ทำบัตรเอทีเอ็มใหม่ ใช้อะไรบ้าง และควรเลือกบัตรแบบไหน

| อ่าน 17 นาที

ทำบัตรเอทีเอ็มใหม่ ข้อควรรู้และแนวทางสำหรับคนไทย

ประเด็นสำคัญ

  • ทำบัตรเอทีเอ็มใหม่ใช้บัตรประชาชนตัวจริงเป็นหลัก บางธนาคารขอสมุดบัญชีด้วย ทำได้ที่สาขา และบางธนาคารเปิดให้ขอผ่านแอป
  • เหตุผลที่ต้องทำบัตรใหม่มีสามแบบ คือหมดอายุ ชำรุด และหายหรือถูกขโมย แบบหลังต้องอายัดบัตรเดิมก่อนเสมอ
  • คุณมีสิทธิเลือกบัตรพื้นฐานที่ไม่พ่วงประกัน และปฏิเสธบัตรราคาแพงที่ไม่ต้องการได้
  • ธปท. ประกาศมาตรฐานค่าธรรมเนียมบัตรเอทีเอ็มและบัตรเดบิตพื้นฐาน มีผลเป็นระยะถึงประมาณเดือนตุลาคม 2569

ทำบัตรเอทีเอ็มใหม่ ให้นำบัตรประชาชนตัวจริงไปที่สาขาของธนาคารเจ้าของบัญชี บางธนาคารขอสมุดบัญชีประกอบ และบางแห่งให้ขอบัตรใหม่ผ่านแอปแล้วส่งไปรษณีย์หรือไปรับที่สาขา ค่าธรรมเนียมขึ้นกับชนิดบัตรและเหตุผลที่ขอใหม่ ถ้าบัตรเดิมหายหรือถูกขโมย ให้อายัดบัตรเดิมก่อนเป็นอันดับแรก แล้วค่อยขอบัตรใบใหม่

สามเหตุผลที่ต้องทำบัตรใหม่ ขั้นตอนต่างกัน

คนส่วนใหญ่ไปสาขาแล้วพูดว่า "มาทำบัตรใหม่" แต่ขั้นตอนที่พนักงานทำให้ขึ้นกับว่าบัตรเดิมเป็นอย่างไร

สถานการณ์ สิ่งที่ต้องทำก่อน สิ่งที่ต้องนำไป
บัตรหมดอายุ ไม่ต้องอายัด บางธนาคารส่งบัตรใหม่ให้อัตโนมัติ บัตรประชาชน และบัตรเดิมถ้ายังมี
บัตรชำรุด ชิปเสีย แถบแม่เหล็กอ่านไม่ได้ ไม่ต้องอายัด แต่ไม่ควรใช้ต่อ บัตรประชาชน และบัตรที่ชำรุด
บัตรหายหรือถูกขโมย อายัดบัตรเดิมทันทีผ่าน Call Center หรือแอป บัตรประชาชน บางกรณีขอใบแจ้งความ

ถ้าบัตรเพิ่งหาย ขั้นตอนเร่งด่วนในห้านาทีแรกอธิบายไว้แยกที่ บัตรเอทีเอ็มหาย บทนี้จะเน้นช่วงหลังจากนั้น คือการขอบัตรใบใหม่และเลือกบัตรให้เหมาะ

ตัวอย่างช่องทางอายัดบัตร ธนาคารไทยพาณิชย์ระบุว่าให้โทร 02-777-7777 แล้วกด 1 ธนาคารอื่นมีเบอร์และเมนูในแอปของตัวเอง ควรบันทึกเบอร์ Call Center ของธนาคารที่คุณใช้ไว้ในโทรศัพท์ตั้งแต่วันนี้

เอกสารและขั้นตอนที่สาขา

ขั้นตอนที่สาขาส่วนใหญ่ใช้เวลาไม่นาน ถ้าเอกสารครบ

  1. รับบัตรคิว แจ้งพนักงานว่าต้องการทำบัตรใหม่ และบอกเหตุผล
  2. ยื่นบัตรประชาชนตัวจริง พนักงานจะตรวจตัวตน บางแห่งให้สแกนใบหน้าหรือลายนิ้วมือ
  3. เลือกชนิดบัตร ตรงนี้คือจุดที่ต้องตั้งใจฟังที่สุด เพราะจะมีบัตรหลายแบบให้เลือก
  4. ตั้งรหัสใหม่ที่เครื่องกดรหัสของสาขา
  5. ชำระค่าธรรมเนียม ถ้ามี และรับใบเสร็จ
  6. ตรวจชื่อ เลขบัญชีที่ผูก และวันหมดอายุบนบัตรก่อนออกจากเคาน์เตอร์

บางธนาคารออกบัตรได้ทันที บางแห่งต้องรอบัตรส่งมาทางไปรษณีย์หรือนัดรับภายหลัง ถามพนักงานให้ชัดว่าจะได้บัตรเมื่อไร และระหว่างนั้นถอนเงินด้วยวิธีไหนได้

ขอบัตรใหม่ผ่านแอป ทำได้แค่ไหน

ธนาคารหลายแห่งเพิ่มเมนูขอบัตรใหม่ในแอป โดยเฉพาะกรณีบัตรหมดอายุหรือชำรุด ข้อดีคือไม่ต้องลางาน ข้อจำกัดที่ควรรู้

  • บางธนาคารให้เลือกได้เฉพาะบัตรบางรุ่น ไม่ครบทุกแบบเหมือนที่สาขา
  • ถ้าบัตรถูกขโมยและมีรายการผิดปกติ ธนาคารอาจให้ไปยืนยันตัวตนที่สาขาแทน
  • บัตรที่ส่งทางไปรษณีย์ต้องมีคนรับ และต้องเปิดใช้งานผ่านแอปหรือเครื่อง ATM ก่อนใช้

ถ้าแอปของคุณไม่มีเมนูนี้ หรือระบบแจ้งว่าทำไม่ได้ การไปสาขาครั้งเดียวจบเร็วกว่าการโทรถามหลายรอบ

เลือกบัตรใบใหม่ อย่าตอบตกลงทันที

ตอนทำบัตรใหม่ คือโอกาสดีที่จะเปลี่ยนจากบัตรที่ไม่เหมาะกับคุณ ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุสิทธิของลูกค้าไว้ชัดสองข้อ

  • คุณมีสิทธิไม่รับบัตรเลย ถ้าใช้แต่แอปและสมุดบัญชี
  • คุณมีสิทธิเลือกบัตรพื้นฐานที่ไม่มีประกันหรือสิทธิประโยชน์พ่วง

ปัญหาที่พบบ่อยคือพนักงานเสนอบัตรรุ่นที่มีประกันอุบัติเหตุหรือประกันสุขภาพพ่วงมา ค่าธรรมเนียมรายปีจึงสูงกว่าบัตรพื้นฐานหลายเท่า บัตรพวกนี้ไม่ได้ผิด แต่คุณควรเลือกเพราะต้องการความคุ้มครองนั้นจริง ไม่ควรรับเพราะคิดว่าจำเป็นต้องรับ

ชนิดบัตร ทำอะไรได้ เหมาะกับ
บัตรเอทีเอ็ม ฝาก ถอน โอน ที่ตู้ คนที่ใช้เงินสดเป็นหลัก ไม่ต้องรูดซื้อของ
บัตรเดบิตพื้นฐาน ทำได้เหมือนบัตรเอทีเอ็ม และใช้ซื้อสินค้า จ่ายออนไลน์ คนที่อยากจ่ายด้วยบัตรแต่ไม่ต้องการประกัน
บัตรเดบิตพ่วงประกัน ทำได้เหมือนบัตรเดบิต และมีประกันหรือสิทธิพิเศษ คนที่ต้องการความคุ้มครองนั้นจริงและเทียบเบี้ยแล้ว

ธปท. อธิบายว่าบัตรเอทีเอ็มใช้ฝาก ถอน และโอนเงินเท่านั้น ส่วนบัตรเดบิตใช้ชำระค่าสินค้าและบริการได้ด้วย ถ้าอยากรู้รายละเอียดว่าบัตรเดบิตตัดเงินอย่างไรและเสี่ยงตรงไหน อ่านต่อที่ บัตรเดบิตคืออะไร

ค่าธรรมเนียมทำบัตรใหม่ ดูอะไรบ้าง

ค่าใช้จ่ายของบัตรใบใหม่มีสองส่วน คือค่าออกบัตรใหม่ และค่าธรรมเนียมรายปีที่จะตามมาทุกปี หลายคนดูแค่ส่วนแรก แต่ส่วนที่สองคือเงินที่จ่ายต่อเนื่อง

เดือนมิถุนายน 2569 ธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศมาตรฐานค่าบริการ 19 รายการใน 4 หมวด ซึ่งรวมค่าธรรมเนียมแรกเข้าและค่าธรรมเนียมรายปีของบัตรเอทีเอ็มพื้นฐานและบัตรเดบิตพื้นฐาน และกำชับไม่ให้ธนาคารเรียกเก็บเพิ่มเกินมาตรฐาน มาตรการมีผลเป็นระยะไปจนถึงประมาณเดือนตุลาคม 2569 ตัวเลขค่าธรรมเนียมของแต่ละธนาคารจึงอาจปรับในช่วงนี้

คำถามที่ควรถามก่อนจ่ายเงิน

  • ค่าออกบัตรใหม่เท่าไร กรณีหมดอายุกับกรณีหายคิดเท่ากันหรือไม่
  • ค่าธรรมเนียมรายปีเท่าไร เริ่มหักเมื่อไร หักจากบัญชีไหน
  • บัตรใบนี้เป็นบัตรพื้นฐานตามมาตรฐานของ ธปท. หรือไม่
  • ถ้าเปลี่ยนใจภายหลัง เปลี่ยนเป็นบัตรพื้นฐานได้ไหม มีค่าใช้จ่ายอะไร

ค่าธรรมเนียมการกดเงินข้ามธนาคารหรือข้ามเขตเป็นอีกเรื่องหนึ่ง ดูรายละเอียดได้ที่ ค่าธรรมเนียมโอนเงิน

ตัวอย่างสมมติ บัตรสองแบบ ค่าใช้จ่าย 5 ปีต่างกันเท่าไร

สมมติคุณต้องเลือกระหว่างบัตรสองใบ ตัวเลขด้านล่างเป็นตัวเลขสมมติเพื่อแสดงวิธีคิด ไม่ได้อ้างอิงอัตราของธนาคารใด

รายการ บัตรเดบิตพื้นฐาน บัตรเดบิตพ่วงประกัน
ค่าออกบัตร 100 บาท 100 บาท
ค่าธรรมเนียมรายปี 200 บาท 500 บาท
รวม 5 ปี 1,100 บาท 2,600 บาท

ส่วนต่าง 1,500 บาทใน 5 ปี คือราคาของประกันที่พ่วงมา คำถามที่ต้องถามตัวเองคือ ถ้าซื้อประกันอุบัติเหตุแยกต่างหากด้วยเงินเท่านี้ จะได้ความคุ้มครองมากกว่าหรือน้อยกว่า และคุณมีประกันลักษณะเดียวกันอยู่แล้วหรือยัง ถ้ามีประกันชีวิตหรือประกันอุบัติเหตุที่ครอบคลุมอยู่แล้ว การจ่ายเพิ่มเพื่อประกันพ่วงบัตรอาจซ้ำซ้อน ดูหลักการเลือกประกันได้ที่ ประกันชีวิตคืออะไร

บัตรชิปกับบัตรแถบแม่เหล็ก

บัตรรุ่นเก่าที่มีแต่แถบแม่เหล็กถูกเปลี่ยนเป็นบัตรชิปเกือบหมดแล้ว เพราะบัตรชิปปลอมแปลงยากกว่า ถ้ายังมีบัตรรุ่นเก่าอยู่ การไปเปลี่ยนเป็นบัตรชิปเป็นเรื่องที่ควรทำ แม้บัตรเดิมยังใช้ได้

อาการของบัตรชิปที่เริ่มเสีย เช่น ตู้ ATM แจ้งว่าอ่านบัตรไม่ได้บ่อยครั้ง เครื่องรูดบัตรที่ร้านค้าปฏิเสธ หรือต้องเสียบหลายครั้งกว่าจะผ่าน อย่าใช้เทปหรือกาวซ่อมบัตร เพราะบัตรอาจติดค้างในตู้ ให้ขอบัตรใหม่แทน

ถ้าบัตรถูกตู้ ATM ยึดไว้ ให้โทรแจ้งธนาคารทันทีพร้อมระบุที่ตั้งตู้และเวลา บางธนาคารให้รับบัตรคืนได้ บางแห่งทำลายบัตรและให้ทำใบใหม่

หลังได้บัตรใหม่ อัปเดตห้าที่นี้

บัตรใหม่มีเลขบัตรใหม่ บริการที่ผูกกับเลขบัตรเดิมจะตัดเงินไม่ผ่าน ไล่อัปเดตตามรายการนี้

  • บริการสมัครสมาชิกรายเดือน เช่น สตรีมมิงและคลาวด์
  • แอปเรียกรถ สั่งอาหาร และร้านค้าออนไลน์ที่บันทึกบัตรไว้
  • การหักค่าโทรศัพท์ ค่าไฟ ค่าน้ำ ที่ตั้งผ่านบัตร
  • กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่ผูกบัตร
  • บัตรที่บันทึกในเบราว์เซอร์หรือโทรศัพท์ ให้ลบบัตรเก่าออก

หลังอัปเดต ตั้งค่าในแอปธนาคารเพิ่มอีกสองอย่าง คือวงเงินใช้จ่ายต่อวันที่พอดีกับการใช้จริง และการแจ้งเตือนทุกรายการที่ใช้บัตร สองอย่างนี้ทำให้รู้ทันทีเมื่อมีรายการแปลก

ทำบัตรแทนพ่อแม่หรือคนอื่นได้ไหม

คำถามนี้มาบ่อยจากลูกหลานที่ดูแลพ่อแม่สูงอายุ บัตรเอทีเอ็มผูกกับตัวเจ้าของบัญชี การออกบัตรใหม่จึงต้องให้เจ้าของบัญชียืนยันตัวตนเองเป็นหลัก ส่วนใหญ่ธนาคารให้เจ้าของบัญชีไปที่สาขาด้วยตัวเอง และตั้งรหัสเอง

ถ้าพ่อแม่เดินทางไม่สะดวก ให้โทรถามธนาคารก่อนว่ารับหนังสือมอบอำนาจสำหรับเรื่องนี้หรือไม่ และต้องใช้เอกสารอะไรประกอบ แต่ละธนาคารมีนโยบายต่างกัน บางแห่งไม่รับมอบอำนาจสำหรับการออกบัตรเลย

สิ่งที่ห้ามทำคือการถือบัตรและรหัสของคนอื่นไว้ใช้เองแทนเจ้าของบัญชีระยะยาว แม้จะเป็นพ่อแม่ เพราะถ้ามีปัญหาเรื่องรายการผิดปกติ การพิสูจน์ว่าใครทำรายการจะยุ่งยากมาก ทางที่ดีกว่าคือให้พ่อแม่ใช้บัตรเดบิตพื้นฐานที่ตั้งวงเงินต่อวันต่ำ และเปิดการแจ้งเตือนในแอปที่ลูกช่วยดูแลได้

บัตรของเด็กโตและวัยเริ่มทำงาน

ถ้าลูกเริ่มมีบัญชีของตัวเองและต้องทำบัตรใบแรกหรือใบใหม่ บัตรเอทีเอ็มที่ทำได้แค่ถอนและโอนมักเหมาะกว่าบัตรเดบิต เพราะจำกัดความเสียหายได้ถ้าบัตรหาย พอลูกเริ่มทำงานและจ่ายเงินออนไลน์บ่อยขึ้น ค่อยเปลี่ยนเป็นบัตรเดบิตพื้นฐานพร้อมตั้งวงเงิน

คนที่เพิ่งเริ่มงานและได้บัตรมาจากบัญชีเงินเดือนของบริษัท ให้ถามฝ่ายบุคคลว่าบัตรนั้นมีค่าธรรมเนียมรายปีหรือไม่ บางบริษัทตกลงกับธนาคารให้ยกเว้น บางแห่งไม่มีข้อตกลงนี้ เรื่องการจัดการเงินเดือนแรกดูต่อได้ที่ การเงินวัยเริ่มงาน

ทิ้งบัตรเก่าให้ถูกวิธี

บัตรหมดอายุหรือบัตรชำรุดที่ได้คืนมา อย่าทิ้งทั้งใบลงถังขยะ ให้ตัดผ่านชิปและแถบแม่เหล็ก แล้วตัดผ่านเลขบัตรอีกรอบ แยกทิ้งคนละถัง ถ้าบัตรเก่ายังไม่หมดอายุแต่คุณเปลี่ยนเป็นบัตรใบใหม่ ให้ตรวจในแอปว่าบัตรเก่าถูกยกเลิกแล้วจริง

เช็กลิสต์ไปทำบัตรเอทีเอ็มใหม่

  • ถ้าบัตรหาย อายัดบัตรเดิมแล้ว และจดเลขอ้างอิงการอายัด
  • บัตรประชาชนตัวจริง และสมุดบัญชีถ้าธนาคารขอ
  • บัตรเดิมที่ชำรุดหรือหมดอายุ ถ้ายังมี
  • ตัดสินใจล่วงหน้าว่าต้องการบัตรเอทีเอ็ม บัตรเดบิตพื้นฐาน หรือบัตรพ่วงประกัน
  • รายการคำถามเรื่องค่าออกบัตร ค่าธรรมเนียมรายปี และวันที่จะได้บัตร
  • รหัสใหม่ที่คิดไว้แล้ว ไม่ใช้วันเกิดหรือเลขเรียง
  • รายชื่อบริการที่ต้องอัปเดตเลขบัตรเมื่อได้บัตรใบใหม่

แหล่งอ้างอิง

  1. บัญชีเงินฝาก | ธนาคารแห่งประเทศไทย
  2. ธปท. กำหนดมาตรฐานค่าบริการและปรับค่าธรรมเนียม เพื่อลดภาระประชาชน-SMEs กำชับแบงก์ห้ามเรียกเก็บเพิ่ม | ธนาคารแห่งประเทศไทย
  3. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเงินฝาก | ธนาคารไทยพาณิชย์