บริหารเงินเดือน แบ่งเงินตามวันเงินเข้า ใช้ได้ทั้งเดือน

ปัญหาเงินไม่พอใช้ถึงสิ้นเดือนมักไม่ได้อยู่ที่ยอดเงินเดือน มันอยู่ที่จังหวะ เงินเข้ามาก้อนเดียวในวันเดียว แต่รายจ่ายกระจายตลอด 30 วัน ถ้าคุณปล่อยเงินทั้งก้อนไว้ในบัญชีที่ใช้จ่าย สัปดาห์แรกจะรู้สึกมีเงินเยอะ และสัปดาห์สุดท้ายจะต้องประหยัดแบบฝืนๆ หรือรูดบัตร

การบริหารเงินเดือนที่ใช้ได้จริงจึงเริ่มจากวันที่เงินเข้า ไม่ใช่สิ้นเดือน สิ่งที่ต้องทำในวันนั้นมีสามเรื่อง คือแบ่งออม จ่ายรายจ่ายก้อนใหญ่ และกำหนดงบใช้รายวันที่เหลือ

ก่อนแบ่ง ต้องรู้ตัวเลขสามตัว

คุณต้องรู้ตัวเลขเหล่านี้ก่อน ถ้ายังไม่รู้ ให้ใช้รายการเดินบัญชีย้อนหลัง 2-3 เดือนประมาณ หรือเริ่มจด รายรับรายจ่าย สักหนึ่งเดือน

1. เงินเดือนสุทธิที่เข้าบัญชีจริง หลังหักภาษี ประกันสังคม และกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ
2. รายจ่ายประจำที่จำนวนแน่นอน เช่น ค่าเช่า ค่าผ่อน ค่าโทรศัพท์ ค่าประกัน
3. รายจ่ายผันแปร เช่น อาหาร เดินทาง ของใช้ ซึ่งแต่ละเดือนไม่เท่ากัน

ตัวเลขแรกควรดูจากสลิปเงินเดือน ไม่ใช่จากฐานเงินเดือนในสัญญาจ้าง เพราะรายการหักทำให้ยอดเข้าบัญชีต่ำกว่าที่หลายคนคิด

แบ่งเงินในวันที่เงินเข้า

ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยแนะนำหลักออมก่อนใช้ และแนะนำให้ตั้งโอนเงินอัตโนมัติในวันเงินเดือนออก วิธีนี้ทำให้เงินออมไม่ต้องรอว่าสิ้นเดือนจะเหลือเท่าไร

ลำดับการแบ่งในวันเงินเข้า ผมแนะนำแบบนี้

1. โอนเข้าบัญชีออมก่อนตามสัดส่วนที่ตั้งไว้
2. จ่ายหรือกันเงินสำหรับรายจ่ายประจำทุกรายการของเดือนนั้น
3. ส่วนที่เหลือคืองบใช้จ่ายผันแปร แบ่งเป็นงวดรายสัปดาห์

ลำดับนี้กลับด้านกับที่คนส่วนใหญ่ทำ ซึ่งคือใช้ก่อน แล้วออมจากที่เหลือ

ออมเท่าไรดี

ตลาดหลักทรัพย์ยกตัวอย่างว่า ถ้าเงินเดือน 15,000 บาท ให้เริ่มออม 10% คือ 1,500 บาท แล้วค่อยเพิ่มเป็น 20-30% เมื่อทำได้ ส่วนธนาคารแห่งประเทศไทยแนะนำให้ออมอย่างน้อย 10% ของรายได้เช่นกัน

ถ้า 10% ยังหนักเกินไป ให้เริ่มต่ำกว่านั้น การออม 5% ทุกเดือนโดยไม่ขาด ดีกว่าการตั้งเป้า 20% แล้วเลิกในเดือนที่สาม และเพิ่มสัดส่วนทุกครั้งที่เงินเดือนขึ้น ส่วนที่เพิ่มยังไม่เคยถูกนำไปใช้ จึงไม่รู้สึกว่าเสียอะไรไป

แยกบัญชีตามหน้าที่

บัญชีเดียวทำให้เงินออมกับเงินใช้ปนกัน คุณจะไม่รู้ว่าเงิน 8,000 บาทที่เห็นในแอปเป็นเงินที่ใช้ได้หรือเป็นเงินที่กันไว้จ่ายค่าเช่า

ตลาดหลักทรัพย์แนะนำแนวคิดสี่บัญชี คือบัญชีฉุกเฉิน บัญชีอนาคต บัญชีความสุข และบัญชีลงทุน โดยแยกบัญชีออมออกจากบัญชีที่ผูกบัตร ATM และบางบัญชีควรเป็นบัญชีต้องห้ามที่ไม่ถอนมาใช้ ถ้าสี่บัญชีดูเยอะเกินไป ให้เริ่มจากสามบัญชีนี้

บัญชี	ใช้ทำอะไร	ตั้งค่าอย่างไร
บัญชีใช้จ่าย	รับเงินเดือน จ่ายรายจ่ายประจำและผันแปร	ผูกแอปและบัตร ATM ไว้
บัญชีฉุกเฉิน	เหตุไม่คาดคิด เช่น ตกงาน เจ็บป่วย	อยู่คนละธนาคารกับบัญชีใช้จ่าย ไม่ผูกบัตร
บัญชีเป้าหมาย	เป้าที่มีวันชัดเจน เช่น ดาวน์รถ เที่ยว เรียนต่อ	ตั้งโอนอัตโนมัติวันเงินเดือนเข้า

บัญชีฉุกเฉินควรสะสมให้ถึง 3-6 เท่าของรายจ่ายต่อเดือน ถ้าเพิ่งเริ่ม ให้ตั้งเป้าเดือนเดียวก่อน รายละเอียดอยู่ใน เงินออมฉุกเฉิน ส่วนการเลือกบัญชีที่ได้ดอกเบี้ยดีกว่าออมทรัพย์ปกติ ดูที่ บัญชีเงินฝากดอกเบี้ยสูง

จัดรายจ่ายตามปฏิทินของเดือน

เมื่อแบ่งบัญชีแล้ว ปัญหาที่เหลือคือจังหวะ รายจ่ายประจำแต่ละรายการมีวันครบกำหนดต่างกัน ถ้าบางรายการครบกำหนดวันที่ 25 แต่เงินเดือนออกวันที่ 30 คุณต้องกันเงินไว้เกือบเดือน และเงินก้อนนั้นเสี่ยงถูกใช้ไปก่อน

สิ่งที่ทำได้คือย้ายวันจ่ายให้ใกล้วันเงินเข้า เช่น ตั้งตัดบัตรเครดิตหรือค่าบริการต่างๆ ให้ตัดในช่วง 1-5 วันหลังเงินเดือนออก บางบริการยอมให้เปลี่ยนวันได้ถ้าคุณขอ

งบผันแปรให้แบ่งเป็นงวดรายสัปดาห์ โอนจากบัญชีใช้จ่ายไปอีกบัญชีหรือกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์สัปดาห์ละครั้ง ถ้างวดของสัปดาห์นี้หมดก่อนวันอาทิตย์ คุณจะรู้ตัวเร็ว และปรับได้ทันในสัปดาห์ถัดไป

ตัวอย่างสมมติ เงินเดือนสุทธิ 25,000 บาท

สมมติว่าคุณได้เงินเดือนสุทธิ 25,000 บาท เข้าวันสิ้นเดือน มีรายจ่ายประจำดังนี้ ค่าเช่าห้อง 6,000 บาท ค่าผ่อนโทรศัพท์ 1,200 บาท ค่าเน็ตและโทรศัพท์ 600 บาท ค่าประกันสุขภาพเฉลี่ยต่อเดือน 1,000 บาท ค่าส่งให้พ่อแม่ 3,000 บาท

รายการ	จำนวน	ไปที่ไหน
ออม 10%	2,500 บาท	บัญชีฉุกเฉิน จนกว่าจะครบเป้า
รายจ่ายประจำ	11,800 บาท	จ่ายจากบัญชีใช้จ่ายภายใน 5 วันแรก
งบผันแปรทั้งเดือน	10,700 บาท	แบ่งเป็นงวดสัปดาห์ละประมาณ 2,490 บาท
รวม	25,000 บาท

งบผันแปรสัปดาห์ละประมาณ 2,490 บาท หรือวันละราว 357 บาท ครอบคลุมอาหาร เดินทาง และของใช้ ถ้าคุณดูแล้วรู้สึกตึง ให้กลับไปดูรายจ่ายประจำก่อน เพราะเป็นส่วนที่ลดครั้งเดียวแล้วได้ผลทุกเดือน เช่น เปลี่ยนแพ็กเกจโทรศัพท์ หรือหาห้องที่ใกล้ที่ทำงานขึ้นเพื่อลดค่าเดินทาง

เมื่อบัญชีฉุกเฉินครบเป้า 3 เดือนของรายจ่าย ให้ย้ายเงินออม 2,500 บาทไปบัญชีเป้าหมายหรือการออมเพื่อเกษียณแทน การแบ่งสัดส่วนแบบตายตัวอีกแนวหนึ่งคือ 50/30/20 ซึ่งอธิบายไว้ใน กฎ 50/30/20

ถ้ามีหนี้ แบ่งอย่างไร

ธนาคารแห่งประเทศไทยแนะนำว่าภาระผ่อนหนี้ทั้งหมดไม่ควรเกิน 1 ใน 3 ของรายได้ ในตัวอย่างข้างบน ค่าผ่อนโทรศัพท์ 1,200 บาทยังห่างจากเพดาน 8,300 บาทมาก

แต่ถ้าคุณมีหนี้บัตรเครดิตที่ค้างจ่ายดอกเบี้ยอยู่ ตลาดหลักทรัพย์ชี้ว่าดอกเบี้ยบัตรเครดิตอยู่ราว 15-20% ต่อปี ซึ่งสูงกว่าผลตอบแทนที่เงินออมทั่วไปจะได้มาก ในกรณีนี้ผมแนะนำให้ปรับลำดับการแบ่งเงิน

1. เก็บเงินฉุกเฉินก้อนเล็กเท่ารายจ่าย 1 เดือนก่อน เพื่อไม่ต้องรูดบัตรเพิ่มเมื่อมีเหตุ
2. หลังจากนั้น ส่วนที่เคยตั้งไว้ออม ให้ย้ายไปโปะหนี้ดอกเบี้ยสูงจนหมด
3. เมื่อหนี้ดอกเบี้ยสูงหมด ค่อยกลับมาเติมเงินฉุกเฉินให้ครบ 3-6 เดือน

ถ้าภาระผ่อนรวมเกิน 1 ใน 3 ของรายได้แล้ว การแบ่งเงินเดือนอย่างเดียวไม่พอ ต้องคุยกับเจ้าหนี้เรื่องปรับโครงสร้างควบคู่ไปด้วย

เงินเข้าไม่เท่ากันทุกเดือน ทำอย่างไร

คนที่มีค่าคอมมิชชัน ค่าล่วงเวลา หรือรายได้ผันแปร ใช้หลักเดียวกันได้ด้วยการปรับนิดหน่อย ให้ใช้เดือนที่รายได้ต่ำที่สุดในช่วง 6-12 เดือนที่ผ่านมาเป็นฐาน แล้ววางแผนรายจ่ายจากตัวเลขนั้น

เดือนไหนได้เกินฐาน ส่วนที่เกินไม่ต้องเข้าบัญชีใช้จ่าย ให้แบ่งไปบัญชีฉุกเฉินหรือบัญชีเป้าหมายตามลำดับ วิธีนี้ทำให้เดือนที่รายได้ต่ำไม่สะดุด และเดือนที่ได้มากไม่ถูกใช้หมดไปกับการซื้อของที่ไม่ได้วางแผน

ตลาดหลักทรัพย์ยังแนะนำเทคนิคเสริม คือทุกครั้งที่ใช้จ่ายรายการหนึ่ง ให้ออมเพิ่ม 10% ของยอดนั้น เช่น ซื้อของ 1,000 บาท ออมเพิ่ม 100 บาท สำหรับคนที่รายได้ไม่แน่นอน เทคนิคนี้ช่วยให้มีเงินออมเติมเข้ามาตามพฤติกรรมการใช้จ่ายจริง เทคนิคการออมแบบอื่นดูเพิ่มที่ วิธีเก็บเงิน

เมื่อเงินเดือนขึ้น แบ่งส่วนที่เพิ่มอย่างไร

ช่วงที่เงินเดือนขึ้นเป็นโอกาสที่ดีที่สุดในการเพิ่มเงินออม เพราะรายจ่ายของคุณยังเท่าเดิม ส่วนต่างที่ได้มายังไม่เคยถูกใช้ ถ้าปล่อยไว้ในบัญชีใช้จ่าย ภายในไม่กี่เดือนรายจ่ายจะขยายจนกลืนส่วนต่างนั้นไปเอง

ผมแนะนำให้ตัดสินใจล่วงหน้าว่าส่วนที่เพิ่มขึ้นจะแบ่งอย่างไร ก่อนที่เงินเดือนใหม่จะเข้ามางวดแรก

ตัวอย่างสมมติ เงินเดือนสุทธิขึ้นจาก 25,000 เป็น 26,500 บาท เพิ่ม 1,500 บาท ถ้าแบ่งครึ่งหนึ่งเข้าเงินออม คุณจะออมได้ 3,250 บาทต่อเดือน คิดเป็นราว 12.3% ของเงินเดือนใหม่ ขณะที่งบใช้จ่ายยังขยับขึ้น 750 บาทให้รู้สึกว่าได้ประโยชน์จากการขึ้นเงินเดือน

ปี	เงินเดือนสุทธิ	เงินออมต่อเดือน	สัดส่วนออม
ปีที่ 1	25,000 บาท	2,500 บาท	10%
ปีที่ 2	26,500 บาท	3,250 บาท	ประมาณ 12.3%
ปีที่ 3	28,000 บาท	4,000 บาท	ประมาณ 14.3%

ตารางนี้เป็นตัวอย่างสมมติที่เงินเดือนขึ้นปีละ 1,500 บาท และแบ่งครึ่งหนึ่งของส่วนเพิ่มเข้าเงินออมทุกปี ภายในสามปี สัดส่วนออมขยับจาก 10% ไปใกล้ 15% โดยที่ไม่มีเดือนไหนที่งบใช้จ่ายลดลงเลย

รายจ่ายรายปีที่มักทำให้แผนพัง

รายจ่ายที่มาปีละครั้งหรือสองครั้งคือสาเหตุหลักที่ทำให้คนต้องดึงเงินฉุกเฉินออกมาใช้ ให้ไล่ดูว่าคุณมีรายการเหล่านี้หรือไม่ แล้วหารด้วย 12 เพื่อกันเงินเข้าบัญชีเป้าหมายทุกเดือน

• เบี้ยประกันชีวิตหรือประกันสุขภาพที่จ่ายรายปี
• ภาษีและประกันรถยนต์ ต่อทะเบียนรถ
• ค่าเทอมของลูก หรือค่าเรียนพิเศษเป็นคอร์ส
• ค่าใช้จ่ายช่วงเทศกาล เช่น ปีใหม่และสงกรานต์
• ภาษีเงินได้ที่ต้องจ่ายเพิ่มตอนยื่นแบบ ถ้าคุณมีรายได้อื่นนอกจากเงินเดือน

ตัวอย่างสมมติ ค่าประกันรถและภาษีรถรวม 18,000 บาทต่อปี หาร 12 ได้ 1,500 บาทต่อเดือน ถ้ากันไว้ทุกเดือน วันที่ใบแจ้งมาถึงคุณมีเงินพร้อมจ่ายทันที โดยไม่ต้องแตะบัญชีอื่น

ตั้งค่าครั้งเดียวในเงินเดือนงวดหน้า

ภายในวันที่เงินเดือนงวดหน้าเข้า ให้ทำสามเรื่องนี้ แล้วไม่ต้องคิดใหม่ทุกเดือน

ตั้งโอนอัตโนมัติจากบัญชีรับเงินเดือนไปบัญชีออม ในวันเดียวกับวันเงินเข้าหรือวันถัดไป ด้วยจำนวนที่ทำได้จริง แม้จะเริ่มที่ 5%

เปิดบัญชีฉุกเฉินแยกต่างหาก ไม่ผูกบัตร ATM และไม่เปิดใช้งานในแอปที่คุณใช้ทุกวัน

เขียนรายจ่ายประจำทุกรายการพร้อมวันครบกำหนดลงในกระดาษแผ่นเดียว ถ้ารายการไหนครบกำหนดก่อนวันเงินเข้านานเกิน 10 วัน โทรขอเปลี่ยนวันตัดชำระ