ประกันอัคคีภัย ราคา คิดจากอะไร ตั้งทุนประกันเท่าไรถึงไม่จ่ายเกิน

ใจความสำคัญ
- เบี้ยประกันอัคคีภัยคำนวณจากทุนประกันคูณอัตราเบี้ย ทุนประกันจึงเป็นตัวเลขแรกที่ต้องตั้งให้ถูก
- โปรแกรมของ คปภ. คำนวณทุนประกันแบบมูลค่าสร้างใหม่จากพื้นที่ใช้สอยคูณราคาก่อสร้างต่อตารางเมตร ไม่รวมราคาที่ดิน
- อัตราเบี้ยขึ้นกับลักษณะการใช้สถานที่ วัสดุก่อสร้างและที่ตั้ง ภัยโดดเดี่ยวหรือไม่โดดเดี่ยว และอุปกรณ์ดับเพลิง
- ภัยเพิ่มเติมอย่างน้ำท่วมหรือแผ่นดินไหวทำให้เบี้ยสูงขึ้น ควรซื้อเฉพาะภัยที่บ้านเสี่ยงจริง
- ขอใบเสนอราคาอย่างน้อยสองบริษัท โดยใช้ทุนประกันและรายการภัยเดียวกัน เพื่อให้เทียบราคากันได้
ถ้าคุณโทรถามบริษัทประกันว่าประกันอัคคีภัยราคาเท่าไร คำถามแรกที่จะได้กลับมาคือ ทุนประกันเท่าไร และบ้านสร้างด้วยอะไร เพราะเบี้ยประกันอัคคีภัยไม่ได้มีราคาขายตายตัวแบบสินค้าบนชั้น เบี้ยเป็นผลคูณของสองตัวเลข คือจำนวนเงินเอาประกันภัยกับอัตราเบี้ย ซึ่งอัตราเบี้ยเองก็เปลี่ยนไปตามลักษณะของบ้านแต่ละหลัง
ข่าวดีคือทั้งสองตัวเลขนี้คุณควบคุมได้มากกว่าที่คิด ตั้งทุนประกันให้ตรงกับค่าสร้างใหม่ เลือกภัยเพิ่มเติมเฉพาะที่จำเป็น และให้ข้อมูลบ้านครบ ก็จะได้ราคาที่ไม่จ่ายเกินและเคลมได้เต็มเมื่อเกิดเหตุ
เบี้ยประกันอัคคีภัยคิดจากสองตัวเลข
สูตรพื้นฐานเขียนได้ง่ายๆ ว่า เบี้ยประกันเท่ากับทุนประกันคูณอัตราเบี้ย แล้วบวกอากรแสตมป์และภาษีมูลค่าเพิ่มตามที่บริษัทแจ้งในใบเสนอราคา
| ส่วนประกอบ | มาจากไหน | ใครเป็นคนกำหนด |
|---|---|---|
| ทุนประกันอาคาร | ค่าก่อสร้างตัวอาคารใหม่ ไม่รวมฐานรากและที่ดิน | คุณเลือก โดยมีเกณฑ์อ้างอิง |
| ทุนประกันทรัพย์สินภายใน | มูลค่าเฟอร์นิเจอร์ เครื่องใช้ไฟฟ้า ของใช้ในบ้าน | คุณเลือก |
| อัตราเบี้ย | ลักษณะการใช้สถานที่ วัสดุ ที่ตั้ง ภัยที่ซื้อ | บริษัทประกันพิจารณาตามข้อมูลที่คุณให้ |
| ภัยเพิ่มเติม | น้ำท่วม แผ่นดินไหว ภัยต่อเครื่องใช้ไฟฟ้า ฯลฯ | คุณเลือกซื้อเพิ่ม |
ตัวเลขทุนประกันส่งผลต่อเบี้ยตรงไปตรงมา ทุนเพิ่มสองเท่า เบี้ยส่วนนั้นก็เพิ่มราวสองเท่า คนที่ตั้งทุนสูงเกินมูลค่าจริงจึงจ่ายเบี้ยทิ้งทุกปี ส่วนคนที่ตั้งต่ำเกินไปประหยัดเบี้ยได้เล็กน้อย แต่ถ้าบ้านเสียหายหนักจะได้เงินไม่พอสร้างใหม่
ตั้งทุนประกันตามวิธีที่ คปภ. ใช้
สำนักงาน คปภ. มีโปรแกรมคำนวณเงินเอาประกันอัคคีภัยบนเว็บไซต์ ใช้ตรวจตัวเลขได้ทั้งก่อนและหลังทำประกัน วิธีคิดมีสองแบบ
| วิธี | สูตรในโปรแกรม | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| มูลค่าสร้างใหม่ | พื้นที่ใช้สอยรวม คูณ ราคาก่อสร้างต่อตารางเมตร | บ้านที่ต้องการเงินพอสร้างใหม่ทั้งหลัง |
| มูลค่าที่แท้จริง | มูลค่าสร้างใหม่ หัก ค่าเสื่อมราคาตามอายุอาคาร | อาคารเก่าที่ยอมรับการชดใช้ตามสภาพ |
ข้อมูลที่โปรแกรมขอมีดังนี้ ประเภทอาคาร เกณฑ์คุณภาพวัสดุแบบราคาต่ำ ราคากลาง หรือราคาสูง ขนาดพื้นที่กว้างคูณยาว จำนวนชั้น จำนวนคูหาหรือหลัง และปีที่สร้างเสร็จ ซึ่งใช้คิดอายุการใช้งาน โปรแกรมหมายเหตุไว้ด้วยว่าการแบ่งราคาต่ำ กลาง สูง อยู่ในดุลพินิจของผู้ประเมิน
ตัวอย่างสมมติ บ้านเดี่ยวสองชั้น พื้นที่ใช้สอยรวม 200 ตารางเมตร ถ้าสมมติราคาก่อสร้างระดับกลางที่ 10,000 บาทต่อตารางเมตร มูลค่าสร้างใหม่จะเท่ากับ 2,000,000 บาท ถ้าบ้านหลังนี้ซื้อมาในราคา 5,000,000 บาท ส่วนต่าง 3,000,000 บาทส่วนใหญ่คือราคาที่ดินและทำเล ซึ่งไม่ต้องเอาประกันอัคคีภัย ราคาต่อตารางเมตรจริงให้ดูจากตารางมาตรฐานราคาสิ่งปลูกสร้างที่เว็บไซต์ คปภ. เผยแพร่ หรือจากผู้ประเมิน
ปัจจัยที่ทำให้อัตราเบี้ยของแต่ละบ้านไม่เท่ากัน
สมาคมประกันวินาศภัยไทยสรุปปัจจัยที่ใช้กำหนดอัตราเบี้ยประกันอัคคีภัยไว้สี่ข้อ
| ปัจจัย | ความหมาย | ตัวอย่างผลต่อเบี้ย |
|---|---|---|
| ลักษณะการใช้สถานที่ | อยู่อาศัยล้วน หรือมีร้านค้า โกดัง โรงงาน | ทำร้านอาหารชั้นล่างมีความเสี่ยงไฟสูงกว่าบ้านพักอาศัย |
| ลักษณะสิ่งปลูกสร้างและที่ตั้ง | วัสดุโครงสร้าง ผนัง พื้น และทำเลของอาคาร | บ้านคอนกรีตล้วนต่างจากบ้านที่มีโครงหรือผนังไม้ |
| ลักษณะภัยของสถานที่ | ภัยโดดเดี่ยว หรือภัยไม่โดดเดี่ยว | ตึกแถวติดกันหลายคูหา ไฟลามจากข้างบ้านได้ง่ายกว่าบ้านเดี่ยว |
| อุปกรณ์ดับเพลิง | การติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิง | ใช้กำหนดเป็นส่วนลดเบี้ยประกันภัย |
ข้อสังเกตคือทุกปัจจัยเป็นข้อเท็จจริงที่คุณต้องแจ้งในใบคำขอ ถ้าแจ้งไม่ตรง เช่น บอกว่าอยู่อาศัยล้วนแต่จริงๆ เปิดร้านซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้า เบี้ยที่จ่ายอาจถูกลงเล็กน้อย แต่เสี่ยงมีปัญหาตอนเคลม
ตัวอย่างสมมติ บ้านสองหลัง ทุนเท่ากัน เบี้ยไม่เท่ากัน
อัตราเบี้ยในตารางนี้เป็นอัตราสมมติเพื่อแสดงวิธีคิดเท่านั้น อัตราจริงต้องขอจากบริษัทประกัน
| รายการ | บ้าน ก | บ้าน ข |
|---|---|---|
| ลักษณะ | บ้านเดี่ยวคอนกรีต อยู่อาศัยล้วน | ตึกแถวติดกัน ชั้นล่างเปิดร้านขายของชำ |
| ทุนประกันอาคาร | 2,000,000 บาท | 2,000,000 บาท |
| ทุนประกันทรัพย์สินภายใน | 300,000 บาท | 300,000 บาท |
| อัตราเบี้ยสมมติ | 0.10% ต่อปี | 0.25% ต่อปี |
| เบี้ยพื้นฐานต่อปี (ก่อนอากรและภาษี) | 2,300 บาท | 5,750 บาท |
ทั้งสองหลังทุนประกันเท่ากัน แต่เบี้ยของบ้าน ข สูงกว่าราว 2.5 เท่า เพราะลักษณะการใช้สถานที่และภัยไม่โดดเดี่ยว นอกจากนี้ บ้าน ข อาจต้องใช้กรมธรรม์ประกันอัคคีภัยสำหรับสถานประกอบธุรกิจแทนแบบที่อยู่อาศัย ดูทางเลือกสำหรับร้านค้าได้ที่ ประกันสำหรับ SME
ซื้อภัยเพิ่มเติม เบี้ยจะขึ้นตรงไหน
กรมธรรม์อัคคีภัยสำหรับที่อยู่อาศัยรวมภัยหลักไว้แล้ว ทั้งไฟไหม้ ฟ้าผ่า ระเบิด ยานพาหนะชน อากาศยาน และภัยเนื่องจากน้ำจากท่อหรือหลังคาเสียหาย ภัยธรรมชาติอย่างลมพายุ น้ำท่วม แผ่นดินไหว และลูกเห็บก็รวมอยู่ แต่ทุกภัยรวมกันจ่ายไม่เกิน 20,000 บาทต่อปี
คู่มือของ คปภ. ระบุว่าความเสียหายจากภัยเพิ่มเติม เช่น ภัยน้ำท่วม ภัยลมพายุ และภัยต่อเครื่องใช้ไฟฟ้า ต้องระบุไว้ชัดเจนในกรมธรรม์ ถ้าต้องการวงเงินสูงกว่าที่กรมธรรม์พื้นฐานให้ คุณต้องซื้อเพิ่ม และเบี้ยจะสูงขึ้นตามภัยและวงเงินที่เลือก
วิธีคิดว่าควรซื้อภัยไหนเพิ่ม
- บ้านเคยน้ำท่วมหรืออยู่ในพื้นที่ลุ่มต่ำ ให้ความสำคัญกับน้ำท่วมก่อน รายละเอียดอ่านได้ใน ประกันน้ำท่วมบ้าน
- บ้านที่มีเครื่องใช้ไฟฟ้าราคาสูงจำนวนมาก พิจารณาภัยต่อเครื่องใช้ไฟฟ้า
- บ้านที่ไม่มีประวัติภัยใด การซื้อทุกภัยเพิ่มทำให้เบี้ยสูงโดยไม่จำเป็น
ทำผ่านธนาคารกับซื้อเอง ราคาต่างกันอย่างไร
บ้านที่ผ่อนกับธนาคาร มักต้องมีประกันอัคคีภัยตามเงื่อนไขสัญญากู้ และธนาคารจะเสนอกรมธรรม์ของบริษัทที่เป็นพันธมิตร ทุนประกันมักผูกกับวงเงินกู้หรือราคาประเมินอาคาร บางครั้งขายเป็นกรมธรรม์ระยะยาวหลายปี จ่ายครั้งเดียว
สิ่งที่ควรตรวจคือ ทุนประกันตรงกับมูลค่าสร้างใหม่ของตัวอาคารหรือไม่ คุ้มครองทรัพย์สินภายในหรือเปล่า และมีภัยเพิ่มเติมอะไรบ้าง ถ้าเงื่อนไขสัญญากู้อนุญาตให้ทำประกันกับบริษัทอื่นได้ ลองขอใบเสนอราคาจากภายนอกมาเทียบด้วยทุนประกันและรายการภัยเดียวกัน ภาพรวมของการผ่อนบ้านดูได้ใน คู่มือสินเชื่อบ้าน และความคุ้มครองแต่ละภัยอ่านละเอียดได้ใน ประกันอัคคีภัยคุ้มครองอะไร
ตั้งทุนประกันทรัพย์สินภายในบ้านให้พอดี
ทรัพย์สินภายในเป็นส่วนที่คนมักประมาณแบบเดาตัวเลขกลมๆ ทั้งที่ทำรายการจริงได้ในครึ่งชั่วโมง วิธีที่ใช้ได้ผลคือเดินทีละห้อง จดของที่มีมูลค่าเกินไม่กี่พันบาท แล้วใส่ราคาที่ต้องซื้อใหม่วันนี้ ไม่ใช้ราคาที่ซื้อมาเมื่อหลายปีก่อน
ตัวอย่างสมมติ รายการของในบ้านขนาดกลางหลังหนึ่ง
| ห้อง | รายการหลัก | มูลค่าซื้อใหม่โดยประมาณ |
|---|---|---|
| ห้องนั่งเล่น | โซฟา ทีวี ชั้นวาง เครื่องเสียง | 80,000 บาท |
| ห้องครัว | ตู้เย็น ไมโครเวฟ เครื่องครัว ชุดโต๊ะอาหาร | 60,000 บาท |
| ห้องนอนสองห้อง | เตียง ที่นอน ตู้เสื้อผ้า เครื่องปรับอากาศ | 120,000 บาท |
| ห้องทำงาน | คอมพิวเตอร์ โต๊ะ เก้าอี้ เครื่องพิมพ์ | 40,000 บาท |
| รวม | 300,000 บาท |
ตัวเลข 300,000 บาทนี้คือที่มาของทุนประกันทรัพย์สินภายในในตารางบ้าน ก และบ้าน ข ข้างบน ถ้าคุณตั้งไว้ 1,000,000 บาทโดยไม่มีของจริงถึง ก็เสียเบี้ยส่วนเกินทุกปี เพราะการชดใช้จ่ายตามความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง ไม่ได้จ่ายเต็มทุนประกันเสมอไป
เก็บรูปถ่ายของแต่ละห้องและใบเสร็จของชิ้นราคาสูงไว้ในโทรศัพท์หรือบริการเก็บไฟล์ออนไลน์ เวลาเกิดเหตุ หลักฐานเหล่านี้ช่วยให้การประเมินความเสียหายเร็วขึ้นมาก
ต่ออายุทุกปี ตรวจอะไรก่อนจ่ายเบี้ย
เบี้ยปีต่อไปไม่จำเป็นต้องเท่าปีแรก เพราะข้อมูลบ้านเปลี่ยนได้ทุกปี ก่อนกดจ่ายเบี้ยต่ออายุ ให้ไล่ดูสามเรื่อง
- ต่อเติมบ้านหรือเปล่า ถ้าเพิ่มห้องหรือเพิ่มชั้น พื้นที่ใช้สอยเพิ่ม ทุนประกันควรขยับตาม
- เปลี่ยนการใช้สถานที่ไหม เช่น เริ่มเปิดร้านหรือรับทำอาหารขายที่บ้าน ต้องแจ้งบริษัท
- ทรัพย์สินภายในเพิ่มหรือลด ซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้าชิ้นใหญ่ หรือขายเฟอร์นิเจอร์ออกไปแล้ว
ถ้าไม่มีอะไรเปลี่ยน ก็เป็นโอกาสดีที่จะขอใบเสนอราคาจากบริษัทอื่นมาเทียบ เพราะข้อมูลบ้านชุดเดิมพร้อมอยู่แล้ว
ลดเบี้ยโดยไม่ตัดความคุ้มครองที่จำเป็น
- ตั้งทุนประกันจากค่าสร้างใหม่ของอาคาร ไม่ใช้ราคาซื้อขายที่รวมที่ดิน
- แยกทุนประกันอาคารกับทรัพย์สินภายในให้ชัด และตั้งทรัพย์สินภายในตามมูลค่าจริง
- ติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิงและแจ้งบริษัท เพื่อขอส่วนลดตามเกณฑ์
- เลือกภัยเพิ่มเติมเฉพาะที่บ้านเสี่ยงจริง
- ถามเรื่องค่าเสียหายส่วนแรก ถ้ายอมรับความเสียหายเล็กๆ เอง เบี้ยบางแผนจะลดลง
- ขอใบเสนอราคาอย่างน้อยสองบริษัท ด้วยข้อมูลบ้านชุดเดียวกัน
เอกสารและข้อมูลที่ต้องเตรียมก่อนขอใบเสนอราคา
ใช้รายการนี้รวบรวมข้อมูลครั้งเดียว แล้วส่งให้ทุกบริษัทเหมือนกัน
- ที่อยู่และตำแหน่งบ้าน พร้อมรูปถ่ายด้านหน้าและด้านข้าง
- ประเภทอาคาร บ้านเดี่ยว ทาวน์เฮาส์ ตึกแถว หรือห้องชุด
- วัสดุโครงสร้าง ผนัง พื้น และหลังคา
- พื้นที่ใช้สอยรวมและจำนวนชั้น
- ปีที่สร้างเสร็จ
- ลักษณะการใช้สถานที่ และกิจการที่ทำในบ้าน ถ้ามี
- รายการทรัพย์สินภายในที่มีมูลค่าสูง
- อุปกรณ์ดับเพลิงที่ติดตั้ง
- ประวัติการเกิดน้ำท่วมหรือภัยอื่นในพื้นที่
- สำเนากรมธรรม์เดิม ถ้าเป็นการต่ออายุหรือย้ายบริษัท
ผลจากตัวอย่างสมมติบ้าน ก กับบ้าน ข สรุปได้ว่าทุนประกันที่ตั้งถูกและข้อมูลบ้านที่ครบ มีผลต่อราคามากกว่าการต่อรองส่วนลด ขั้นต่อไปคือเข้าโปรแกรมคำนวณเงินเอาประกันอัคคีภัยของ คปภ. หาตัวเลขทุนประกันของบ้านคุณ แล้วขอใบเสนอราคาด้วยตัวเลขนั้น หากสงสัยเรื่องเงื่อนไขกรมธรรม์ สอบถามสายด่วน คปภ. 1186 ได้โดยตรง
คำถามที่พบบ่อย
ทุนประกันควรใช้ราคาที่ซื้อบ้านมาไหม
ไม่ควร เพราะราคาซื้อขายรวมราคาที่ดิน ซึ่งไม่ได้เสียหายจากไฟไหม้ ทุนประกันควรตั้งจากค่าก่อสร้างตัวอาคารใหม่ ซึ่งโปรแกรมคำนวณเงินเอาประกันอัคคีภัยของ คปภ. ช่วยประมาณได้จากพื้นที่ใช้สอยและเกณฑ์คุณภาพวัสดุ
ติดถังดับเพลิงในบ้านช่วยให้เบี้ยถูกลงไหม
สมาคมประกันวินาศภัยไทยระบุว่าการติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิงเป็นปัจจัยที่ใช้กำหนดส่วนลดเบี้ยประกันภัย อัตราส่วนลดขึ้นกับบริษัทและประเภทอุปกรณ์ ให้แจ้งตอนขอใบเสนอราคาและขอให้ระบุส่วนลดเป็นตัวเลข
แหล่งอ้างอิง
- Calculator | Insurancefire | สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.)
- Thai General Insurance Association : สมาคมประกันวินาศภัยไทย | สมาคมประกันวินาศภัยไทย
- การประกันวินาศภัย เรื่องง่าย ๆ ใกล้ตัวคุณ | สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.)



