ทำบัตรเอทีเอ็มใหม่ ใช้อะไรบ้าง และควรเลือกบัตรแบบไหน

ประเด็นสำคัญ
- ทำบัตรเอทีเอ็มใหม่ใช้บัตรประชาชนตัวจริงเป็นหลัก บางธนาคารขอสมุดบัญชีด้วย ทำได้ที่สาขา และบางธนาคารเปิดให้ขอผ่านแอป
- เหตุผลที่ต้องทำบัตรใหม่มีสามแบบ คือหมดอายุ ชำรุด และหายหรือถูกขโมย แบบหลังต้องอายัดบัตรเดิมก่อนเสมอ
- คุณมีสิทธิเลือกบัตรพื้นฐานที่ไม่พ่วงประกัน และปฏิเสธบัตรราคาแพงที่ไม่ต้องการได้
- ธปท. ประกาศมาตรฐานค่าธรรมเนียมบัตรเอทีเอ็มและบัตรเดบิตพื้นฐาน มีผลเป็นระยะถึงประมาณเดือนตุลาคม 2569
ทำบัตรเอทีเอ็มใหม่ ให้นำบัตรประชาชนตัวจริงไปที่สาขาของธนาคารเจ้าของบัญชี บางธนาคารขอสมุดบัญชีประกอบ และบางแห่งให้ขอบัตรใหม่ผ่านแอปแล้วส่งไปรษณีย์หรือไปรับที่สาขา ค่าธรรมเนียมขึ้นกับชนิดบัตรและเหตุผลที่ขอใหม่ ถ้าบัตรเดิมหายหรือถูกขโมย ให้อายัดบัตรเดิมก่อนเป็นอันดับแรก แล้วค่อยขอบัตรใบใหม่
สามเหตุผลที่ต้องทำบัตรใหม่ ขั้นตอนต่างกัน
คนส่วนใหญ่ไปสาขาแล้วพูดว่า "มาทำบัตรใหม่" แต่ขั้นตอนที่พนักงานทำให้ขึ้นกับว่าบัตรเดิมเป็นอย่างไร
| สถานการณ์ | สิ่งที่ต้องทำก่อน | สิ่งที่ต้องนำไป |
|---|---|---|
| บัตรหมดอายุ | ไม่ต้องอายัด บางธนาคารส่งบัตรใหม่ให้อัตโนมัติ | บัตรประชาชน และบัตรเดิมถ้ายังมี |
| บัตรชำรุด ชิปเสีย แถบแม่เหล็กอ่านไม่ได้ | ไม่ต้องอายัด แต่ไม่ควรใช้ต่อ | บัตรประชาชน และบัตรที่ชำรุด |
| บัตรหายหรือถูกขโมย | อายัดบัตรเดิมทันทีผ่าน Call Center หรือแอป | บัตรประชาชน บางกรณีขอใบแจ้งความ |
ถ้าบัตรเพิ่งหาย ขั้นตอนเร่งด่วนในห้านาทีแรกอธิบายไว้แยกที่ บัตรเอทีเอ็มหาย บทนี้จะเน้นช่วงหลังจากนั้น คือการขอบัตรใบใหม่และเลือกบัตรให้เหมาะ
ตัวอย่างช่องทางอายัดบัตร ธนาคารไทยพาณิชย์ระบุว่าให้โทร 02-777-7777 แล้วกด 1 ธนาคารอื่นมีเบอร์และเมนูในแอปของตัวเอง ควรบันทึกเบอร์ Call Center ของธนาคารที่คุณใช้ไว้ในโทรศัพท์ตั้งแต่วันนี้
เอกสารและขั้นตอนที่สาขา
ขั้นตอนที่สาขาส่วนใหญ่ใช้เวลาไม่นาน ถ้าเอกสารครบ
- รับบัตรคิว แจ้งพนักงานว่าต้องการทำบัตรใหม่ และบอกเหตุผล
- ยื่นบัตรประชาชนตัวจริง พนักงานจะตรวจตัวตน บางแห่งให้สแกนใบหน้าหรือลายนิ้วมือ
- เลือกชนิดบัตร ตรงนี้คือจุดที่ต้องตั้งใจฟังที่สุด เพราะจะมีบัตรหลายแบบให้เลือก
- ตั้งรหัสใหม่ที่เครื่องกดรหัสของสาขา
- ชำระค่าธรรมเนียม ถ้ามี และรับใบเสร็จ
- ตรวจชื่อ เลขบัญชีที่ผูก และวันหมดอายุบนบัตรก่อนออกจากเคาน์เตอร์
บางธนาคารออกบัตรได้ทันที บางแห่งต้องรอบัตรส่งมาทางไปรษณีย์หรือนัดรับภายหลัง ถามพนักงานให้ชัดว่าจะได้บัตรเมื่อไร และระหว่างนั้นถอนเงินด้วยวิธีไหนได้
ขอบัตรใหม่ผ่านแอป ทำได้แค่ไหน
ธนาคารหลายแห่งเพิ่มเมนูขอบัตรใหม่ในแอป โดยเฉพาะกรณีบัตรหมดอายุหรือชำรุด ข้อดีคือไม่ต้องลางาน ข้อจำกัดที่ควรรู้
- บางธนาคารให้เลือกได้เฉพาะบัตรบางรุ่น ไม่ครบทุกแบบเหมือนที่สาขา
- ถ้าบัตรถูกขโมยและมีรายการผิดปกติ ธนาคารอาจให้ไปยืนยันตัวตนที่สาขาแทน
- บัตรที่ส่งทางไปรษณีย์ต้องมีคนรับ และต้องเปิดใช้งานผ่านแอปหรือเครื่อง ATM ก่อนใช้
ถ้าแอปของคุณไม่มีเมนูนี้ หรือระบบแจ้งว่าทำไม่ได้ การไปสาขาครั้งเดียวจบเร็วกว่าการโทรถามหลายรอบ
เลือกบัตรใบใหม่ อย่าตอบตกลงทันที
ตอนทำบัตรใหม่ คือโอกาสดีที่จะเปลี่ยนจากบัตรที่ไม่เหมาะกับคุณ ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุสิทธิของลูกค้าไว้ชัดสองข้อ
- คุณมีสิทธิไม่รับบัตรเลย ถ้าใช้แต่แอปและสมุดบัญชี
- คุณมีสิทธิเลือกบัตรพื้นฐานที่ไม่มีประกันหรือสิทธิประโยชน์พ่วง
ปัญหาที่พบบ่อยคือพนักงานเสนอบัตรรุ่นที่มีประกันอุบัติเหตุหรือประกันสุขภาพพ่วงมา ค่าธรรมเนียมรายปีจึงสูงกว่าบัตรพื้นฐานหลายเท่า บัตรพวกนี้ไม่ได้ผิด แต่คุณควรเลือกเพราะต้องการความคุ้มครองนั้นจริง ไม่ควรรับเพราะคิดว่าจำเป็นต้องรับ
| ชนิดบัตร | ทำอะไรได้ | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| บัตรเอทีเอ็ม | ฝาก ถอน โอน ที่ตู้ | คนที่ใช้เงินสดเป็นหลัก ไม่ต้องรูดซื้อของ |
| บัตรเดบิตพื้นฐาน | ทำได้เหมือนบัตรเอทีเอ็ม และใช้ซื้อสินค้า จ่ายออนไลน์ | คนที่อยากจ่ายด้วยบัตรแต่ไม่ต้องการประกัน |
| บัตรเดบิตพ่วงประกัน | ทำได้เหมือนบัตรเดบิต และมีประกันหรือสิทธิพิเศษ | คนที่ต้องการความคุ้มครองนั้นจริงและเทียบเบี้ยแล้ว |
ธปท. อธิบายว่าบัตรเอทีเอ็มใช้ฝาก ถอน และโอนเงินเท่านั้น ส่วนบัตรเดบิตใช้ชำระค่าสินค้าและบริการได้ด้วย ถ้าอยากรู้รายละเอียดว่าบัตรเดบิตตัดเงินอย่างไรและเสี่ยงตรงไหน อ่านต่อที่ บัตรเดบิตคืออะไร
ค่าธรรมเนียมทำบัตรใหม่ ดูอะไรบ้าง
ค่าใช้จ่ายของบัตรใบใหม่มีสองส่วน คือค่าออกบัตรใหม่ และค่าธรรมเนียมรายปีที่จะตามมาทุกปี หลายคนดูแค่ส่วนแรก แต่ส่วนที่สองคือเงินที่จ่ายต่อเนื่อง
เดือนมิถุนายน 2569 ธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศมาตรฐานค่าบริการ 19 รายการใน 4 หมวด ซึ่งรวมค่าธรรมเนียมแรกเข้าและค่าธรรมเนียมรายปีของบัตรเอทีเอ็มพื้นฐานและบัตรเดบิตพื้นฐาน และกำชับไม่ให้ธนาคารเรียกเก็บเพิ่มเกินมาตรฐาน มาตรการมีผลเป็นระยะไปจนถึงประมาณเดือนตุลาคม 2569 ตัวเลขค่าธรรมเนียมของแต่ละธนาคารจึงอาจปรับในช่วงนี้
คำถามที่ควรถามก่อนจ่ายเงิน
- ค่าออกบัตรใหม่เท่าไร กรณีหมดอายุกับกรณีหายคิดเท่ากันหรือไม่
- ค่าธรรมเนียมรายปีเท่าไร เริ่มหักเมื่อไร หักจากบัญชีไหน
- บัตรใบนี้เป็นบัตรพื้นฐานตามมาตรฐานของ ธปท. หรือไม่
- ถ้าเปลี่ยนใจภายหลัง เปลี่ยนเป็นบัตรพื้นฐานได้ไหม มีค่าใช้จ่ายอะไร
ค่าธรรมเนียมการกดเงินข้ามธนาคารหรือข้ามเขตเป็นอีกเรื่องหนึ่ง ดูรายละเอียดได้ที่ ค่าธรรมเนียมโอนเงิน
ตัวอย่างสมมติ บัตรสองแบบ ค่าใช้จ่าย 5 ปีต่างกันเท่าไร
สมมติคุณต้องเลือกระหว่างบัตรสองใบ ตัวเลขด้านล่างเป็นตัวเลขสมมติเพื่อแสดงวิธีคิด ไม่ได้อ้างอิงอัตราของธนาคารใด
| รายการ | บัตรเดบิตพื้นฐาน | บัตรเดบิตพ่วงประกัน |
|---|---|---|
| ค่าออกบัตร | 100 บาท | 100 บาท |
| ค่าธรรมเนียมรายปี | 200 บาท | 500 บาท |
| รวม 5 ปี | 1,100 บาท | 2,600 บาท |
ส่วนต่าง 1,500 บาทใน 5 ปี คือราคาของประกันที่พ่วงมา คำถามที่ต้องถามตัวเองคือ ถ้าซื้อประกันอุบัติเหตุแยกต่างหากด้วยเงินเท่านี้ จะได้ความคุ้มครองมากกว่าหรือน้อยกว่า และคุณมีประกันลักษณะเดียวกันอยู่แล้วหรือยัง ถ้ามีประกันชีวิตหรือประกันอุบัติเหตุที่ครอบคลุมอยู่แล้ว การจ่ายเพิ่มเพื่อประกันพ่วงบัตรอาจซ้ำซ้อน ดูหลักการเลือกประกันได้ที่ ประกันชีวิตคืออะไร
บัตรชิปกับบัตรแถบแม่เหล็ก
บัตรรุ่นเก่าที่มีแต่แถบแม่เหล็กถูกเปลี่ยนเป็นบัตรชิปเกือบหมดแล้ว เพราะบัตรชิปปลอมแปลงยากกว่า ถ้ายังมีบัตรรุ่นเก่าอยู่ การไปเปลี่ยนเป็นบัตรชิปเป็นเรื่องที่ควรทำ แม้บัตรเดิมยังใช้ได้
อาการของบัตรชิปที่เริ่มเสีย เช่น ตู้ ATM แจ้งว่าอ่านบัตรไม่ได้บ่อยครั้ง เครื่องรูดบัตรที่ร้านค้าปฏิเสธ หรือต้องเสียบหลายครั้งกว่าจะผ่าน อย่าใช้เทปหรือกาวซ่อมบัตร เพราะบัตรอาจติดค้างในตู้ ให้ขอบัตรใหม่แทน
ถ้าบัตรถูกตู้ ATM ยึดไว้ ให้โทรแจ้งธนาคารทันทีพร้อมระบุที่ตั้งตู้และเวลา บางธนาคารให้รับบัตรคืนได้ บางแห่งทำลายบัตรและให้ทำใบใหม่
หลังได้บัตรใหม่ อัปเดตห้าที่นี้
บัตรใหม่มีเลขบัตรใหม่ บริการที่ผูกกับเลขบัตรเดิมจะตัดเงินไม่ผ่าน ไล่อัปเดตตามรายการนี้
- บริการสมัครสมาชิกรายเดือน เช่น สตรีมมิงและคลาวด์
- แอปเรียกรถ สั่งอาหาร และร้านค้าออนไลน์ที่บันทึกบัตรไว้
- การหักค่าโทรศัพท์ ค่าไฟ ค่าน้ำ ที่ตั้งผ่านบัตร
- กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่ผูกบัตร
- บัตรที่บันทึกในเบราว์เซอร์หรือโทรศัพท์ ให้ลบบัตรเก่าออก
หลังอัปเดต ตั้งค่าในแอปธนาคารเพิ่มอีกสองอย่าง คือวงเงินใช้จ่ายต่อวันที่พอดีกับการใช้จริง และการแจ้งเตือนทุกรายการที่ใช้บัตร สองอย่างนี้ทำให้รู้ทันทีเมื่อมีรายการแปลก
ทำบัตรแทนพ่อแม่หรือคนอื่นได้ไหม
คำถามนี้มาบ่อยจากลูกหลานที่ดูแลพ่อแม่สูงอายุ บัตรเอทีเอ็มผูกกับตัวเจ้าของบัญชี การออกบัตรใหม่จึงต้องให้เจ้าของบัญชียืนยันตัวตนเองเป็นหลัก ส่วนใหญ่ธนาคารให้เจ้าของบัญชีไปที่สาขาด้วยตัวเอง และตั้งรหัสเอง
ถ้าพ่อแม่เดินทางไม่สะดวก ให้โทรถามธนาคารก่อนว่ารับหนังสือมอบอำนาจสำหรับเรื่องนี้หรือไม่ และต้องใช้เอกสารอะไรประกอบ แต่ละธนาคารมีนโยบายต่างกัน บางแห่งไม่รับมอบอำนาจสำหรับการออกบัตรเลย
สิ่งที่ห้ามทำคือการถือบัตรและรหัสของคนอื่นไว้ใช้เองแทนเจ้าของบัญชีระยะยาว แม้จะเป็นพ่อแม่ เพราะถ้ามีปัญหาเรื่องรายการผิดปกติ การพิสูจน์ว่าใครทำรายการจะยุ่งยากมาก ทางที่ดีกว่าคือให้พ่อแม่ใช้บัตรเดบิตพื้นฐานที่ตั้งวงเงินต่อวันต่ำ และเปิดการแจ้งเตือนในแอปที่ลูกช่วยดูแลได้
บัตรของเด็กโตและวัยเริ่มทำงาน
ถ้าลูกเริ่มมีบัญชีของตัวเองและต้องทำบัตรใบแรกหรือใบใหม่ บัตรเอทีเอ็มที่ทำได้แค่ถอนและโอนมักเหมาะกว่าบัตรเดบิต เพราะจำกัดความเสียหายได้ถ้าบัตรหาย พอลูกเริ่มทำงานและจ่ายเงินออนไลน์บ่อยขึ้น ค่อยเปลี่ยนเป็นบัตรเดบิตพื้นฐานพร้อมตั้งวงเงิน
คนที่เพิ่งเริ่มงานและได้บัตรมาจากบัญชีเงินเดือนของบริษัท ให้ถามฝ่ายบุคคลว่าบัตรนั้นมีค่าธรรมเนียมรายปีหรือไม่ บางบริษัทตกลงกับธนาคารให้ยกเว้น บางแห่งไม่มีข้อตกลงนี้ เรื่องการจัดการเงินเดือนแรกดูต่อได้ที่ การเงินวัยเริ่มงาน
ทิ้งบัตรเก่าให้ถูกวิธี
บัตรหมดอายุหรือบัตรชำรุดที่ได้คืนมา อย่าทิ้งทั้งใบลงถังขยะ ให้ตัดผ่านชิปและแถบแม่เหล็ก แล้วตัดผ่านเลขบัตรอีกรอบ แยกทิ้งคนละถัง ถ้าบัตรเก่ายังไม่หมดอายุแต่คุณเปลี่ยนเป็นบัตรใบใหม่ ให้ตรวจในแอปว่าบัตรเก่าถูกยกเลิกแล้วจริง
เช็กลิสต์ไปทำบัตรเอทีเอ็มใหม่
- ถ้าบัตรหาย อายัดบัตรเดิมแล้ว และจดเลขอ้างอิงการอายัด
- บัตรประชาชนตัวจริง และสมุดบัญชีถ้าธนาคารขอ
- บัตรเดิมที่ชำรุดหรือหมดอายุ ถ้ายังมี
- ตัดสินใจล่วงหน้าว่าต้องการบัตรเอทีเอ็ม บัตรเดบิตพื้นฐาน หรือบัตรพ่วงประกัน
- รายการคำถามเรื่องค่าออกบัตร ค่าธรรมเนียมรายปี และวันที่จะได้บัตร
- รหัสใหม่ที่คิดไว้แล้ว ไม่ใช้วันเกิดหรือเลขเรียง
- รายชื่อบริการที่ต้องอัปเดตเลขบัตรเมื่อได้บัตรใบใหม่
แหล่งอ้างอิง
- บัญชีเงินฝาก | ธนาคารแห่งประเทศไทย
- ธปท. กำหนดมาตรฐานค่าบริการและปรับค่าธรรมเนียม เพื่อลดภาระประชาชน-SMEs กำชับแบงก์ห้ามเรียกเก็บเพิ่ม | ธนาคารแห่งประเทศไทย
- คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเงินฝาก | ธนาคารไทยพาณิชย์



