ประกันชีวิตคุ้มครองสินเชื่อบ้าน MRTA ซื้อไหม คิดจากตัวเลข

ประกันชีวิตคุ้มครองสินเชื่อบ้าน หรือ MRTA ไม่ใช่สิ่งที่ต้องซื้อเพื่อให้กู้ผ่าน ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่าผู้กู้เลือกบริษัทประกันหรือนายหน้าได้เอง และธนาคารบังคับให้ซื้อกับบริษัทใดบริษัทหนึ่งเป็นเงื่อนไขอนุมัติไม่ได้ สิ่งที่ MRTA เปลี่ยนจริงคือดอกเบี้ย ธนาคารหลายแห่งให้อัตราต่ำกว่าเมื่อคุณซื้อ คำถามที่ควรถามจึงเป็นเรื่องตัวเลข ส่วนต่างดอกเบี้ยที่ได้คืนมาในช่วงที่คุณจะถือสินเชื่อจริง มากกว่าเบี้ยประกันที่จ่ายไปหรือไม่ และคุณมีความคุ้มครองชีวิตที่พอปิดหนี้บ้านอยู่แล้วหรือยัง

ถ้าคำตอบเรื่องตัวเลขชัด และครอบครัวคุณต้องการหลักประกันว่าบ้านจะไม่ตกเป็นภาระถ้าคุณจากไป MRTA ก็เป็นเครื่องมือที่ใช้ได้ดี ถ้าไม่ชัด ก็มีทางอื่นให้เลือก

MRTA ทำงานอย่างไร

MRTA ย่อมาจาก Mortgage Reducing Term Assurance เป็นประกันชีวิตที่ผูกกับหนี้บ้าน ถ้าผู้กู้เสียชีวิต หรือทุพพลภาพตามเงื่อนไขของกรมธรรม์ บริษัทประกันจ่ายเงินให้ธนาคารซึ่งเป็นผู้รับประโยชน์เพื่อปิดหนี้ที่เหลือ บ้านจึงไม่ตกเป็นภาระของคู่สมรส ผู้กู้ร่วม หรือทายาท

ลักษณะที่พบบ่อยของ MRTA เทียบกับประกันชีวิตทั่วไป

ประเด็น	MRTA โดยทั่วไป	ประกันชีวิตแบบทุนคงที่ทั่วไป
ทุนประกัน	ลดลงตามยอดหนี้ที่ผ่อนไป	คงที่ตลอดสัญญา
ผู้รับประโยชน์หลัก	ธนาคารผู้ให้กู้	คนที่คุณระบุ
วิธีจ่ายเบี้ย	มักจ่ายครั้งเดียวตอนกู้ และกู้รวมในวงเงินได้	จ่ายรายปี
มูลค่าเงินสด	มักไม่มีหรือมีน้อย	ขึ้นกับแบบ
ใช้รับอัตราดอกเบี้ยพิเศษ	ได้ตามเงื่อนไขธนาคาร	ได้บางกรณีถ้าธนาคารรับ

ธนาคารบางแห่งรับประกันแบบ MLTA ด้วย ซึ่งเป็นประกันชีวิตคุ้มครองสินเชื่อที่ทุนไม่ลดเร็วเท่า MRTA และจ่ายเบี้ยเป็นรายปี ถ้าอยากเข้าใจโครงสร้างประกันชีวิตแต่ละแบบก่อน อ่าน ประกันชีวิตคืออะไร

ซื้อแล้วดอกเบี้ยต่างกันเท่าไร ดูจากประกาศจริง

ธนาคารรัฐสองแห่งประกาศอัตราสองชุดให้เห็นชัด ตัวอย่างแรกคือสินเชื่อบ้านของธนาคารออมสิน ที่ MRR 6.045% ตั้งแต่ 2 มี.ค. 2569

ช่วงเวลา	ซื้อประกันชีวิต	ไม่ซื้อ
ปีที่ 1 ถึง 3	MRR ลบ 1.800%	MRR ลบ 1.300%
ปีที่ 4 เป็นต้นไป	MRR ลบ 0.750%	MRR ลบ 0.250%
อัตราเฉลี่ย 3 ปีแรก	4.245%	4.745%
อัตราเฉลี่ยตลอดสัญญา (EIR) ตัวอย่างกู้ 1 ล้านบาท 20 ปี	4.927%	5.420%

ส่วนต่างอยู่ที่ 0.5% ต่อปีตลอดทั้งสัญญา ออมสินยังเปิดให้กู้ค่าเบี้ยประกันชีวิตหรือประกันอัคคีภัยได้นานสูงสุด 30 ปี

ตัวอย่างที่สองคือสินเชื่อรีไฟแนนซ์ของธนาคารอาคารสงเคราะห์ ปี 2569 หน้าผลิตภัณฑ์ระบุว่าการทำประกันไม่บังคับและไม่มีผลต่อการพิจารณาอนุมัติ แต่ถ้าต้องการอัตราพิเศษ ต้องทำประกันที่ทุนคุ้มครองเท่าวงเงินกู้ทั้งหมดอย่างน้อย 10 ปี หรือแยกบัญชีเงินกู้ค่าเบี้ย MRTA หรือ MLTA ไม่เกิน 5% ของ LTV ปีแรกได้ 1.75% แทน 2.25% และปีที่สอง 2.75% แทน 3.25%

ตัวเลขดอกเบี้ยที่อ้างอิง MRR ขยับได้เมื่อธนาคารปรับ MRR การอ่านความหมายของ MRR และวิธีแปลงเป็นอัตราจริง อยู่ใน MRR MLR MOR คืออะไร

วิธีเทียบ ส่วนต่างดอกเบี้ยกับเบี้ยประกัน

หลักคิดง่ายมาก นับเงินดอกเบี้ยที่ประหยัดได้ในช่วงที่คุณจะถือสินเชื่อนี้จริง แล้วเทียบกับเบี้ยประกันบวกดอกเบี้ยของเงินที่กู้มาจ่ายเบี้ย

คำว่าช่วงที่จะถือสินเชื่อจริงสำคัญที่สุด คนจำนวนมากรีไฟแนนซ์หลังโปร 3 ปีหมด ถ้าคุณมีแผนแบบนั้น ส่วนต่างดอกเบี้ยที่ได้มีแค่ 3 ปี แต่เบี้ย MRTA แบบจ่ายครั้งเดียวคิดสำหรับความคุ้มครองทั้งสัญญา

ตัวอย่างสมมติ กู้ 2,000,000 บาท

ใช้ส่วนต่าง 0.5% ต่อปีตามตัวอย่างออมสิน และสมมติเบี้ย MRTA แบบจ่ายครั้งเดียว 60,000 บาท กู้รวมในวงเงิน

ถือสินเชื่อนาน	ดอกเบี้ยที่ประหยัดได้โดยประมาณ (0.5% ของหนี้คงเหลือแต่ละปี)	เบี้ย 60,000 บาท บวกดอกเบี้ยของเงินกู้ส่วนนี้โดยประมาณ	ผลสุทธิ
3 ปี แล้วรีไฟแนนซ์	ประมาณ 29,000 บาท	ประมาณ 68,000 บาท	ขาดทุนราว 39,000 บาท ถ้าไม่ได้เบี้ยคืน
10 ปี	ประมาณ 85,000 บาท	ประมาณ 85,000 บาท	ใกล้เคียงกัน
20 ปี จนจบสัญญา	ประมาณ 110,000 บาท	ประมาณ 95,000 บาท	ได้ราว 15,000 บาท

ตัวเลขในตารางเป็นการประมาณเพื่อให้เห็นทิศทาง เบี้ยจริงขึ้นกับอายุ เพศ สุขภาพ วงเงิน และระยะคุ้มครอง ข้อสรุปที่ได้จากตารางคือ MRTA คุ้มทางตัวเลขเมื่อคุณถือสินเชื่อนาน หรือเมื่อได้เบี้ยคืนบางส่วนตอนยกเลิก

แต่ตารางนี้ยังไม่นับค่าของความคุ้มครอง ถ้าคุณเสียชีวิตในปีที่ 5 ครอบครัวไม่ต้องผ่อนหนี้ที่เหลือหลักล้านบาท ส่วนนี้คือเหตุผลหลักที่ควรซื้อ ส่วนดอกเบี้ยที่ถูกลงเป็นผลพลอยได้

จ่ายเบี้ยก้อนเดียวหรือกู้รวมในวงเงิน

ธนาคารส่วนใหญ่เปิดให้กู้ค่าเบี้ย MRTA รวมไปกับสินเชื่อบ้าน ออมสินระบุว่ากู้ค่าเบี้ยได้นานถึง 30 ปี ส่วน ธอส. ให้แยกเป็นบัญชีเงินกู้ค่าเบี้ยได้ ข้อดีคือคุณไม่ต้องควักเงินสดหลายหมื่นในวันโอน ซึ่งเป็นวันที่ต้องจ่ายค่าโอน ค่าจดจำนอง และค่าใช้จ่ายย้ายเข้าพร้อมกัน

ข้อเสียคือเงินก้อนนั้นกลายเป็นหนี้ที่มีดอกเบี้ย ใช้ตัวอย่างเบี้ย 60,000 บาท ที่ดอกเบี้ยเฉลี่ยราว 5% ต่อปี

วิธีจ่าย	เงินสดวันโอน	ค่างวดเพิ่มต่อเดือนโดยประมาณ (20 ปี)	ดอกเบี้ยรวมของส่วนเบี้ยโดยประมาณ
จ่ายเงินสดก้อนเดียว	60,000 บาท	0 บาท	0 บาท
กู้รวมในวงเงิน	0 บาท	ประมาณ 400 บาท	ประมาณ 35,000 บาท

ถ้าคุณมีเงินสดพอและจ่ายแล้วยังเหลือเงินสำรองฉุกเฉินหลายเดือน การจ่ายก้อนเดียวประหยัดกว่า ถ้าจ่ายแล้วเงินสำรองหมด ให้กู้รวมดีกว่า เพราะการไม่มีเงินสำรองในปีแรกของการมีบ้านเสี่ยงกว่าดอกเบี้ยส่วนนี้

ถ้าเกิดเหตุ ครอบครัวต้องทำอะไร

MRTA ช่วยได้เต็มที่ก็ต่อเมื่อคนในบ้านรู้ว่ามีอยู่ หลายครอบครัวผ่อนบ้านต่อเองหลายเดือนเพราะไม่รู้ว่าผู้เสียชีวิตทำประกันคุ้มครองสินเชื่อไว้

ลำดับที่ควรบอกคนในบ้านไว้ล่วงหน้า

1. แจ้งธนาคารผู้ให้กู้และบริษัทประกันโดยเร็ว พร้อมเลขที่สัญญากู้และเลขกรมธรรม์
2. เตรียมใบมรณบัตร บัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของผู้เสียชีวิต และเอกสารทางการแพทย์หรือบันทึกประจำวันของตำรวจตามสาเหตุ
3. ระหว่างรอผลพิจารณา ถามธนาคารว่าต้องผ่อนงวดต่อไปหรือไม่ และถ้าจ่ายไปแล้วจะได้คืนอย่างไรเมื่อบริษัทประกันจ่ายปิดหนี้
4. ถ้าทุนประกันมากกว่าหนี้คงเหลือ ตามสิทธิส่วนเกินให้ผู้รับประโยชน์ลำดับถัดไปตามที่ระบุในกรมธรรม์

เก็บสำเนากรมธรรม์ไว้ที่เดียวกับสำเนาสัญญากู้ และบอกคู่สมรสหรือคนในครอบครัวที่ไว้ใจว่าเอกสารอยู่ที่ไหน

ใครควรซื้อ ใครควรคิดก่อน

สถานการณ์	แนวโน้ม	เหตุผล
เป็นผู้หารายได้หลัก มีคนในบ้านพึ่งพา ไม่มีประกันชีวิตอื่น	ควรมีความคุ้มครองชีวิต MRTA เป็นทางเลือกหนึ่ง	ถ้าเกิดเหตุ ครอบครัวรักษาบ้านไว้ได้
มีประกันชีวิตแบบทุนคงที่ที่ทุนพอปิดหนี้แล้ว	ถามธนาคารว่าใช้กรมธรรม์เดิมแทนได้หรือไม่	ไม่ต้องจ่ายเบี้ยซ้ำซ้อน
ตั้งใจรีไฟแนนซ์ภายใน 3 ปี	คิดให้ละเอียด หรือเลือกแบบจ่ายรายปี	ส่วนต่างดอกเบี้ยได้แค่ช่วงสั้น
อายุมากหรือมีโรคประจำตัว	ขอใบเสนอเบี้ยจริงก่อน	เบี้ยสูงขึ้นมาก หรือบริษัทอาจไม่รับ
กู้ร่วมกับคู่สมรส	ดูว่าต้องทำทั้งสองคนหรือคนเดียว	เงื่อนไขอัตราพิเศษแต่ละธนาคารต่างกัน

สิ่งที่ต้องอ่านในกรมธรรม์ก่อนเซ็น

เอกสาร MRTA มักมาพร้อมกองเอกสารกู้ ทำให้คนเซ็นโดยไม่อ่าน ให้แยกออกมาอ่านห้าจุด

1. ทุนประกันเริ่มต้น และตารางทุนที่ลดลงแต่ละปี เทียบกับตารางผ่อนหนี้ว่าทุนไม่ลดเร็วกว่าหนี้
2. ระยะเวลาคุ้มครอง เทียบกับระยะผ่อนจริง ถ้าคุ้มครองสั้นกว่า ช่วงท้ายของหนี้จะไม่มีความคุ้มครอง
3. ข้อยกเว้น เช่น การเสียชีวิตจากโรคที่เป็นมาก่อนทำประกันและไม่ได้แถลง
4. ผู้รับประโยชน์ลำดับถัดไป ถ้าทุนประกันมากกว่าหนี้ที่เหลือ ส่วนเกินจ่ายให้ใคร
5. เงื่อนไขเมื่อยกเลิก รีไฟแนนซ์ หรือปิดหนี้ก่อนกำหนด ได้เบี้ยคืนอย่างไร

ข้อ 3 สำคัญเป็นพิเศษ คำถามสุขภาพในใบคำขอต้องตอบตามจริง ถ้าแถลงไม่ครบ บริษัทประกันมีสิทธิ์ปฏิเสธการจ่ายเมื่อเกิดเหตุ ซึ่งเป็นช่วงที่ครอบครัวต้องการเงินมากที่สุด

ถ้าตัดสินใจไม่ซื้อ ต้องมีแผนอะไรแทน

การไม่ซื้อ MRTA ไม่ได้ทำให้ความเสี่ยงหายไป เพียงแต่คุณเลือกจัดการด้วยวิธีอื่น

• ประกันชีวิตแบบกำหนดระยะเวลาที่ทุนเท่าหนี้บ้าน จ่ายเบี้ยรายปี และระบุคนในครอบครัวเป็นผู้รับประโยชน์ ครอบครัวจะเลือกเองว่าจะเอาเงินปิดหนี้หรือใช้อย่างอื่น
• เงินออมฉุกเฉินที่ครอบค่างวดได้หลายเดือน สำหรับกรณีขาดรายได้ชั่วคราว
• ถ้ากู้ร่วม คุยกันให้ชัดว่าถ้าคนใดคนหนึ่งเสียชีวิต อีกคนผ่อนต่อได้หรือไม่

ถ้าวันหนึ่งผ่อนไม่ไหวด้วยเหตุผลอื่น เช่น ตกงานหรือเจ็บป่วย MRTA ส่วนใหญ่ไม่ได้ช่วย เพราะคุ้มครองเฉพาะเสียชีวิตและทุพพลภาพ ทางเลือกในกรณีนั้นอยู่ใน ผ่อนบ้านไม่ไหวทำอย่างไร และถ้าคุณกำลังจะย้ายธนาคาร ให้รวมเรื่อง MRTA เดิมในแผนด้วยตามขั้นตอนใน เปลี่ยนธนาคารกู้บ้าน

ก่อนเซ็นใบคำขอ ให้ถามเจ้าหน้าที่สินเชื่อสองข้อ ถ้าไม่ซื้อประกันผ่านธนาคาร อัตราดอกเบี้ยแต่ละปีจะเป็นเท่าไร และถ้าใช้กรมธรรม์ประกันชีวิตที่มีอยู่แล้วหรือซื้อจากบริษัทอื่นที่ทุนเท่ากัน จะได้อัตราพิเศษเหมือนกันหรือไม่ แล้วโทรถามบริษัทประกันของแบบที่เสนอว่าถ้ารีไฟแนนซ์ในปีที่ 3 จะได้เบี้ยคืนเท่าไร