ประกันธุรกิจ sme แบบไหนจำเป็นสำหรับร้านเล็กและโรงงาน

เจ้าของร้านกาแฟคนหนึ่งลงทุนตกแต่งร้านไปแปดแสนบาท เครื่องชงกาแฟอีกสองแสน สต็อกเมล็ดกาแฟและนมอีกหลายหมื่น คืนหนึ่งปลั๊กพ่วงหลังเคาน์เตอร์ไหม้ ไฟลามไม่มาก แต่ควันและน้ำจากการดับเพลิงทำให้ร้านต้องปิดเกือบเดือน เงินที่หายไปไม่ได้มีแค่ค่าซ่อม ยังมีค่าเช่าที่ต้องจ่ายต่อ เงินเดือนพนักงาน และลูกค้าประจำที่ย้ายไปร้านอื่น

ตัวอย่างนี้เป็นตัวอย่างสมมติ แต่โครงของมันเกิดขึ้นจริงกับกิจการเล็กจำนวนมาก ธุรกิจขนาดเล็กแบกความเสียหายครั้งใหญ่ได้น้อยกว่าบริษัทใหญ่ เพราะเงินทุนหมุนเวียนบาง และเจ้าของมักเอาทรัพย์สินส่วนตัวไปค้ำเงินกู้ ประกันจึงทำหน้าที่ปกป้องทั้งกิจการและครอบครัวของเจ้าของไปพร้อมกัน

เริ่มจากแผนที่ความเสี่ยงของกิจการ

ก่อนดูแพ็กเกจใด ให้เขียนก่อนว่ากิจการของคุณจะเสียหายหนักจากอะไร ลองตอบสี่คำถาม

1. ทรัพย์สินอะไรที่ถ้าหายไปแล้วกิจการหยุด เช่น เครื่องจักร สต็อก ตัวอาคาร
2. ใครเข้ามาในสถานที่ของคุณบ้าง ลูกค้า ผู้รับเหมา คนส่งของ
3. สินค้าหรือบริการของคุณทำให้คนอื่นเสียหายได้หรือไม่ เช่น อาหาร เครื่องสำอาง งานติดตั้ง
4. ลูกจ้างทำงานที่มีความเสี่ยงต่อร่างกายแค่ไหน

แผ่นพับเรื่องประกันวินาศภัยของสำนักงาน คปภ. แบ่งประกันวินาศภัยเป็นสี่กลุ่ม คือ อัคคีภัย รถยนต์ ทางทะเลและขนส่ง และประกันภัยเบ็ดเตล็ด กลุ่มเบ็ดเตล็ดรวมประกันอุบัติเหตุส่วนบุคคล สุขภาพ โจรกรรม และความรับผิดต่าง ๆ คำตอบของสี่คำถามข้างบนจะชี้ว่ากิจการของคุณต้องการกลุ่มไหน

ความเสี่ยง	ประกันที่ตอบโจทย์
ไฟไหม้ ภัยธรรมชาติ ต่อร้านและสต็อก	อัคคีภัยสำหรับธุรกิจ หรือ IAR
ขโมยสินค้าและอุปกรณ์	โจรกรรม
ลูกค้าบาดเจ็บในร้าน	ความรับผิดต่อบุคคลภายนอก
สินค้าทำให้ผู้ใช้เสียหาย	ความรับผิดจากผลิตภัณฑ์
ลูกจ้างบาดเจ็บ	อุบัติเหตุส่วนบุคคลแบบกลุ่ม
ขนส่งสินค้า	ทางทะเลและขนส่ง
รถของกิจการ	ประกันรถยนต์

ประกันอัคคีภัยสำหรับธุรกิจ ฐานของทุกกิจการที่มีหน้าร้าน

สมาคมประกันวินาศภัยไทยอธิบายว่า ประกันอัคคีภัยสำหรับธุรกิจรับประกันสิ่งปลูกสร้างที่ใช้ประกอบการ เช่น ร้านค้า สำนักงาน โกดัง และโรงงาน รวมถึงทรัพย์สินภายใน อย่างสต็อกสินค้า เครื่องจักร และอุปกรณ์ ความคุ้มครองหลักคือไฟไหม้ ฟ้าผ่า และการระเบิด แล้วซื้อภัยเพิ่มเติมได้ตามลักษณะกิจการ เช่น ภัยจากน้ำ ภัยธรรมชาติ หรือภัยจากการจลาจล

สมาคมยังระบุปัจจัยที่บริษัทใช้กำหนดเบี้ย ได้แก่ ลักษณะการใช้อาคาร ชั้นของสิ่งปลูกสร้าง ทำเลที่ตั้ง ความเสี่ยงจากสิ่งรอบข้าง และอุปกรณ์ป้องกันอัคคีภัย หมายความว่าคุณลดเบี้ยได้บางส่วนด้วยการลงทุนในถังดับเพลิง ระบบแจ้งเหตุ และการจัดเก็บสารไวไฟให้เป็นระเบียบ

ร้านอาหารที่ใช้แก๊สหุงต้มกับร้านขายเสื้อผ้าในอาคารเดียวกันจ่ายเบี้ยไม่เท่ากัน เพราะลักษณะการใช้อาคารต่างกัน โรงงานที่เก็บวัตถุไวไฟอยู่ติดกับชุมชนก็ต่างจากโกดังเก็บเครื่องดื่มในนิคม การแจ้งลักษณะกิจการให้ตรงจึงสำคัญ ถ้าแจ้งไม่ตรงแล้วเกิดเหตุ บริษัทมีเหตุโต้แย้งได้

ภัยแต่ละรายการในกรมธรรม์อัคคีภัยหมายถึงอะไร อ่านเพิ่มได้ในบทความความคุ้มครองประกันอัคคีภัย

เมื่อไรควรขยับไปใช้ IAR

ประกันความเสี่ยงภัยทรัพย์สิน หรือ Industrial All Risks ที่สมาคมอธิบายไว้ ทำงานกลับด้านกับอัคคีภัย อัคคีภัยคุ้มครองเฉพาะภัยที่ระบุชื่อ ส่วน IAR คุ้มครองทุกภัยที่ไม่ได้เขียนยกเว้นไว้ กิจการที่มีทรัพย์สินหลายประเภทและมูลค่าสูง เช่น โรงงานผลิต มักเลือกแบบนี้เพราะลดช่องว่างจากภัยที่นึกไม่ถึง เบี้ยสูงกว่า และเงื่อนไขซับซ้อนกว่า ร้านเล็กที่ทรัพย์สินไม่มากมักใช้อัคคีภัยพร้อมภัยเพิ่มก็พอ

โจรกรรม เลือกแบบให้ตรงกับวิธีที่ร้านถูกขโมยได้

แผ่นพับของสำนักงาน คปภ. อธิบายประกันโจรกรรมไว้สามแบบ

แบบ	คุ้มครอง
จร.1	ลักทรัพย์ที่มีร่องรอยงัดแงะเข้าสถานที่ และความเสียหายต่อตัวอาคารจากการงัดแงะ
จร.2	ขยายจาก จร.1 ให้รวมการชิงทรัพย์และปล้นทรัพย์
จร.3	ลักทรัพย์โดยไม่ต้องมีร่องรอยงัดแงะ

ร้านทองหรือร้านโทรศัพท์ที่เสี่ยงถูกชิงทรัพย์กลางวัน ควรดูแบบ จร.2 กิจการที่มีคนเข้าออกหลายคนและมีกุญแจหลายชุด เช่น โกดังที่ผู้รับเหมาเข้าออก ความเสี่ยงที่ขโมยใช้กุญแจจริงมีสูง แบบ จร.3 จะตอบโจทย์กว่า เงื่อนไขเรื่องร่องรอยงัดแงะเป็นจุดที่ทำให้เคลมไม่ผ่านบ่อย จึงควรเลือกแบบให้ตรงกับรูปแบบความเสี่ยงจริง

การโจรกรรมโดยลูกจ้างของกิจการเองเป็นอีกเรื่องหนึ่ง และมักอยู่นอกความคุ้มครองของประกันโจรกรรมทั่วไป กิจการที่ลูกจ้างดูแลเงินสดหรือสินค้ามูลค่าสูงควรถามบริษัทประกันถึงความคุ้มครองเฉพาะเรื่องนี้แยกต่างหาก

ความรับผิด ความเสี่ยงที่เจ้าของกิจการมองข้ามบ่อยที่สุด

ไฟไหม้ทำลายทรัพย์สินของคุณ แต่การฟ้องร้องจากคนอื่นทำลายได้มากกว่านั้น เพราะไม่มีเพดานแน่นอน ประกันภัยความรับผิดอยู่ในกลุ่มเบ็ดเตล็ด แผ่นพับของสำนักงาน คปภ. ยกตัวอย่างหลายแบบ

• ความรับผิดต่อบุคคลภายนอก เช่น ลูกค้าลื่นล้มในร้าน หรือของตกใส่คนเดินผ่าน
• ความรับผิดจากป้ายโฆษณา เช่น ป้ายหน้าร้านหล่นใส่รถที่จอดอยู่
• ความรับผิดจากผลิตภัณฑ์ เช่น อาหารหรือเครื่องสำอางที่ทำให้ผู้ใช้เจ็บป่วย
• ความรับผิดทางวิชาชีพ สำหรับงานที่ให้คำปรึกษาหรือบริการเฉพาะทาง

ตัวอย่างสมมติ ร้านขนมทำแพ็กของฝากส่งขายออนไลน์ ล็อตหนึ่งมีปัญหาจนลูกค้าหลายรายต้องเข้าโรงพยาบาล ค่ารักษาและค่าเสียหายที่ลูกค้าเรียกร้องรวมกันอาจสูงกว่ารายได้ทั้งปีของร้าน ประกันความรับผิดจากผลิตภัณฑ์คือสิ่งที่แยกเหตุการณ์นี้ออกจากการปิดกิจการ

ป้ายโฆษณาเป็นเรื่องที่ร้านริมถนนควรนึกถึง ป้ายขนาดใหญ่ที่ติดตั้งมานานเจอลมพายุแรง ความเสียหายต่อคนหรือรถข้างล่างเป็นความรับผิดของเจ้าของป้าย

ลูกจ้าง ส่วนที่ประกันสังคมดูแลกับส่วนที่ยังขาด

ลูกจ้างที่อยู่ในระบบประกันสังคมได้รับความคุ้มครองพื้นฐานเรื่องเจ็บป่วยและบาดเจ็บ แต่วงเงินและสิทธิมีขอบเขต รายละเอียดสิทธิอยู่ในบทความประกันสังคมคืออะไร

คู่มือประกันภัยฉบับประชาชนของสำนักงาน คปภ. อธิบายหลักส่วนได้เสีย ว่าผู้ที่ทำประกันต้องมีส่วนได้เสียในสิ่งที่เอาประกัน คู่มือยกตัวอย่างว่านายจ้างมีส่วนได้เสียในชีวิตและร่างกายของลูกจ้าง จึงทำประกันอุบัติเหตุให้ลูกจ้างได้ ประกันอุบัติเหตุแบบกลุ่มช่วยเติมค่ารักษาส่วนที่เกิน และจ่ายเงินชดเชยกรณีทุพพลภาพหรือเสียชีวิต ซึ่งเป็นสวัสดิการที่ช่วยรักษาพนักงานไว้ได้ด้วย หลักการของประกันอุบัติเหตุอ่านได้ในบทความประกันอุบัติเหตุ PA

จัดลำดับเมื่องบมีจำกัด

กิจการเล็กส่วนใหญ่ซื้อทุกอย่างพร้อมกันไม่ไหว ลำดับที่สมเหตุสมผลคือเริ่มจากสิ่งที่ถ้าเกิดแล้วกิจการไปต่อไม่ได้

1. อัคคีภัยสำหรับทรัพย์สินหลัก ตัวร้าน เครื่องจักร สต็อก
2. ความรับผิดต่อบุคคลภายนอก หรือความรับผิดจากผลิตภัณฑ์ ถ้าคุณขายของกิน ของใช้กับร่างกาย
3. อุบัติเหตุลูกจ้าง สำหรับงานที่มีความเสี่ยงทางกาย
4. โจรกรรม เลือกแบบตามรูปแบบความเสี่ยง
5. ความคุ้มครองเสริมอื่น เมื่อกิจการโตขึ้น

ถ้ากิจการกู้เงินจากธนาคาร สัญญาเงินกู้มักกำหนดให้ทำประกันทรัพย์สินที่เป็นหลักประกัน และให้ธนาคารเป็นผู้รับประโยชน์ ข้อนี้ทำให้คุณต้องมีประกันอัคคีภัยอยู่แล้ว ควรตรวจว่าทุนและภัยที่ทำไว้ตามเงื่อนไขธนาคารครอบคลุมสต็อกและอุปกรณ์ด้วยหรือไม่ เรื่องสินเชื่อสำหรับกิจการเล็กอ่านได้ในบทความสินเชื่อ SME และนิยามว่ากิจการแบบไหนนับเป็น SME อยู่ในบทความ SME คืออะไร

ตั้งทุนประกันให้ตรงกับมูลค่าจริง

ตัวอย่างสมมติ ร้านกาแฟในตอนต้นบทความ ถ้าแยกทรัพย์สินออกมาจะได้ประมาณนี้

รายการ	มูลค่าโดยประมาณ
งานตกแต่งและระบบภายในร้าน	800,000 บาท
เครื่องชงกาแฟ เครื่องบด ตู้เย็น	300,000 บาท
โต๊ะ เก้าอี้ เคาน์เตอร์ลอยตัว	150,000 บาท
สต็อกสินค้าช่วงสูงสุด	80,000 บาท
รวม	1,330,000 บาท

ทุนประกันอัคคีภัยราว 1.3 ล้านบาทจึงสะท้อนสิ่งที่ร้านต้องจ่ายถ้าต้องเริ่มใหม่ ตัวอาคารที่เช่าอยู่เป็นของเจ้าของตึก ไม่ต้องรวม

คู่มือของสำนักงาน คปภ. อธิบายหลักการชดใช้ตามความเสียหายจริงตามมาตรา 877 ผู้เอาประกันได้รับชดใช้ไม่เกินความเสียหายที่เกิดขึ้น ตั้งทุนสูงเกินมูลค่าจึงไม่ได้เงินเพิ่ม และคู่มือยังอธิบายหลักการเฉลี่ยความเสียหายตามมาตรา 870 และ 871 ถ้าคุณทำประกันทรัพย์ชิ้นเดียวกันไว้กับหลายบริษัท แต่ละบริษัทรับผิดชอบตามสัดส่วน รวมกันไม่เกินความเสียหาย การซื้อซ้ำสองที่เพื่อหวังได้สองเท่าจึงเสียเบี้ยเปล่า

กรณีที่พบบ่อยในกิจการเล็กคือ ธนาคารให้ทำประกันอาคารตอนกู้ แล้วเจ้าของซื้อแพ็กเกจร้านค้าเพิ่มเองโดยไม่รู้ว่าทรัพย์บางรายการซ้ำกัน ก่อนซื้อฉบับใหม่ให้วางกรมธรรม์ทุกฉบับที่มีอยู่ไว้ด้วยกันแล้วตรวจว่ารายการไหนคุ้มครองแล้ว

ทบทวนกรมธรรม์ทุกปีพร้อมกับปิดงบ ร้านที่ขยายสาขา เพิ่มเครื่องจักร หรือเริ่มขายออนไลน์ มีความเสี่ยงต่างจากปีก่อน ทุนประกันที่ไม่ขยับตามกิจการทำให้คุณได้รับชดใช้น้อยกว่าความเสียหายจริง

ก่อนเซ็นกรมธรรม์

ขอให้ตัวแทนหรือนายหน้าส่งเอกสารสามอย่าง คือ ตารางกรมธรรม์ที่ระบุทุนแต่ละรายการ รายการภัยที่คุ้มครองและไม่คุ้มครอง และเงื่อนไขความเสียหายส่วนแรกที่คุณต้องรับเอง เทียบอย่างน้อยสองบริษัท แล้วเลือกที่เงื่อนไขตรงกับความเสี่ยงของคุณที่สุด ไม่จำเป็นต้องเป็นเบี้ยถูกที่สุด

ถ้าเงื่อนไขบางข้ออ่านแล้วไม่ชัด หรือภายหลังมีข้อพิพาทเรื่องการชดใช้ ติดต่อสำนักงาน คปภ. สายด่วน 1186 ส่วนแหล่งเงินทุนเมื่อกิจการต้องฟื้นตัวหลังเกิดเหตุ ดูได้จากสินเชื่อธุรกิจที่ธนาคารเปิดให้กิจการขนาดเล็ก