ประกันอัคคีภัยคุ้มครองอะไรบ้าง ทุนประกันเท่าไรถึงพอสำหรับบ้านและคอนโด

ประกันอัคคีภัยสำหรับที่อยู่อาศัยคุ้มครองตัวบ้านหรือห้องชุด และทรัพย์สินภายใน เมื่อเสียหายจากไฟไหม้ ฟ้าผ่า ระเบิด และภัยอื่นที่ระบุไว้ในกรมธรรม์ ข้อที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้คือกรมธรรม์ที่อยู่อาศัยรวมภัยธรรมชาติอย่างน้ำท่วมและลมพายุไว้ด้วย แต่มีเพดานจ่ายต่ำมาก ถ้าบ้านคุณอยู่ในพื้นที่เสี่ยง เพดานนี้คือเรื่องแรกที่ต้องรู้

ประกันอัคคีภัยเป็นประกันแบบระบุภัย (Named Peril) หมายความว่าบริษัทจ่ายเฉพาะความเสียหายจากภัยที่เขียนไว้เท่านั้น ภัยไหนไม่อยู่ในรายการ ถือว่าไม่คุ้มครอง การอ่านรายการภัยให้ครบจึงสำคัญกว่าการดูชื่อแผน ด้านล่างจะไล่ตั้งแต่ภัยที่คุ้มครอง เพดานภัยธรรมชาติ วิธีตั้งทุนประกัน ความต่างระหว่างบ้านกับคอนโด ไปจนถึงขั้นตอนเคลม

ประกันอัคคีภัยมีกี่แบบ แบบไหนใช้กับบ้าน

สมาคมประกันวินาศภัยไทยแบ่งการประกันอัคคีภัยและทรัพย์สินเป็น 3 ประเภท

ประเภท	ใช้กับ	ลักษณะความคุ้มครอง
ประกันอัคคีภัยสำหรับที่อยู่อาศัย	บ้าน ทาวน์เฮาส์ บ้านแฝด ตึกแถวที่ใช้อยู่อาศัย ห้องชุดในแฟลต อาคารชุด คอนโดมิเนียม	ระบุภัยหลักไว้ชัด และรวมภัยธรรมชาติแบบมีเพดาน
ประกันอัคคีภัยสำหรับสถานประกอบธุรกิจ	ร้านค้า โกดัง โรงงาน ศูนย์การค้า	คุ้มครองไฟไหม้ ฟ้าผ่า และการระเบิดของแก๊สที่ใช้ในการอยู่อาศัย ภัยอื่นซื้อเพิ่ม
ประกันภัยความเสี่ยงภัยทรัพย์สิน (IAR)	ทรัพย์สินธุรกิจที่ต้องการความคุ้มครองกว้าง	คุ้มครองอุบัติเหตุทุกอย่างที่ไม่ได้ระบุยกเว้น

สำหรับคนที่ซื้อบ้านหรือคอนโดไว้อยู่เอง แบบแรกคือแบบที่ใช้ ถ้าคุณเปิดร้านค้าชั้นล่างของตึกแถวด้วย ให้แจ้งบริษัทตามจริง เพราะการใช้อาคารผิดจากที่แจ้งไว้กระทบทั้งเบี้ยและการเคลม

ภัยที่กรมธรรม์ที่อยู่อาศัยคุ้มครอง

ตามคำอธิบายของสมาคมประกันวินาศภัยไทย กรมธรรม์สำหรับที่อยู่อาศัยคุ้มครองสิ่งปลูกสร้างที่ใช้อยู่อาศัย ไม่รวมฐานราก และทรัพย์สินภายใน เช่น เฟอร์นิเจอร์ เครื่องตกแต่ง สิ่งติดตั้งตรึงตรา เครื่องใช้ไฟฟ้า เครื่องครัว เครื่องนุ่งห่ม จากภัยดังนี้

1. ไฟไหม้
2. ฟ้าผ่า รวมถึงความเสียหายต่อเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เกิดจากการลัดวงจรเพราะฟ้าผ่า
3. ระเบิด
4. การเฉี่ยวหรือชนของยานพาหนะหรือสัตว์พาหนะ
5. ภัยจากอากาศยานหรือวัตถุที่ตกจากอากาศยาน
6. ภัยเนื่องจากน้ำที่เกิดโดยอุบัติเหตุ เช่น น้ำรั่วหรือล้นจากท่อน้ำ ถังน้ำ ระบบปรับอากาศ เครื่องสูบน้ำ รวมถึงน้ำฝนที่เข้าบ้านเพราะหลังคา หน้าต่าง หรือรางน้ำเสียหาย
7. ลมพายุ
8. น้ำท่วม หมายถึงน้ำที่ล้นจากทางน้ำ หรือท่อน้ำสาธารณะแตก จนท่วมจากภายนอกอาคาร รวมถึงน้ำท่วมจากลมพายุ น้ำป่า และโคลนถล่ม
9. แผ่นดินไหว ภูเขาไฟระเบิด คลื่นใต้น้ำ หรือสึนามิที่มีสาเหตุจากธรรมชาติ
10. ลูกเห็บ

นอกจากนี้ยังขยายความคุ้มครองค่าเช่าที่อยู่อาศัยชั่วคราว ในกรณีที่สิ่งปลูกสร้างเสียหายจากภัยข้อ 1 ถึง 6 จนต้องย้ายออกไปพักที่อื่น วงเงินส่วนนี้ให้ดูในตารางกรมธรรม์ของคุณ

ภัยเพิ่มเติมที่ขอซื้อได้

ใบคำขอเอาประกันภัยมาตรฐานที่ คปภ. ให้ความเห็นชอบ มีช่องให้เลือกความคุ้มครองเพิ่มเติม พร้อมระบุจำนวนเงินจำกัดความรับผิดของแต่ละภัย รายการที่ปรากฏในแบบฟอร์มมีดังนี้

กลุ่ม	ภัยเพิ่มเติมในใบคำขอ
ภัยจากน้ำและสภาพอากาศ	ภัยเนื่องจากน้ำ (ไม่รวมน้ำท่วม) ภัยลมพายุ ภัยน้ำท่วม ภัยลูกเห็บ กลุ่มภัยธรรมชาติ
ภัยแผ่นดินไหว	แผ่นดินไหว ภูเขาไฟระเบิด คลื่นใต้น้ำ หรือสึนามิ
ภัยจากภายนอก	การเฉี่ยวชนของยวดยานพาหนะ ภัยอากาศยาน
ภัยจากการลุกไหม้และระเบิด	การระเบิด การระอุตามธรรมชาติ ไฟและการระเบิดที่ตามมาจากการระอุ ควันจากเครื่องทำความร้อนและอุปกรณ์ประกอบอาหาร
ภัยจากคน	การนัดหยุดงาน การจลาจล หรือการกระทำอันมีเจตนาร้าย (ยกเว้นการกระทำเพื่อผลทางการเมือง ศาสนา หรือลัทธินิยม)
ภัยต่อเครื่องใช้	เครื่องไฟฟ้า (Electrical Injury)

ประเด็นที่ต้องดูไม่ได้มีแค่ว่าซื้อภัยไหน แต่คือวงเงินที่ระบุไว้ข้างภัยนั้น ภัยน้ำท่วมที่มีวงเงินเพิ่มเพียงเล็กน้อยไม่ได้ช่วยบ้านชั้นเดียวในพื้นที่ลุ่มมากนัก ให้คิดจากค่าซ่อมพื้น ผนังชั้นล่าง และของใช้ชั้นล่างที่ต้องซื้อใหม่ถ้าน้ำเข้าบ้านครึ่งเมตร แล้วขอใบเสนอราคาตามวงเงินนั้น

ทุนประกันตั้งเท่าไรถึงพอ

ทุนประกันคือเพดานสูงสุดที่บริษัทจะจ่าย และเป็นฐานคำนวณเบี้ย ความผิดพลาดที่พบบ่อยคือใช้ราคาซื้อขายบ้านเป็นทุนประกัน ทั้งที่ราคานั้นรวมที่ดินและทำเลไว้ด้วย ส่วนกรมธรรม์คุ้มครองแค่สิ่งปลูกสร้าง (ไม่รวมฐานราก) กับทรัพย์สินภายใน

เลือกฐานทุนประกันก่อน

ใบคำขอเอาประกันภัยให้เลือกฐานได้เพียงข้อเดียวจากสองแบบ

ฐานทุนประกัน	วิธีชดใช้เมื่อเสียหาย	เหมาะกับ
มูลค่าทรัพย์สินที่เป็นของใหม่ (Replacement Cost Value)	จ่ายตามมูลค่าของใหม่ ณ เวลาและสถานที่ที่เกิดความเสียหาย	คนที่ต้องการสร้างหรือซื้อของใหม่ทดแทนได้ทันที
มูลค่าที่แท้จริง (Actual Cost Value)	มูลค่าของใหม่หักค่าเสื่อมราคา ณ เวลาและสถานที่ที่เกิดความเสียหาย	ทรัพย์สินเก่าที่ยอมรับเงินชดเชยต่ำลงเพื่อแลกกับเบี้ย

สำหรับบ้านที่อยู่อาศัยจริง ฐานมูลค่าของใหม่ทำให้เงินที่ได้ใกล้กับค่าสร้างจริงมากกว่า ถ้าเลือกฐานหักค่าเสื่อม บ้านอายุ 20 ปีจะได้เงินชดเชยต่ำกว่าค่าสร้างใหม่ชัดเจน ส่วนต่างนั้นคุณต้องออกเอง

วิธีประเมินทุนแบบง่าย

1. หาพื้นที่ใช้สอยของอาคารเป็นตารางเมตร ดูได้จากแบบบ้าน สัญญาซื้อขาย หรือหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด
2. ขอราคาค่าก่อสร้างต่อตารางเมตรสำหรับวัสดุระดับใกล้เคียงบ้านคุณจากผู้รับเหมาในพื้นที่ อย่างน้อย 2 ราย
3. บวกงานต่อเติมและงานติดตั้งถาวร เช่น ครัวบิลต์อิน ตู้เสื้อผ้าติดผนัง หลังคาโรงรถ
4. เดินไล่ทีละห้อง จดของมีมูลค่าและราคาที่ต้องซื้อใหม่ แล้วรวมเป็นทุนทรัพย์สินภายใน

ตัวอย่างสมมติ บ้านเดี่ยวพื้นที่ใช้สอย 150 ตารางเมตร ผู้รับเหมาให้ราคาค่าสร้างระดับวัสดุใกล้เคียง 12,000 บาทต่อตารางเมตร ค่าสร้างตัวบ้านเท่ากับ 1,800,000 บาท บวกครัวบิลต์อินและหลังคาโรงรถ 200,000 บาท ทุนส่วนอาคารประมาณ 2,000,000 บาท ส่วนของในบ้านไล่รายการได้ 400,000 บาท ทุนรวมจึงประมาณ 2.4 ล้านบาท แม้ราคาซื้อขายบ้านหลังนี้รวมที่ดินจะอยู่ที่ 4.5 ล้านบาท ตัวเลขค่าสร้างต่อตารางเมตรในตัวอย่างนี้ใช้เพื่อสาธิตวิธีคิดเท่านั้น ให้ใช้ราคาที่ผู้รับเหมาในพื้นที่ของคุณเสนอ

ทุนต่ำไป ทุนสูงไป เสียอะไร

ตั้งทุนต่ำกว่ามูลค่าจริง เงินที่ได้เมื่อเสียหายทั้งหลังจะไม่พอสร้างใหม่ และกรมธรรม์บางฉบับมีเงื่อนไขชดใช้ตามสัดส่วนระหว่างทุนที่ซื้อกับมูลค่าจริง ก่อนเซ็นให้ถามบริษัทเป็นลายลักษณ์อักษรว่ากรมธรรม์ของคุณมีเงื่อนไขนี้หรือไม่ ส่วนการตั้งทุนสูงเกินมูลค่าอาคารไม่ได้ทำให้ได้เงินมากขึ้น เพราะบริษัทจ่ายตามความเสียหายจริง สิ่งที่เพิ่มคือเบี้ยที่คุณจ่ายทุกปี

บ้านเดี่ยว ทาวน์เฮาส์ คอนโด และบ้านที่ผ่อนอยู่

บ้านเดี่ยวและทาวน์เฮาส์

เจ้าของบ้านดูแลประกันทั้งตัวอาคารและของภายในเอง ทาวน์เฮาส์และตึกแถวที่ติดกันมีความเสี่ยงไฟลามจากหลังข้างเคียง ซึ่งกรมธรรม์คุ้มครองอยู่แล้วในภัยไฟไหม้ ประเด็นที่ควรเพิ่มคือทุนส่วนทรัพย์สินภายใน และภัยเนื่องจากน้ำถ้าบ้านเก่าที่ระบบท่อผ่านการซ่อมมาหลายรอบ

คอนโดมิเนียม

กรมธรรม์ที่อยู่อาศัยรับประกันห้องชุดในอาคารชุดและคอนโดมิเนียมได้ นิติบุคคลอาคารชุดมักทำประกันส่วนกลางและโครงสร้างอาคารไว้ แต่ขอบเขตแตกต่างกันในแต่ละอาคาร ให้ขอสำเนาตารางกรมธรรม์ของอาคารมาดูว่าครอบคลุมถึงงานตกแต่งภายในห้องหรือไม่ แล้วทำประกันส่วนที่ขาด เช่น พื้นที่ปูใหม่ ผนังตกแต่ง เฟอร์นิเจอร์ และเครื่องใช้ไฟฟ้า สำหรับคอนโด ภัยเนื่องจากน้ำจากห้องชั้นบนเป็นเหตุที่เจอบ่อยกว่าไฟไหม้ ข้อมูลภาพรวมของประกันบ้านแต่ละแบบอ่านเพิ่มได้ที่ ประกันบ้านคืออะไร และถ้ากำลังกู้ซื้อห้อง ดู คู่มือสินเชื่อคอนโด

บ้านที่ผ่อนกับธนาคาร

ธนาคารมักกำหนดให้ทำประกันอัคคีภัยตลอดอายุสัญญาเงินกู้ และระบุธนาคารเป็นผู้รับประโยชน์ หากเกิดเหตุ เงินชดเชยส่วนหนึ่งจะใช้ชำระหนี้ก่อน คุณมีสิทธิเลือกบริษัทประกันเองได้ ให้เทียบเบี้ยและวงเงินภัยเพิ่มเติมของกรมธรรม์ที่ธนาคารเสนอกับข้อเสนอจากบริษัทอื่น ความสัมพันธ์ระหว่างจำนองกับผู้รับประโยชน์อ่านได้ที่ กฎหมายจำนองที่ควรรู้ ส่วนประกันชีวิตที่ธนาคารมักเสนอคู่กัน ดูที่ ประกัน MRTA

เบี้ยประกันขึ้นกับอะไร

สมาคมประกันวินาศภัยไทยระบุปัจจัยที่ใช้กำหนดอัตราเบี้ยไว้ดังนี้

• ลักษณะการใช้สถานที่ เช่น อยู่อาศัยอย่างเดียว หรือมีร้านค้าด้วย
• ลักษณะสิ่งปลูกสร้าง กำหนดจากวัสดุของโครงสร้าง ผนัง และพื้น เช่น ตึกคอนกรีต ครึ่งตึกครึ่งไม้ หรือไม้
• สถานที่ตั้ง และลักษณะภัยของสถานที่ ว่าอยู่โดดเดี่ยวหรือติดกับอาคารอื่น
• การติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิง ซึ่งใช้เป็นส่วนลดเบี้ย

ใบคำขอจึงถามรายละเอียดเรื่องวัสดุผนัง เสา คาน พื้น และรายการอุปกรณ์ดับเพลิงที่มี เช่น เครื่องดับเพลิงแบบมือถือ ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ หรือหัวกระจายน้ำดับเพลิงอัตโนมัติ ถ้าบ้านคุณมีเครื่องดับเพลิงอยู่แล้ว แจ้งไว้ในใบคำขอเพื่อขอส่วนลด

กรอกใบคำขอให้ถูก เพื่อไม่ให้มีปัญหาตอนเคลม

ใบคำขอมาตรฐานถามเรื่องที่คนมักมองข้าม ได้แก่ เคยหรือกำลังทำประกันทรัพย์สินเดียวกันกับบริษัทอื่นหรือไม่ สถานที่เคยหรือกำลังมีคดีเรื่องกรรมสิทธิ์ที่ดินหรือฟ้องขับไล่หรือไม่ ใน 5 ปีที่ผ่านมาเคยเสียหายจากอัคคีภัยหรือภัยอื่นหรือไม่ และเคยถูกปฏิเสธการรับประกันหรือการต่ออายุหรือไม่

คปภ. พิมพ์คำเตือนไว้ท้ายใบคำขอว่าผู้ขอเอาประกันต้องตอบตามความจริงทุกข้อ ถ้าปกปิดข้อความจริงหรือแถลงข้อความเท็จ สัญญาจะตกเป็นโมฆียะ และบริษัทมีสิทธิบอกล้างสัญญาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 865 การตอบไม่ครบเพื่อให้เบี้ยถูกลงจึงเสี่ยงกว่าที่คิด เพราะปัญหาจะโผล่ตอนเคลมซึ่งเป็นเวลาที่คุณต้องการเงินมากที่สุด

ระยะเวลาประกันในตารางกรมธรรม์มาตรฐานเริ่มและสิ้นสุดเวลา 16.30 น. ของวันที่ระบุ ถ้าต่ออายุช้า ช่วงเวลาระหว่างวันหมดอายุกับวันต่อใหม่ไม่มีความคุ้มครอง

ข้อยกเว้นที่ควรรู้

กรมธรรม์ระบุภัยคุ้มครองเฉพาะภัยที่เขียนไว้ เรื่องที่ไม่อยู่ในรายการจึงไม่ได้รับความคุ้มครองโดยอัตโนมัติ นอกจากนั้นยังมีข้อยกเว้นเฉพาะในตัวภัยเอง ตัวอย่างที่ระบุไว้ในคำอธิบายของสมาคม เช่น แผ่นดินไหวในกรมธรรม์ที่อยู่อาศัยไม่คุ้มครองความเสียหายที่เกิดจากวัตถุจากอวกาศ และในกรมธรรม์สำหรับธุรกิจ ภัยไฟไหม้ไม่รวมความเสียหายจากการบูดเน่า การระอุตามธรรมชาติ หรือการลุกไหม้ขึ้นเอง

เรื่องที่ควรถามบริษัทและขอคำตอบเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนซื้อ

• เงินสด ทองคำ เอกสารสำคัญ และของสะสมราคาสูง ต้องระบุแยกหรือไม่
• ความเสียหายของเครื่องใช้ไฟฟ้าจากไฟกระชากที่ไม่ได้เกิดจากฟ้าผ่า คุ้มครองหรือไม่
• กรมธรรม์มีความรับผิดส่วนแรก (Deductible) ในภัยใดบ้าง
• เงื่อนไขเมื่อบ้านถูกปล่อยว่างไม่มีคนอยู่เป็นเวลานาน

เกิดเหตุแล้วต้องทำอะไร

1. ความปลอดภัยของคนมาก่อน ออกจากอาคารและโทร 199 แจ้งดับเพลิง
2. แจ้งบริษัทประกันเร็วที่สุดตามช่องทางในกรมธรรม์ จดชื่อเจ้าหน้าที่และเลขรับแจ้ง
3. อย่ารื้อหรือทิ้งซากก่อนผู้สำรวจภัยมาตรวจ ยกเว้นการขนย้ายเพื่อป้องกันความเสียหายเพิ่ม
4. ถ่ายภาพและวิดีโอความเสียหายทุกจุด ทั้งภาพกว้างและภาพใกล้
5. เตรียมเอกสาร ได้แก่ สำเนากรมธรรม์ บัตรประชาชน บันทึกประจำวันจากสถานีตำรวจหรือรายงานจากหน่วยดับเพลิง รายการทรัพย์สินที่เสียหายพร้อมหลักฐานการซื้อ
6. ขอใบเสนอราคาซ่อมจากผู้รับเหมาไว้เทียบกับตัวเลขที่ผู้สำรวจภัยประเมิน

สิ่งที่ทำให้เคลมเร็วที่สุดคือหลักฐานที่เตรียมไว้ก่อนเกิดเหตุ ถ่ายวิดีโอเดินรอบบ้านทุกห้องปีละครั้ง เก็บใบเสร็จเครื่องใช้ไฟฟ้าชิ้นใหญ่ไว้ในคลาวด์ แล้วอัปเดตรายการทุกครั้งที่ต่ออายุกรมธรรม์

สรุป

กรมธรรม์อัคคีภัยสำหรับที่อยู่อาศัยคุ้มครองสิ่งปลูกสร้างไม่รวมฐานรากและทรัพย์สินภายใน จากไฟไหม้ ฟ้าผ่า ระเบิด ยานพาหนะชน อากาศยาน และภัยเนื่องจากน้ำ ส่วนลมพายุ น้ำท่วม แผ่นดินไหว และลูกเห็บ จ่ายรวมกันไม่เกิน 20,000 บาทต่อปี ตั้งทุนจากค่าสร้างและมูลค่าของในบ้าน เลือกฐานมูลค่าของใหม่หรือหักค่าเสื่อมให้ชัด และตอบใบคำขอตามจริงทุกข้อ หากมีข้อพิพาทเรื่องการเคลมกับบริษัทประกัน ติดต่อสายด่วน คปภ. 1186