หุ้นเติบโต คือ อะไร ดูกำไร ROE และ PEG ก่อนจ่ายแพง

นักลงทุนหลายคนเริ่มสนใจหุ้นเติบโตหลังเห็นบริษัทบางแห่งที่ราคาหุ้นขึ้นหลายเท่าในไม่กี่ปี เพราะยอดขายและกำไรโตต่อเนื่อง ภาพนี้เกิดขึ้นจริง แต่ด้านที่ไม่ค่อยมีคนเล่าคือหุ้นอีกหลายตัวที่ถูกซื้อในราคาแพงเพราะคาดว่าจะโต แล้วการเติบโตไม่มาตามคาด ราคาจึงลงหนักกว่าหุ้นทั่วไป

การเข้าใจหุ้นเติบโตจึงมีสองส่วน ส่วนแรกคือดูว่าบริษัทโตจริงหรือไม่ ส่วนที่สองคือดูว่าราคาที่ต้องจ่ายสมเหตุสมผลกับการเติบโตนั้นหรือเปล่า

หุ้นเติบโต คืออะไร

หุ้นเติบโตคือหุ้นของบริษัทที่สร้างกระแสเงินสดเป็นบวกได้อย่างต่อเนื่อง และคาดว่ารายได้กับกำไรจะเพิ่มขึ้นเร็วกว่าบริษัทเฉลี่ยในอุตสาหกรรมเดียวกัน บริษัทแบบนี้มักมีข้อได้เปรียบบางอย่างที่คู่แข่งตามได้ยาก เช่น สินค้าใหม่ สิทธิบัตร หรือการขยายตลาดไปต่างประเทศ

ลักษณะที่มักเห็นในหุ้นเติบโตเทียบกับหุ้นปันผล

ลักษณะ	หุ้นเติบโต	หุ้นปันผล
การใช้กำไร	นำกลับไปลงทุนขยายกิจการเป็นหลัก	จ่ายคืนผู้ถือหุ้นเป็นเงินปันผลสัดส่วนสูง
อัตราการจ่ายปันผล	ต่ำ หรือไม่จ่าย	สูงและสม่ำเสมอ
ผลตอบแทนที่คาดหวัง	ส่วนต่างราคาเมื่อกำไรโตขึ้น	เงินปันผลระหว่างทาง
P/E	มักสูงกว่าค่าเฉลี่ยตลาด	มักต่ำถึงปานกลาง
ความผันผวนของราคา	สูงกว่า เพราะราคาสะท้อนความคาดหวัง	ต่ำกว่า

ทั้งสองแบบไม่ได้ดีกว่ากัน ขึ้นกับว่าคุณต้องการกระแสเงินสดระหว่างทางหรือรอส่วนต่างราคาได้นาน คนที่ใกล้เกษียณและต้องใช้เงินจากพอร์ตทุกปีมักไม่สบายใจกับหุ้นที่ไม่จ่ายปันผลและราคาแกว่งแรง ส่วนคนที่ยังมีรายได้ประจำและไม่ต้องใช้เงินก้อนนี้อีกสิบปี รับความผันผวนระหว่างทางได้มากกว่า หลายคนจึงถือทั้งสองแบบผสมกันตามสัดส่วนที่เหมาะกับตัวเอง

ตัวเลขที่ใช้คัดหุ้นเติบโตเบื้องต้น

ก่อนดูราคา ให้ตรวจก่อนว่าบริษัทโตจริงในตัวเลข ไม่ได้โตแค่ในข่าว

1. อัตราการเติบโตของรายได้ ดูย้อนหลังอย่างน้อยสามถึงห้าปี รายได้ที่โตสม่ำเสมอมีน้ำหนักมากกว่ารายได้ที่กระโดดปีเดียว
2. อัตราการเติบโตของกำไรสุทธิ ควรโตไปในทิศเดียวกับรายได้ ถ้ารายได้โตแต่กำไรไม่โต แปลว่าต้นทุนโตเร็วกว่า
3. ROE นักวิเคราะห์จำนวนมากคาดหวังให้บริษัทที่จัดเป็นหุ้นเติบโตทำ ROE ได้ตั้งแต่ 15% ขึ้นไป วิธีคำนวณและอ่าน ROE ดูได้ที่ ROE คือ
4. กระแสเงินสดจากการดำเนินงาน บริษัทที่กำไรโตแต่เงินสดจากการดำเนินงานติดลบหลายปีติดกัน ต้องหาสาเหตุให้ได้
5. หนี้สิน การเติบโตที่มาจากการกู้เงินเพิ่มเรื่อยๆ มีความเสี่ยงมากกว่าการเติบโตจากเงินสดที่ธุรกิจสร้างเอง

จ่ายแพงแค่ไหนถึงเรียกว่าแพงเกิน

หุ้นเติบโตส่วนใหญ่มี P/E สูง เพราะราคาสะท้อนกำไรในอนาคตที่ยังไม่เกิด คำถามจึงไม่ใช่ว่า P/E สูงหรือไม่ เป็นคำถามว่า P/E สูงเกินการเติบโตหรือเปล่า เครื่องมือที่ใช้ตอบคำถามนี้คือ PEG

คู่มือ SET Formula Glossary ของตลาดหลักทรัพย์นิยาม PEG ว่าเป็นอัตรา P/E เทียบกับการเติบโตของกำไรสุทธิ 12 เดือนล่าสุด สูตรคือ P/E หารด้วยอัตราการเติบโตของกำไรใน 12 เดือนล่าสุด โดยอัตราการเติบโตคำนวณจากกำไรไตรมาสล่าสุดปรับเป็นตัวเลขเต็มปี เทียบกับกำไรไตรมาสเดียวกันของปีก่อนที่ปรับเป็นตัวเลขเต็มปีเช่นกัน

วิธีอ่านแบบง่ายที่คนใช้กัน

PEG	การตีความทั่วไป
ต่ำกว่า 1	P/E ต่ำกว่าอัตราการเติบโต ราคายังไม่แพงเมื่อเทียบกับการเติบโต
ราว 1	P/E ใกล้เคียงอัตราการเติบโต
สูงกว่า 1 มาก	จ่ายแพงกว่าการเติบโตที่เห็นอยู่

Peter Lynch นักลงทุนที่รู้จักกันดีในเรื่องหุ้นเติบโต แนะนำให้มองหาบริษัทที่มี P/E เท่ากับหรือต่ำกว่าอัตราการเติบโต ซึ่งก็คือ PEG ไม่เกิน 1 นั่นเอง พื้นฐานเรื่อง P/E ดูได้ที่ P/E คือ

ตัวอย่างสมมติ เทียบหุ้นเติบโตสองตัว

ตัวอย่างสมมติ หุ้น ฉ และหุ้น ช อยู่ในอุตสาหกรรมเดียวกัน

รายการ	หุ้น ฉ	หุ้น ช
ราคาหุ้น	60 บาท	90 บาท
กำไรต่อหุ้น 12 เดือน	2.00 บาท	2.00 บาท
P/E	30 เท่า	45 เท่า
อัตราการเติบโตของกำไร	30%	25%
PEG	30 หาร 30 เท่ากับ 1.0	45 หาร 25 เท่ากับ 1.8
ROE	20%	18%

หุ้น ช แพงกว่าทั้ง P/E และ PEG ทั้งที่โตช้ากว่า ถ้าการเติบโตของทั้งสองบริษัทเป็นไปตามตัวเลข ราคาหุ้น ช ต้องการเวลานานกว่าที่กำไรจะไล่ตามทัน

ลองคิดต่ออีกขั้น ถ้าปีหน้ากำไรของหุ้น ฉ โตเพียง 10% แทน 30% ตลาดอาจไม่ยอมจ่าย P/E 30 เท่าอีกต่อไป สมมติ P/E ลดลงเหลือ 15 เท่า กำไรต่อหุ้นปีหน้าเป็น 2.20 บาท ราคาที่สะท้อนจะเหลือราว 33 บาท ลดลงราว 45% ทั้งที่บริษัทยังมีกำไรและยังโตอยู่ นี่คือเหตุผลที่หุ้นเติบโตลงแรงเมื่อการเติบโตชะลอ

ตัวอย่างสมมติ อ่านตัวเลขห้าปีของบริษัทที่โตเร็ว

ตัวเลขปีเดียวบอกได้น้อย ลองดูตารางห้าปีของบริษัท ซ ซึ่งเป็นตัวอย่างสมมติ แล้วไล่อ่านทีละแถว

ปี	รายได้ (ล้านบาท)	กำไรสุทธิ (ล้านบาท)	กระแสเงินสดจากการดำเนินงาน (ล้านบาท)	หนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (เท่า)
ปีที่ 1	500	40	45	0.6
ปีที่ 2	620	52	58	0.6
ปีที่ 3	760	66	70	0.7
ปีที่ 4	950	80	30	1.2
ปีที่ 5	1,200	98	10	1.8

ถ้าดูแค่รายได้กับกำไร บริษัทนี้โตปีละราว 20% ถึง 26% ต่อเนื่อง ภาพสวย แต่สองคอลัมน์ด้านขวาเล่าอีกเรื่อง ช่วงสองปีหลังกำไรยังโต แต่เงินสดจากการดำเนินงานลดลงเหลือเพียงเศษเสี้ยวของกำไร ขณะที่หนี้ต่อทุนเพิ่มจาก 0.7 เป็น 1.8 เท่า

สิ่งที่ควรถามต่อคือ เงินสดไปติดอยู่ที่ไหน คำตอบที่พบบ่อยคือลูกหนี้การค้าหรือสินค้าคงเหลือที่เพิ่มเร็วกว่ายอดขาย ซึ่งอาจแปลว่าบริษัทขายเชื่อให้ลูกค้านานขึ้นเพื่อดันยอด หรือสต๊อกสินค้าที่ขายไม่ออก การเติบโตแบบนี้ต้องใช้เงินกู้มาหล่อเลี้ยง และสะดุดได้ง่ายถ้าดอกเบี้ยขึ้นหรือลูกค้าจ่ายช้า วิธีอ่านงบกระแสเงินสดอย่างละเอียดดูได้ใน อ่านงบการเงิน

ช่วงชีวิตของหุ้นเติบโต

บริษัทไม่ได้โตเร็วตลอดไป ยิ่งธุรกิจใหญ่ขึ้น การโตในอัตราเดิมยิ่งยาก เพราะฐานรายได้ใหญ่ขึ้นทุกปี การเข้าใจว่าบริษัทอยู่ช่วงไหนช่วยตั้งความคาดหวังเรื่องราคาให้ตรงขึ้น

ช่วง	ลักษณะธุรกิจ	สิ่งที่ตลาดมักให้ราคา
เริ่มขยาย	รายได้โตเร็วมาก กำไรยังผันผวน	P/E สูงมาก หรือยังวัดด้วย P/E ไม่ได้
โตต่อเนื่อง	รายได้และกำไรโตสม่ำเสมอ ROE สูง	P/E สูงกว่าตลาด
เริ่มอิ่มตัว	การโตชะลอ เริ่มจ่ายปันผลมากขึ้น	P/E ค่อยๆ ลดลงหาค่าเฉลี่ยตลาด
เติบโตต่ำ	ธุรกิจมั่นคง จ่ายปันผลสม่ำเสมอ	ประเมินแบบหุ้นปันผล

ช่วงที่ราคาเสี่ยงที่สุดคือรอยต่อระหว่างโตต่อเนื่องกับเริ่มอิ่มตัว กำไรยังโต แต่ตลาดเริ่มลดราคาที่ยอมจ่ายต่อกำไรหนึ่งบาท ราคาหุ้นจึงขึ้นช้ากว่ากำไรหรือไม่ขึ้นเลย สัญญาณที่ช่วยสังเกตคือบริษัทเริ่มเพิ่มอัตราการจ่ายปันผล หรือผู้บริหารพูดถึงการรักษาส่วนแบ่งตลาดมากกว่าการขยายตลาดใหม่

ข้อควรระวังเมื่อลงทุนหุ้นเติบโต

จุดอื่นที่ต้องดู

• การเติบโตที่มาจากรายการครั้งเดียว เช่น กำไรจากการขายสินทรัพย์ ไม่ใช่การเติบโตของธุรกิจ
• การเพิ่มทุนบ่อยครั้ง ทำให้กำไรต่อหุ้นโตช้ากว่ากำไรรวม
• ธุรกิจที่โตเร็วดึงดูดคู่แข่ง ข้อได้เปรียบที่มีวันนี้อาจหายไปในไม่กี่ปี
• หุ้นที่ราคาขึ้นมาแรงแล้ว P/E สูงมาก ความผิดหวังเพียงไตรมาสเดียวทำให้ราคาลงหนักได้

การเปรียบเทียบราคากับมูลค่าทางบัญชีก็ช่วยมองอีกมุมหนึ่ง หุ้นเติบโตมักมี P/BV สูงเพราะคุณค่าของบริษัทอยู่ในกำไรอนาคตมากกว่าสินทรัพย์ อ่านต่อได้ที่ P/BV คือ

หาหุ้นเติบโตในตลาดหุ้นไทยได้ที่ไหน

หุ้นเติบโตมีทั้งใน SET และ mai บริษัทใน mai ส่วนใหญ่มีขนาดเล็กถึงกลาง บางแห่งอยู่ในช่วงขยายกิจการเร็ว แต่ก็มีความเสี่ยงและสภาพคล่องที่ต่างจากหุ้นขนาดใหญ่ เกณฑ์การเข้าจดทะเบียนของ mai ดูได้ที่ หุ้น mai คือ

แหล่งข้อมูลที่ใช้ได้ฟรี

• งบการเงินและแบบแสดงรายการข้อมูลประจำปี บนเว็บไซต์ตลาดหลักทรัพย์ในหน้าข้อมูลรายบริษัท
• ค่า P/E, P/BV และอัตราส่วนอื่นที่ตลาดคำนวณให้ในหน้าข้อมูลหลักทรัพย์
• การนำเสนอผลประกอบการของบริษัทจดทะเบียน ซึ่งผู้บริหารอธิบายที่มาของการเติบโต

เช็กลิสต์คัดหุ้นเติบโตก่อนตัดสินใจ

• รายได้โตต่อเนื่องอย่างน้อยสามปี เร็วกว่าค่าเฉลี่ยของอุตสาหกรรม
• กำไรสุทธิโตไปในทิศเดียวกับรายได้ และไม่ได้มาจากรายการครั้งเดียว
• ROE อยู่ในระดับสูงและไม่ได้มาจากหนี้ที่เพิ่มขึ้นเร็ว
• กระแสเงินสดจากการดำเนินงานเป็นบวก
• PEG ไม่สูงเกินไปเมื่อเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกัน
• คำนวณแล้วว่าถ้าการเติบโตออกมาครึ่งเดียวของที่คาด ราคาจะลดลงได้แค่ไหน
• กำหนดสัดส่วนเงินในหุ้นตัวนี้ไม่ให้ใหญ่จนพอร์ตเสียหายหนักถ้าคาดผิด

หุ้นที่ผ่านทุกข้อเป็นเพียงหุ้นที่ควรศึกษาต่อ ยังไม่ใช่สัญญาณซื้อ ถ้าต้องการตรวจข้อมูลบริษัทหรือเอกสารการเปิดเผยข้อมูล เปิดดูได้จากเว็บไซต์ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย และศึกษาข้อมูลผู้ลงทุนจาก ก.ล.ต.