แผนใช้เงินรายเดือนทำยังไง จดรายรับรายจ่ายให้อยู่ถึงสิ้นเดือน

แผนใช้เงินรายเดือนที่ทำได้จริงเริ่มจากสามขั้น ลิสต์รายได้ที่คาดว่าจะได้ใน 1 เดือน ลิสต์รายจ่ายที่คาดว่าจะเกิดในเดือนเดียวกัน โดยรวมเงินออมไว้ในฝั่งรายจ่ายด้วย แล้วเอาสองฝั่งมาเทียบกัน แนวทางนี้มาจากหน้า Satang Story ของธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งมีปีลิขสิทธิ์ 2566 เนื้อหาเป็นหลักการทั่วไป ใช้ได้ไม่ผูกกับตัวเลขหรือกฎเกณฑ์ที่เปลี่ยนตามปี

ขั้นที่ 1 และ 2 ลิสต์รายได้กับรายจ่าย

ฝั่งรายได้ ใส่เฉพาะเงินที่คาดว่าจะได้จริงในเดือนนั้น เช่น เงินเดือนสุทธิหลังหักประกันสังคมและภาษี รายได้เสริมที่แน่นอน ส่วนรายได้ที่ไม่แน่นอน เช่น โบนัส ให้ใส่เมื่อได้รับจริง

ฝั่งรายจ่าย ใส่ทุกอย่างที่ต้องจ่ายในเดือน ทั้งรายจ่ายประจำ เช่น ค่าเช่า ค่าผ่อน ค่าน้ำค่าไฟ ค่าเดินทาง ค่าอาหาร และรายจ่ายที่ผันแปร เช่น ค่าสังสรรค์ ช้อปปิ้ง ที่สำคัญคือต้องใส่เงินออมเป็นรายการหนึ่งในฝั่งนี้ เพราะถ้าไม่นับเป็นรายจ่าย เงินออมมักถูกใช้หมดก่อนสิ้นเดือน

ตัวอย่างสมมติ รายได้สุทธิ 25,000 บาท ลิสต์รายจ่ายได้ ค่าเช่า 7,000 บาท อาหาร 6,000 บาท เดินทาง 2,500 บาท ค่าผ่อนและบิล 4,500 บาท ใช้จ่ายส่วนตัว 2,500 บาท เงินออม 2,500 บาท รวม 25,000 บาท ตัวเลขนี้สมมติเพื่อแสดงวิธีลิสต์ ไม่ใช่เกณฑ์ที่ควรเป็น

ขั้นที่ 3 เทียบสองฝั่ง แล้วดูว่าเข้ากรณีไหน

ธปท. แบ่งผลเทียบเป็นสามกรณี และแนะนำวิธีต่างกัน

ผลเทียบ	แนวทางจาก ธปท.
รายได้เท่ากับรายจ่าย	แผนใช้ได้ แต่ควรเพิ่มเงินสำรองฉุกเฉินเข้าไป
รายได้มากกว่ารายจ่าย	กำหนดเงินสำรองไว้ส่วนหนึ่งก่อน ไม่ปล่อยให้ส่วนเกินหายไปกับรายจ่ายเล็กน้อย
รายได้น้อยกว่ารายจ่าย	ตัดรายจ่ายที่ไม่จำเป็นก่อน แล้วค่อยหาทางเพิ่มรายได้

ในกรณีรายได้ไม่พอ ธปท. ระบุให้เพิ่มรายได้ เช่น ขายของหรือทรัพย์สินที่ไม่ได้ใช้ หลังจากตัดรายจ่ายไม่จำเป็นแล้ว ถ้าทำแล้วยังไม่พอ หมายความว่าปัญหาไม่ใช่แค่วินัยการใช้จ่าย ควรดูแผนรับมือรายได้ลดใน รายได้ลดลงกับแผนจัดการหนี้

หน้าเรื่องบิลของ ธปท. เสนอตัวเลขตั้งต้นสำหรับเงินสำรองว่าอย่างน้อย 10% ของรายได้ แล้วค่อยเพิ่มจนถึง 3 ถึง 6 เท่าของรายจ่ายจำเป็นรวมค่างวดหนี้ เรื่องเงินสำรองฉุกเฉินที่ ธปท. แนะนำในกรณีแรก อ่านวิธีตั้งยอดและเก็บที่ไหนได้ใน เงินสำรองฉุกเฉินควรมีเท่าไร

ตัวอย่างสมมติ สามกรณีด้วยตัวเลข

ใช้ตัวอย่างรายจ่าย 25,000 บาทจากข้างบนต่อ เพื่อดูว่าแต่ละกรณีหน้าตาเป็นอย่างไร

• กรณีเท่ากัน รายได้ 25,000 บาท รายจ่ายรวมเงินออม 25,000 บาท แผนบาลานซ์พอดี ขั้นต่อไปคือกันเงินออมส่วนหนึ่งเป็นเงินสำรองฉุกเฉินแทนการออมเพื่อเป้าหมายอื่น
• กรณีรายได้มากกว่า รายได้ 27,000 บาท ส่วนต่าง 2,000 บาท ให้โอนเข้าบัญชีสำรองทันทีที่เงินเข้า ก่อนใช้ส่วนอื่น
• กรณีรายได้น้อยกว่า รายได้ 22,000 บาท ขาด 3,000 บาท ต้องไล่ดูรายการที่ไม่จำเป็น เช่น ใช้จ่ายส่วนตัว 2,500 บาท ถ้าตัดครึ่งได้ 1,250 บาท ยังขาดอีกราว 1,750 บาท ต้องหารายได้เพิ่มหรือเจรจาลดภาระผ่อน

ตัวเลขทั้งหมดสมมติเพื่อให้เห็นกระบวนการ ไม่ใช่คำแนะนำให้ตัดหรือเก็บเท่านี้ ที่เหลือขึ้นกับสถานการณ์ของแต่ละบ้าน

ใช้กรอบสำเร็จรูปร่วมกับแผนได้ไหม

ถ้าลิสต์รายจ่ายแล้วไม่รู้จะจัดสัดส่วนอย่างไร กรอบ 50/30/20 เป็นจุดเริ่มต้นให้เทียบได้ ดู กฎ 50/30/20 ว่าแบ่งอย่างไร แต่ตัวเลขจริงของแต่ละคนอาจไม่ตรงสูตร เช่น คนที่ค่าเช่าสูงอาจต้องปรับสัดส่วนส่วนอื่น ลองเทียบแผนของคุณกับสูตร แล้วดูว่าส่วนไหนเกินและตัดได้หรือไม่

ถ้าอยากได้เทคนิคเก็บเงินเพิ่มเติม ดูที่ วิธีเก็บเงิน และถ้าเงินเดือนเข้าแล้วหมดเร็ว ลองดู จัดการเงินเดือนยังไงให้พอใช้

ทำแผนใหม่เมื่อสถานะเปลี่ยน

ธปท. เน้นว่าแผนต้องทบทวนเมื่อสถานะการเงินเปลี่ยน ตัวอย่างสถานการณ์ที่ควรทำใหม่ เช่น เปลี่ยนงาน เงินเดือนขึ้นหรือลด ย้ายที่อยู่ มีหนี้ก้อนใหม่ หรือมีสมาชิกในครอบครัวเพิ่ม แผนที่ทำไว้เมื่อปีก่อนอาจใช้ไม่ได้อีกแล้ว

วิธีง่ายที่สุดคือกำหนดวันทบทวน เช่น สิ้นเดือนทุกเดือน เปิดดูว่ารายได้และรายจ่ายจริงต่างจากแผนตรงไหน แล้วปรับตัวเลขเดือนหน้า ไม่ต้องทำให้ละเอียดมาก ขอให้ตัวเลขใหญ่ ๆ ใกล้ความจริง แผนก็ใช้งานได้