ประกันรถยนต์ ไม่ต่ออายุ ผลเสียทั้งด้านเงินและกฎหมาย

วันหมดอายุประกันรถยนต์ผ่านไปโดยไม่มีอะไรเกิดขึ้น ไม่มีเสียงเตือน ไม่มีจดหมายจากตำรวจ รถยังขับได้เหมือนเดิม นี่คือเหตุผลที่ประกันขาดกันบ่อย ความเสียหายไม่ได้มาในวันที่ประกันหมด มันมาในวันที่เกิดเหตุ หรือวันที่ไปต่อภาษี

ประกันรถยนต์มีสองชั้นที่ขาดได้แยกกัน ชั้นแรกคือ พ.ร.บ. ซึ่งกฎหมายบังคับ ชั้นที่สองคือประกันภาคสมัครใจ เช่น ชั้น 1 ชั้น 2 หรือชั้น 3 ผลเสียของแต่ละชั้นต่างกันมาก ทั้งด้านโทษตามกฎหมายและด้านเงินที่ต้องควักเอง

สองชั้นของประกันรถยนต์ ขาดแล้วเจออะไร

เรื่อง	พ.ร.บ. ขาด	ภาคสมัครใจขาด
โทษตามกฎหมาย	ปรับไม่เกิน 10,000 บาท	ไม่มี
ต่อภาษีรถประจำปี	ทำไม่ได้	ทำได้ ถ้า พ.ร.บ. ยังอยู่
ค่ารักษาคนเจ็บ	กองทุนจ่ายเบื้องต้นแล้วเรียกคืนจากคุณพร้อมเงินเพิ่ม	ส่วนที่เกิน พ.ร.บ. คุณจ่ายเอง
ค่าซ่อมรถหรือทรัพย์สินคนอื่น	พ.ร.บ. ไม่คุ้มครองอยู่แล้ว	คุณจ่ายเองทั้งหมด
รถของคุณเอง	พ.ร.บ. ไม่คุ้มครองอยู่แล้ว	คุณจ่ายเองทั้งหมด
ส่วนลดประวัติดี	ไม่เกี่ยว	เสี่ยงต่อการถูกนับใหม่

ตารางนี้บอกว่าทั้งสองชั้นขาดไม่ได้ แต่ละชั้นทำงานคนละหน้าที่ ถ้ายังไม่แน่ใจว่า พ.ร.บ. จ่ายอะไรบ้าง อ่านพื้นฐานได้ในพ.ร.บ. รถยนต์ คืออะไร

พ.ร.บ. ขาด กฎหมายเขียนไว้อย่างไร

พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ. 2535 วางหน้าที่ไว้สองฝ่าย ฝ่ายแรกคือเจ้าของรถ ต้องจัดให้มีประกันภัยตามกฎหมาย ฝ่าฝืนมีโทษปรับไม่เกิน 10,000 บาท ฝ่ายที่สองคือคนที่นำรถไปใช้ กฎหมายห้ามใช้รถที่ไม่มีประกันตามกฎหมาย ฝ่าฝืนมีโทษปรับไม่เกิน 10,000 บาทเช่นกัน

ถ้าคุณยืมรถพี่ชายไปต่างจังหวัด แล้ว พ.ร.บ. ของรถคันนั้นขาด คุณมีความผิดในฐานะผู้ใช้ และพี่ชายมีความผิดในฐานะเจ้าของ เป็นสองความผิดจากรถคันเดียว

กฎหมายยังผูก พ.ร.บ. ไว้กับงานทะเบียน หน่วยงานที่รับจดทะเบียนหรือรับชำระภาษีประจำปีจะไม่รับดำเนินการ ถ้าไม่มีหลักฐานว่ารถมีประกันภัยตามกฎหมาย คนส่วนใหญ่จึงรู้ตัวว่า พ.ร.บ. ขาดตอนไปต่อภาษี ปัญหาคือถ้าเกิดเหตุก่อนวันนั้น ผลจะหนักกว่าค่าปรับมาก

เงินที่กองทุนจ่ายแทน แล้วกลับมาเรียกจากคุณ

เมื่อรถที่ไม่มี พ.ร.บ. ไปทำให้คนบาดเจ็บหรือเสียชีวิต ผู้บาดเจ็บยังได้ค่าเสียหายเบื้องต้น เพราะกฎหมายให้กองทุนทดแทนผู้ประสบภัยจ่ายแทน แต่กองทุนไม่ได้จ่ายฟรี กฎหมายให้กองทุนเรียกเงินคืนจากเจ้าของรถ พร้อมเงินเพิ่มอีกร้อยละ 20 ของเงินที่กองทุนจ่ายไป

กฎหมายเปิดช่องผ่อนปรนไว้กรณีเดียวที่เกี่ยวกับประกันขาด คือกรมธรรม์เพิ่งหมดอายุไม่เกิน 30 วัน และเจ้าของรถไม่ได้มีเจตนาหลีกเลี่ยงการทำประกัน นายทะเบียนงดหรือลดเงินเพิ่มให้ได้ตามหลักเกณฑ์ที่ คปภ. ประกาศ เป็นอำนาจพิจารณา ไม่ได้ยกเว้นให้อัตโนมัติ และเงินต้นที่กองทุนจ่ายไปยังต้องคืนอยู่ดี

ค่าเสียหายเบื้องต้นตามกรมธรรม์ภาคบังคับคือค่ารักษาไม่เกิน 30,000 บาทต่อคน และค่าปลงศพหรือค่าทุพพลภาพ 35,000 บาทต่อคน รวมไม่เกิน 65,000 บาทต่อคน

ตัวอย่างสมมติ: รถเก๋ง พ.ร.บ. ขาด 4 เดือน ชนมอเตอร์ไซค์

ตัวอย่างสมมติ คุณขับรถเก๋งที่ พ.ร.บ. ขาดมา 4 เดือน และไม่มีประกันภาคสมัครใจ เลี้ยวตัดหน้ามอเตอร์ไซค์ คนขี่และคนซ้อนบาดเจ็บ ตำรวจสรุปว่าคุณเป็นฝ่ายผิด

รายการ	จำนวน	ใครจ่ายก่อน	สุดท้ายใครรับ
ค่าเสียหายเบื้องต้นคนขี่	30,000 บาท	กองทุน	คุณ
ค่าเสียหายเบื้องต้นคนซ้อน	30,000 บาท	กองทุน	คุณ
เงินเพิ่มร้อยละ 20 ที่กองทุนเรียก	12,000 บาท	ไม่มี	คุณ
ค่ารักษาส่วนเกินของคนขี่	55,000 บาท	คุณ	คุณ
ค่าซ่อมมอเตอร์ไซค์	18,000 บาท	คุณ	คุณ
ค่าซ่อมรถเก๋งของคุณ	25,000 บาท	คุณ	คุณ
ค่าปรับ พ.ร.บ. ขาด	ไม่เกิน 10,000 บาท	คุณ	คุณ

รวมแล้วเงินที่ออกจากกระเป๋าคุณอยู่ราว 170,000 บาทจนถึง 180,000 บาท ขึ้นกับค่าปรับจริง ถ้าคุณต่อ พ.ร.บ. ไว้ เงินสามแถวแรก 72,000 บาทไม่ต้องจ่าย และถ้ามีประกันชั้น 3 อีกใบ ค่ารักษาส่วนเกินและค่าซ่อมมอเตอร์ไซค์ก็ไม่ต้องจ่าย เหลือแค่ค่าซ่อมรถตัวเอง

ตัวเลขชุดนี้ยังไม่รวมค่าขาดรายได้หรือค่าทนทุกข์ทรมานที่ผู้บาดเจ็บเรียกได้ตามกฎหมายแพ่ง ซึ่งเป็นเหตุผลที่คดีรถชนแบบไม่มีประกันจบที่หลักแสนได้ง่าย

ประกันภาคสมัครใจขาด ต้นทุนที่มองไม่เห็น

ภาคสมัครใจไม่มีกฎหมายบังคับ จึงไม่มีค่าปรับ ต้นทุนของการปล่อยให้ขาดมีสามก้อน

ก้อนแรกคือความรับผิดต่อคนอื่น ค่าซ่อมรถคู่กรณีรุ่นใหม่ ค่าซ่อมรั้วบ้าน หรือค่ารักษาส่วนที่เกินวงเงิน พ.ร.บ. ตกเป็นของคุณ ประกันชั้น 3 ที่ราคาต่ำที่สุดก็คุ้มครองก้อนนี้แล้ว ดูรายละเอียดในประกันชั้น 3

ก้อนที่สองคือตัวรถของคุณเอง ถ้าเคยมีชั้น 1 หรือชั้น 2+ แล้วปล่อยขาด รถหาย น้ำท่วม หรือชนเอง ไม่มีใครจ่าย

ก้อนที่สามคือส่วนลดที่สะสมไว้ แบบกรมธรรม์ให้ส่วนลดประวัติดี 20% 30% และ 40% เมื่อไม่มีเคลม 1 ปี 2 ปี และ 3 ปีติดต่อกัน โดยผูกกับการต่ออายุกับบริษัท ถ้ากรมธรรม์ขาดช่วงแล้วกลับมาทำใหม่ บริษัทมีสิทธิ์คิดเป็นกรมธรรม์ใหม่ ส่วนกรมธรรม์แบบระบุชื่อผู้ขับขี่ คนที่ไม่เปิดเผยประวัติการขับขี่จะเริ่มที่ระดับพฤติกรรม 1 ซึ่งใช้อัตราเบี้ย 100% เทียบกับระดับ 5 ที่ใช้ 60%

ตัวอย่างสมมติ: ประหยัดเบี้ยปีเดียว เสียส่วนลดหลายปี

ตัวอย่างสมมติ คุณมีส่วนลดประวัติดี 40% เบี้ยก่อนส่วนลดของรถคุณคือ 20,000 บาท จ่ายจริง 12,000 บาท ปีนี้คิดว่ารถจอดบ้านเป็นส่วนใหญ่ เลยไม่ต่อ ปีถัดไปกลับมาทำใหม่ บริษัทคิดเป็นกรมธรรม์ใหม่ไม่มีส่วนลด

ปี	ต่อเนื่อง	ขาดหนึ่งปีแล้วกลับมาทำ
ปีที่ขาด	12,000 บาท	0 บาท
ปีถัดไป	12,000 บาท	20,000 บาท
ปีที่สาม	12,000 บาท	16,000 บาท (ส่วนลด 20%)
ปีที่สี่	12,000 บาท	14,000 บาท (ส่วนลด 30%)
รวม 4 ปี	48,000 บาท	50,000 บาท

เงินที่ประหยัดได้ปีแรก 12,000 บาท หายไปหมดภายในสามปี และคุณยังไม่มีความคุ้มครองตลอดหนึ่งปีนั้นด้วย ตัวเลขนี้ยังไม่นับว่าอายุรถที่มากขึ้นทำให้เบี้ยชั้น 1 ขยับขึ้นเองทุกปี

รถผ่อนอยู่ ปล่อยประกันขาดไม่ได้ง่าย ๆ

ถ้ารถยังอยู่ระหว่างสัญญาเช่าซื้อ กรรมสิทธิ์ยังเป็นของผู้ให้เช่าซื้อ สัญญาส่วนใหญ่กำหนดให้ผู้เช่าซื้อทำประกันภาคสมัครใจตลอดอายุสัญญา และระบุผู้ให้เช่าซื้อเป็นผู้รับประโยชน์ เปิดสัญญาของคุณดูข้อที่ว่าด้วยการประกันภัย ถ้าสัญญากำหนดไว้แล้วคุณปล่อยขาด อีกฝ่ายมีสิทธิ์ตามสัญญาที่จะดำเนินการ เช่น ทำประกันแทนแล้วเรียกเก็บเบี้ยจากคุณ

ถ้าประกันขาดไปแล้ว ทำอะไรตามลำดับ

1. หยุดใช้รถจนกว่า พ.ร.บ. จะมีผล ถ้ามีเหตุจำเป็นต้องใช้ ให้ซื้อ พ.ร.บ. ก่อนออกจากบ้าน ช่องทางออนไลน์ทำได้ภายในไม่กี่นาที ดูช่องทางได้ที่ต่อ พ.ร.บ. ที่ไหนได้บ้าง
2. เช็กวันเริ่มคุ้มครองบนกรมธรรม์ใหม่ ความคุ้มครองเริ่มตามวันเวลาที่ระบุ ไม่ย้อนหลังไปครอบคลุมช่วงที่ขาด
3. ไปต่อภาษีรถประจำปีที่ค้างอยู่
4. ติดต่อบริษัทประกันภาคสมัครใจเดิม ถามว่าขาดไปกี่วันแล้วยังต่ออายุแบบต่อเนื่องได้ไหม และส่วนลดเดิมยังใช้ได้หรือไม่
5. ถ้าต้องทำใหม่หรือย้ายบริษัท เตรียมรถให้พร้อมตรวจสภาพ บริษัทมักขอตรวจสภาพก่อนรับประกันชั้น 1
6. ตั้งเตือนวันหมดอายุของทั้งสองกรมธรรม์ในโทรศัพท์ ล่วงหน้า 30 วัน

เกิดเหตุระหว่างที่ประกันขาด

ถ้าเหตุเกิดไปแล้วระหว่างที่ประกันขาด อย่าพยายามซื้อกรมธรรม์ย้อนหลังหรือแจ้งวันเกิดเหตุคลาดเคลื่อน แบบกรมธรรม์ระบุว่าการเรียกร้องโดยทุจริตทำให้บริษัทไม่ต้องรับผิด และบริษัทบอกเลิกสัญญาได้โดยไม่คืนเบี้ย ทางที่ถูกคือ

• ดูแลผู้บาดเจ็บก่อน และแจ้งตำรวจตามปกติ ลำดับสิ่งที่ต้องทำอยู่ในอุบัติเหตุรถชนต้องทำอะไรบ้าง
• ผู้บาดเจ็บยื่นขอค่าเสียหายเบื้องต้นจากกองทุนทดแทนผู้ประสบภัยได้
• เก็บหลักฐานทุกอย่าง เพราะจะใช้ทั้งตอนเจรจากับคู่กรณีและตอนกองทุนเรียกเงินคืน
• เจรจาค่าเสียหายส่วนที่เหลือกับคู่กรณีโดยตรง และทำบันทึกข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษร

เช็กลิสต์ป้องกันประกันขาด

รายการ	ทำเมื่อไร
จดวันหมดอายุ พ.ร.บ. และภาคสมัครใจแยกกัน	ทุกครั้งที่ได้กรมธรรม์ใหม่
ตั้งเตือนในโทรศัพท์ล่วงหน้า 30 วันและ 7 วัน	วันเดียวกับที่ได้กรมธรรม์
ให้บริษัทส่งใบเตือนทางอีเมลหรือ LINE	ตอนทำกรมธรรม์
เก็บรูปหน้าตารางกรมธรรม์ทั้งสองใบในโทรศัพท์	ตอนได้กรมธรรม์
เช็กป้ายภาษีบนกระจกว่าวันหมดอายุตรงกับ พ.ร.บ.	ทุกครั้งที่ล้างรถหรือเติมน้ำมันนาน ๆ ครั้ง

ถ้ากองทุนทดแทนผู้ประสบภัยเรียกเงินคืนจากคุณ และคุณเชื่อว่าเข้าเงื่อนไขขอลดเงินเพิ่มเพราะประกันเพิ่งขาดไม่เกิน 30 วันโดยไม่ได้ตั้งใจ หรือมีคำถามเรื่องสิทธิ์ตามกฎหมาย สอบถามได้ที่สายด่วน คปภ. 1186 เตรียมทะเบียนรถ วันหมดอายุของกรมธรรม์เดิม และหนังสือเรียกเงินคืนไว้ก่อนโทร จะได้คำตอบเร็วขึ้น