ารถตอนทำประกัน เมื่อได้เงินเต็มทุนแล้ว คุณต้องโอนกรรมสิทธิ์รถให้บริษัททันทีโดยบริษัทออกค่าโอน และความคุ้มครองตัวรถจบลง กลับกัน ถ้าทุนต่ำกว่า 80% ของมูลค่ารถตอนทำประกัน ข้อนี้ไม่ได้บังคับให้โอนซาก เรื่องซากจะเป็นของใครต้องดูเงื่อนไขอื่นในกรมธรรม์และตกลงกับบริษัทเป็นราย ๆ ไป

ฟังดูเหมือนตั้งทุนต่ำแล้วได้เปรียบ แต่ลองคิดเป็นเงินจริงก่อน

ตัวอย่างสมมติ รถมูลค่าตอนทำประกัน 600,000 บาท

ทุนที่ตั้ง	เทียบมูลค่ารถ	เงินที่ได้เมื่อเสียหายสิ้นเชิง	ซาก
600,000 บาท	100%	600,000 บาท	โอนให้บริษัท
480,000 บาท	80%	480,000 บาท	โอนให้บริษัท
420,000 บาท	70%	420,000 บาท	ไม่เข้าข้อบังคับโอนตามกฎ 80%

เคสสุดท้ายได้เงินน้อยกว่าเคสแรก 180,000 บาท ซากรถที่พังขนาดซ่อมไม่คุ้มขายต่อได้ไม่ถึงตัวเลขนั้นในกรณีส่วนใหญ่ แถมคุณต้องหาที่เก็บ หาคนซื้อ และจัดการเรื่องทะเบียนเอง ตั้งทุนต่ำเพื่อหวังเก็บซากจึงเป็นการแลกที่ขาดทุนสำหรับคนทั่วไป

ชนแล้วซ่อมได้ เงินคิดจากค่าซ่อมจริง

เมื่อรถเสียหายแต่ไม่ถึงสิ้นเชิง หรือสูญหายบางส่วน เช่น ล้อหาย กระจกแตก ชนท้าย แบบกรมธรรม์ให้บริษัทกับคุณตกลงกันว่าจะซ่อม เปลี่ยนชิ้นส่วนที่มีสภาพเดียวกัน หรือจ่ายเงินทดแทน ถ้าตกลงตัวเลขกันไม่ได้ ให้ใช้ราคามาตรฐานที่สมาคมประกันวินาศภัยไทย สมาคมอู่กลางการประกันภัย และสมาคมการซ่อมรถยนต์แห่งประเทศไทยกำหนดร่วมกัน โดยนายทะเบียนเห็นชอบ

มีอีกข้อจำกัดหนึ่งสำหรับรถนำเข้าหรือรถที่ใช้อะไหล่จากต่างประเทศ ถ้าจำเป็นต้องสั่งอะไหล่ บริษัทรับผิดไม่เกินราคานำเข้าที่ส่งทางเรือ ถ้าคุณอยากได้อะไหล่เร็วด้วยการส่งทางอากาศ ส่วนต่างค่าขนส่งเป็นของคุณเอง

กรณีไฟไหม้ แบบกรมธรรม์ยังจ่ายค่าดูแลรักษาและค่าขนย้ายรถตั้งแต่วันเกิดเหตุจนซ่อมหรือชดใช้เสร็จ ตามที่จ่ายจริง แต่ไม่เกิน 20% ของค่าซ่อม ส่วนนี้แยกจากค่าซ่อมหลัก

เรื่องว่าจะซ่อมอู่หรือซ่อมศูนย์มีผลกับค่าซ่อมจริงมากกว่าทุนประกัน รายละเอียดอยู่ใน ซ่อมอู่หรือซ่อมศูนย์ต่างกันอย่างไร

ทุนประกันขยับเบี้ยมากแค่ไหน ดูจากตารางปัจจัยของ คปภ.

พิกัดอัตราเบี้ยประกันภัยรถยนต์ใช้ทุนประกันเป็นหนึ่งในปัจจัยคูณกับเบี้ยพื้นฐาน ตารางนี้ตัดมาบางช่วงจากพิกัดของรถยนต์นั่งส่วนบุคคล

ทุนประกัน (บาท)	ปัจจัยชั้น 1	ปัจจัยชั้น 2	ปัจจัยชั้น 3
100,000	100%	105%	100%
300,000	150%	125%	100%
400,000	180%	135%	100%
500,000	210%	145%	100%
600,000	230%	155%	100%
800,000	270%	175%	100%
1,000,000	310%	195%	100%
1,500,000	420%	245%	100%
2,000,000	510%	295%	100%

มีกติกาเล็ก ๆ ที่ส่งผลกับเงินในกระเป๋า ถ้าทุนที่คุณตั้งไม่ตรงกับขั้นในตาราง ให้ใช้อัตราของขั้นที่สูงกว่าถัดไป ทุน 410,000 บาทจึงถูกคิดปัจจัยเท่ากับ 500,000 บาท คือ 210% แทน 180%

ลองคิดแบบสมมติให้เห็นภาพ เบี้ยพื้นฐานชั้น 1 ในพิกัดอยู่ระหว่าง 7,600 ถึง 12,000 บาท สมมติบริษัทใช้ 8,000 บาท แล้วดูแค่ปัจจัยทุน

ทุนที่ตั้ง	ปัจจัยที่ใช้	เบี้ยหลังคูณปัจจัยทุน (ยังไม่รวมปัจจัยอื่น)
400,000 บาท	180%	14,400 บาท
410,000 บาท	210%	16,800 บาท
500,000 บาท	210%	16,800 บาท

ทุน 410,000 กับ 500,000 จ่ายส่วนนี้เท่ากัน แต่คนตั้ง 500,000 ได้เงินมากกว่า 90,000 บาทตอนรถหาย ตัวเลขจริงในใบเสนอราคาจะต่างไปเพราะยังมีปัจจัยอายุรถ กลุ่มรถ ขนาดเครื่อง และพฤติกรรมผู้ขับขี่คูณอีก วิธีที่เบี้ยทั้งก้อนถูกประกอบขึ้นมา ดูต่อได้ใน ประกันรถยนต์ราคาคิดจากอะไร

ตั้งทุนเท่าไรดี คิดจากสามตัวเลข

ไม่มีสูตรเดียวที่ถูกสำหรับทุกคน แต่ตัวเลขสามตัวนี้ช่วยให้ตัดสินใจได้ไว

ตัวเลขแรกคือราคาตลาดของรถรุ่นเดียวกัน ปีเดียวกัน สภาพใกล้กัน ณ วันที่ต่ออายุ ดูจากราคารถมือสองที่ประกาศขายหลายแหล่งแล้วหาค่ากลาง ไม่ต้องดูราคาที่เต็นท์ตั้งไว้สูงสุด ตัวเลขนี้คือสิ่งที่คุณต้องจ่ายถ้าวันนี้ต้องซื้อรถแบบเดิมกลับมา

ตัวเลขที่สองคือหนี้ไฟแนนซ์ที่เหลือ ถ้ารถยังผ่อนอยู่ บริษัทไฟแนนซ์มักเป็นผู้รับประโยชน์ เงินจากรถหายจะไปปิดหนี้ก่อน ถ้าทุนต่ำกว่ายอดหนี้ คุณยังต้องผ่อนต่อทั้งที่ไม่มีรถ กรณีนี้ทุนควรอย่างน้อยครอบยอดหนี้คงเหลือ

ตัวเลขที่สามคือมูลค่าของแต่งที่แจ้งไว้ ถ้าคุณมีล้อ เครื่องเสียง หรืออุปกรณ์เสริมที่แจ้งบริษัทแล้ว บวกมูลค่าส่วนนั้นเข้าไปตอนคุยเรื่องทุน

ตัวอย่างสมมติ คุณปิดรถเก๋ง 4 ปี ราคาตลาดตอนต่ออายุราว 480,000 บาท ยังมีหนี้ไฟแนนซ์ 210,000 บาท และแจ้งล้อแม็กกับกล้องรอบคันไว้รวม 30,000 บาท

1. ราคาตลาดรวมของแต่ง 510,000 บาท
2. ขั้นในตารางที่สูงกว่าถัดไปคือ 600,000 บาท แต่ขั้น 500,000 บาทอยู่ใกล้กว่า
3. ถ้าบริษัทยอมรับทุน 500,000 บาท ปัจจัยเท่ากับทุน 410,000 บาท และยังครอบหนี้ที่เหลือหลายเท่า
4. ทุน 500,000 บาทจึงเป็นจุดที่ได้เงินใกล้ราคาจริงที่สุดโดยไม่ข้ามไปขั้นปัจจัยถัดไป

ข้อสังเกตคือบริษัทประกันมีช่วงทุนที่ยอมรับได้ต่อรุ่นรถและอายุรถ คุณจึงตั้งทุนสูงกว่าราคาตลาดมากไม่ได้ และถึงตั้งได้ก็ไม่มีประโยชน์ เพราะเมื่อเกิดเหตุจริง การคุ้มครองรถหายและรถเสียหายสิ้นเชิงผูกกับกรมธรรม์ที่ออกตามมูลค่าที่ประเมินไว้

รถเก่าลงทุกปี ทุนควรลดตามแค่ไหน

ทุกครั้งที่ต่ออายุ บริษัทมักเสนอทุนที่ลดลงจากปีก่อน เพราะรถเสื่อมราคาตามอายุ คนจำนวนไม่น้อยรีบรับเพราะเบี้ยลดตาม แต่ควรเช็กว่าทุนที่ลดไปนั้นยังใกล้ราคาตลาดอยู่หรือไม่

รถบางรุ่นราคามือสองตกช้า เช่น รถกระบะและรถอเนกประสงค์บางรุ่นที่ตลาดต้องการสูง ถ้าบริษัทลดทุนตามสูตรเฉลี่ย ทุนอาจต่ำกว่าราคาตลาดจริงจนเสียเปรียบตอนรถหาย ในทางกลับกัน รถบางรุ่นราคาตกเร็ว การยืนทุนเท่าปีก่อนก็คือจ่ายเบี้ยเกินโดยเปล่าประโยชน์

ยังมีปัจจัยอายุรถที่เพิ่มขึ้นทุกปีในพิกัดชั้น 1 รถอายุ 1 ถึง 2 ปีใช้ 100% อายุ 5 ปีใช้ 110% และเกิน 10 ปีใช้ 127% การลดทุนจึงช่วยหักล้างปัจจัยอายุที่สูงขึ้นได้บ้าง ทำให้เบี้ยรถเก่าไม่พุ่งตามอายุ เป็นเหตุผลที่ควรดูทั้งสองตัวเลขคู่กัน

รายการเช็กก่อนกดยืนยันต่ออายุ

ก่อนชำระเบี้ยปีใหม่ ใช้รายการนี้ไล่ทีละข้อ ใช้เวลาไม่ถึงสิบนาที

• ทุนที่เสนอเทียบกับราคาตลาดรถรุ่นเดียวกันห่างกันเท่าไร
• ทุนที่ตั้งตรงกับขั้นในตารางปัจจัย หรือเลยขั้นไปเล็กน้อยจนเสียปัจจัยขั้นถัดไป
• ถ้ายังผ่อนรถ ทุนครอบยอดหนี้คงเหลือหรือไม่
• ของแต่งที่ติดหลังซื้อรถแจ้งบริษัทครบหรือยัง
• ที่อยู่ เบอร์โทร และอีเมลที่บริษัทมีเป็นข้อมูลล่าสุดหรือไม่ เพราะสิทธิรับรถคืนผูกกับหนังสือลงทะเบียน
• ชื่อผู้ขับขี่ในกรมธรรม์ครบตามคนที่ขับจริง เพราะเกณฑ์ใหม่ของ คปภ. ให้รถส่วนบุคคลระบุชื่อผู้ขับขี่ได้สูงสุด 5 คน และคนที่ไม่มีชื่อขับแล้วชนต้องรับค่าเสียหายส่วนแรกของตัวรถอย่างน้อย 6,000 บาท

ข้อสุดท้ายแยกจากทุนประกัน แต่มักทำให้เงินที่ได้ตอนเคลมรถลดลงมากกว่าที่คิด รายละเอียดว่าส่วนแรกแต่ละแบบเกิดเมื่อไร อ่านได้ที่ ค่าเสียหายส่วนแรกของประกันรถยนต์

ถ้าบริษัทเสนอทุนที่คุณเห็นว่าต่ำกว่าราคาตลาดมาก ให้ขอให้ตัวแทนหรือฝ่ายรับประกันของบริษัทระบุเป็นข้อความว่าช่วงทุนที่รับได้สำหรับรถรุ่นและปีของคุณคือเท่าไร และใช้ราคาอ้างอิงจากแหล่งใด พร้อมขอใบเสนอราคาสองทุนเทียบกัน ถ้ายังได้คำตอบไม่ชัด โทรสายด่วน คปภ. 1186 ถามได้ว่าเงื่อนไขการชดใช้รถหายและรถเสียหายสิ้นเชิงในกรมธรรม์ของคุณตรงกับแบบมาตรฐานหรือไม่ และเมื่อได้กรมธรรม์ฉบับใหม่มาแล้ว ตรวจรายละเอียดในตารางให้ตรงกับที่ตกลงตามวิธีใน เช็กประกันรถยนต์ด้วยตัวเอง