ผ่อนชำระภาษีบุคคลธรรมดา 3 งวด เงื่อนไข วิธียื่น และเมื่อพลาดงวด

ผู้มีภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาที่ต้องชำระตั้งแต่ 3,000 บาทขึ้นไป ผ่อนชำระเป็น 3 งวดเท่ากันได้ โดยไม่เสียเงินเพิ่มตราบเท่าที่จ่ายตรงตามกำหนด ใช้ได้ทั้งภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด.94) และภาษีสิ้นปี (ภ.ง.ด.90 และ 91) ข้อมูลทั้งหมดอ้างอิงหน้าของกรมสรรพากรที่ปรับปรุงเมื่อ 21 พฤศจิกายน 2563 และ 9 มกราคม 2564 ถ้ามีการแก้ไขภายหลัง ให้ยึดข้อมูลล่าสุดของกรมฯ

เงื่อนไขและกำหนดชำระแต่ละงวด

เงื่อนไขหลักคือ

• ภาษีที่ต้องชำระตั้งแต่ 3,000 บาทขึ้นไป
• แบ่งเป็น 3 งวดเท่ากัน
• งวดแรกชำระพร้อมการยื่นแบบ ภายใน 30 กันยายน (ภาษีครึ่งปี) หรือ 31 มีนาคม (ภาษีสิ้นปี) ตามกำหนดยื่นปกติ
• งวดที่สองและสามชำระภายใน 1 เดือนนับจากกำหนดชำระงวดก่อนหน้า

ตัวอย่างสมมติ ภาษีสิ้นปีที่ต้องชำระ 9,000 บาท แบ่งงวดละ 3,000 บาท งวดแรกพร้อมยื่นแบบภายใน 31 มีนาคม งวดที่สองภายในเดือนเมษายน งวดที่สามภายในเดือนพฤษภาคม ตัวเลขสมมติเพื่อแสดงวิธีแบ่ง ใช้วันที่จริงตามที่สรรพากรกำหนดในแต่ละปี

ภาพรวมกำหนดวันยื่นภาษีอยู่ที่ กำหนดยื่นภาษีเงินได้ ส่วนนี้เน้นเฉพาะการผ่อน

ขั้นตอนขอผ่อน

กรมสรรพากรกำหนดให้ยื่นคำร้องที่สรรพากรพื้นที่ด้วยแบบ บ.ช.35 โดยใช้ข้อความเหมือนกันสามชุด (หนึ่งชุดมี 3 แผ่น) แล้วชำระงวดแรกพร้อมการยื่นแบบ หน้าขั้นตอนของกรมฯ ไม่ได้บอกว่าต้องแนบเอกสารอะไรเพิ่มนอกจากแบบนี้ จึงควรโทรศูนย์บริการข้อมูลสรรพากร 1161 เพื่อยืนยันก่อนไปติดต่อ

ถ้ายื่นแบบออนไลน์ ขั้นตอนยื่นอยู่ที่ ยื่นภาษีออนไลน์ แต่ต้องระวังเรื่องการแจ้งผ่อน เพราะกรมฯ ระบุว่ายื่นแบบออนไลน์แล้วมีภาษีที่ต้องชำระ ถ้าไม่ชำระภายใน 31 มีนาคม ถือว่าไม่ได้ยื่นแบบ ดังนั้นควรจัดการเรื่องผ่อนให้เรียบร้อยก่อนหมดกำหนด

เตรียมตัวก่อนไปยื่นเรื่อง

ก่อนไปสรรพากรพื้นที่ ลองไล่รายการนี้

1. คำนวณยอดภาษีที่ต้องชำระทั้งหมด และตรวจว่าตั้งแต่ 3,000 บาทขึ้นไป
2. หารยอดด้วย 3 เพื่อดูว่าแต่ละงวดเท่าไร เพราะต้องเป็นงวดเท่ากัน
3. เตรียมเงินงวดแรกให้พร้อมจ่ายวันเดียวกับยื่นแบบ
4. จดวันครบกำหนดงวดที่สองและสามลงปฏิทินมือถือ พร้อมตั้งเตือนล่วงหน้า
5. เก็บสำเนาแบบ บ.ช.35 และใบเสร็จทุกงวดไว้จนกว่าจะปิดเรื่อง

การรู้ยอดและกำหนดไว้ล่วงหน้าช่วยลดโอกาสพลาดจุดที่เสียสิทธิผ่อน

ถ้าพลาดงวด เกิดอะไรขึ้น

ถ้าไม่ชำระงวดใดงวดหนึ่งตามกำหนด สิทธิผ่อนสิ้นสุด ยอดคงเหลือต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือน นับตามหลักเงินเพิ่มของกรมสรรพากร

ตัวอย่างสมมติ จากภาษี 9,000 บาทข้างต้น ถ้าจ่ายงวดแรก 3,000 บาทแล้วพลาดงวดที่สอง ยอดเหลือ 6,000 บาท เงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนคือ 90 บาทต่อเดือนหรือเศษของเดือน ถ้าค้างไป 2 เดือนจะเป็น 180 บาท ตัวเลขนี้คิดแบบง่ายเพื่อให้เห็นขนาด การคำนวณจริงให้ยึดสรรพากรพื้นที่ ซึ่งอาจนับวันและรอบต่างจากตัวอย่างนี้

เงินเพิ่มในระยะสั้นเป็นก้อนเล็ก ส่วนผลที่หนักกว่าคือเสียสิทธิผ่อนที่ไม่มีเงินเพิ่มไปทันที และต้องจ่ายยอดคงเหลือทั้งก้อนแทนการแบ่งงวด

ผลอื่นที่เกี่ยวข้องกับการชำระล่าช้า ตามหน้าเงินเพิ่มและเบี้ยปรับ

• เงินเพิ่มเริ่มนับจากวันถัดจากวันครบกำหนดยื่นแบบ
• ถ้าเจ้าพนักงานประเมินเรียกไต่สวนหรือมีหมายเรียก อาจมีเบี้ยปรับ 1 หรือ 2 เท่าของภาษี ซึ่งขอลดได้
• โทษอาญากรณียื่นแบบ ภ.ง.ด.90 หรือ 91 ล่าช้า ปรับไม่เกิน 2,000 บาท และขอลดได้

ถ้าลืมกำหนดและยังไม่มีหมายเรียก ควรรีบยื่นและชำระ เพราะเงินเพิ่มเดินทุกเดือน ภาษีที่ค้างทำให้ยอดสูงขึ้นเรื่อย ๆ สาเหตุที่คนมักเสียภาษีเพิ่มตอนยื่นอธิบายไว้ที่ ทำไมยื่นภาษีแล้วต้องจ่ายเพิ่ม ส่วนกรณีได้คืน ดู ขอคืนภาษีทำอย่างไร

ควรผ่อนหรือจ่ายครั้งเดียว

การผ่อนไม่มีเงินเพิ่มถ้าจ่ายตรงเวลา จึงช่วยกระจายภาระกระแสเงินสดได้โดยไม่เสียต้นทุนเพิ่ม ข้อเสียคือต้องจำกำหนดสามครั้งและพลาดไม่ได้ เพราะถ้าพลาด ยอดที่เหลือจะเสียเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือน

ตัวช่วยตัดสินคือ ถ้ามีเงินสดพอสำหรับยอดทั้งหมดโดยไม่กระทบเงินสำรองฉุกเฉิน การจ่ายครั้งเดียวตัดความเสี่ยงลืมงวดได้ แต่ถ้ายอดภาษีก้อนใหญ่ทำให้เงินสดตึง ผ่อนสามงวดก็เป็นทางเลือกที่ถูกกฎหมายและไม่มีต้นทุนเพิ่ม ให้ตั้งเตือนในปฏิทินทั้งสามวันทันทีที่ยื่นแบบ

ก่อนตัดสินใจ ควรคำนวณภาษีให้ชัดว่าเท่าไร ดูวิธีได้ที่ คำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา