จำนำทะเบียนมอเตอร์ไซค์ ดอกเบี้ยได้ไม่เกินเท่าไร และต้องเช็กอะไร

มอเตอร์ไซค์เป็นทั้งพาหนะและเครื่องมือทำมาหากินของคนจำนวนมาก ไรเดอร์ส่งอาหาร แม่ค้าที่ขี่ไปตลาดทุกเช้า วินมอเตอร์ไซค์ เวลาเงินขาดมือ เล่มทะเบียนรถจึงเป็นสิ่งที่ใช้ค้ำได้เร็วที่สุด คำถามสำคัญที่ควรถามก่อนส่งเล่มให้ใคร คือผู้ให้กู้รายนี้อยู่ใต้กฎหมายฉบับไหน เพราะคำตอบนี้กำหนดเพดานดอกเบี้ยที่เขาเก็บจากคุณได้ และวิธีที่คุณจะเรียกร้องสิทธิ์เมื่อมีปัญหา

ตัวเลขเพดานในเรื่องนี้มาจากเอกสารของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) และสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง ส่วนยอดกู้และค่างวดเป็นตัวอย่างสมมติที่ใช้เลขกลม

ผู้ให้กู้สามประเภท เพดานสามระดับ

เอกสารอัตราดอกเบี้ยของ ธปท. และข้อมูลพิโกไฟแนนซ์ของกระทรวงการคลัง ทำให้แบ่งผู้ให้กู้ที่รับเล่มทะเบียนมอเตอร์ไซค์ได้เป็นกลุ่มดังนี้

ประเภทผู้ให้กู้	กฎที่ใช้	เพดานต่อปี
ผู้ให้สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับของ ธปท. ที่มีทะเบียนรถเป็นประกัน	ประกาศ ธปท. สนส. 12/2563	24% แบบลดต้นลดดอก
พิโกไฟแนนซ์ที่ได้รับอนุญาตจากกระทรวงการคลัง	กฎเกณฑ์พิโกไฟแนนซ์	36% รวมดอกเบี้ย ค่าปรับ ค่าบริการ และค่าธรรมเนียม
ผู้ให้กู้ที่ไม่ได้อยู่ใต้การกำกับใด	ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 654	15%

ช่องสุดท้ายสำคัญกว่าที่คิด ใครก็ตามที่ปล่อยกู้โดยไม่ได้รับใบอนุญาต แล้วเก็บดอกเบี้ยเดือนละหลายเปอร์เซ็นต์ กำลังเก็บเกินกว่าที่กฎหมายให้ไว้มาก ส่วนเพดาน 24% ของกลุ่มแรก ต่ำกว่าเพดาน 25% ของสินเชื่อส่วนบุคคลทั่วไปที่ไม่มีหลักประกัน เพราะมีเล่มทะเบียนลดความเสี่ยงให้ผู้ให้กู้แล้ว

ดอกเบี้ยเดือนละ 1.5% ฟังดูน้อย แต่แปลงแล้วเท่าไร

ร้านรับจำนำทะเบียนมอเตอร์ไซค์มักโฆษณาดอกเบี้ยเป็นต่อเดือนแบบคงที่ ธปท. อธิบายว่าดอกเบี้ยแบบเงินต้นคงที่คิดจากเงินต้นเต็มจำนวนตลอดสัญญา แม้คุณจะผ่อนคืนไปแล้วเกือบหมด ดอกเบี้ยงวดสุดท้ายก็ยังคิดจากยอดเริ่มต้น

ตัวอย่างสมมติ กู้ 30,000 บาท ผ่อน 24 เดือน ดอกเบี้ยคงที่ 1.5% ต่อเดือน

• ดอกเบี้ยต่อเดือน 30,000 × 1.5% = 450 บาท
• เงินต้นต่อเดือน 30,000 ÷ 24 = 1,250 บาท
• ค่างวด 1,700 บาท ดอกเบี้ยรวม 10,800 บาท

เมื่อแปลงค่างวด 1,700 บาทนี้เป็นอัตราแบบลดต้นลดดอก จะได้ประมาณ 31.5% ต่อปี สูงกว่าเพดาน 24% ของสินเชื่อทะเบียนรถภายใต้การกำกับของ ธปท. แต่ยังอยู่ใต้เพดาน 36% ของพิโกไฟแนนซ์ ตัวเลขเดียวกันจึงถูกกฎหมายหรือไม่ ขึ้นกับว่าผู้ให้กู้เป็นใคร

เงื่อนไข (กู้ 30,000 บาท 24 งวด)	ค่างวดโดยประมาณ	ดอกเบี้ยรวมโดยประมาณ
ลดต้นลดดอก 24% ต่อปี	1,586 บาท	8,067 บาท
คงที่ 1.5% ต่อเดือน (เทียบเท่าราว 31.5%)	1,700 บาท	10,800 บาท
ลดต้นลดดอก 36% ต่อปี	1,771 บาท	12,514 บาท

ส่วนต่างระหว่างแถวแรกกับแถวสุดท้ายประมาณ 4,400 บาท สำหรับคนที่รายได้วันละไม่กี่ร้อยบาท เงินจำนวนนี้คือค่าน้ำมันหลายเดือน วิธีแปลงดอกเบี้ยละเอียดขึ้นอยู่ที่ ดอกเบี้ยคงที่กับลดต้นลดดอก

อย่าสับสนกับเช่าซื้อมอเตอร์ไซค์

การผ่อนมอเตอร์ไซค์คันใหม่จากร้านเป็นสัญญาเช่าซื้อ ไม่ใช่สินเชื่อจำนำทะเบียน และมีเพดานของตัวเอง เอกสาร ธปท. ระบุตามประกาศที่ สนส. 55/2568 ว่าการเช่าซื้อรถจักรยานยนต์ของบุคคลธรรมดาเพื่อใช้ส่วนตัว อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงไม่เกิน 23% ต่อปี มีผลกับสัญญาตั้งแต่ 3 ธันวาคม 2568

ความต่างที่ต้องจำคือ ในสัญญาเช่าซื้อ คุณยังไม่ได้เป็นเจ้าของรถจนผ่อนครบ ส่วนในสินเชื่อจำนำทะเบียน คุณเป็นเจ้าของรถอยู่แล้ว แล้วนำเล่มไปค้ำ เพราะฉะนั้นรถที่ยังผ่อนไม่หมดจะนำไปจำนำทะเบียนตามปกติไม่ได้

เช็กผู้ให้กู้ก่อนส่งเล่ม

ขั้นตอนนี้ใช้เวลาไม่ถึงสิบนาที และกันปัญหาได้มากที่สุด

1. ขอชื่อนิติบุคคลเต็มของผู้ให้กู้ ไม่ใช่ชื่อร้านหรือชื่อเพจ
2. ค้นชื่อในระบบตรวจสอบผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาตของ ธปท. สำหรับผู้ให้สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับ
3. ถ้าผู้ให้กู้บอกว่าเป็นพิโกไฟแนนซ์ ค้นชื่อหรือจังหวัดในหน้าพิโกไฟแนนซ์ของศูนย์ 1359 หรือโทรสายด่วน 1359
4. ถ้าค้นไม่เจอทั้งสองที่ ให้ถือว่าเป็นผู้ให้กู้นอกระบบ และหยุดก่อนส่งเอกสารใด

สัญญาณที่บอกว่าเป็นเงินกู้นอกระบบมีรูปแบบซ้ำ ๆ เช่น ติดต่อผ่านไลน์อย่างเดียว ไม่มีที่ตั้ง ขอให้โอนค่าดำเนินการก่อนรับเงิน หรือขอเก็บรถไว้ทั้งคัน วิธีสังเกตเพิ่มเติมอยู่ที่ แหล่งเงินกู้ถูกกฎหมาย

วงเงินที่ได้ ขึ้นกับอะไร

ผู้ให้กู้ประเมินวงเงินจากราคาตลาดของรถในสภาพปัจจุบัน ซึ่งมอเตอร์ไซค์ราคาตกเร็วกว่ารถยนต์ ยิ่งรถเก่า วงเงินยิ่งน้อย และรุ่นที่ตลาดมือสองต้องการน้อยก็ได้วงเงินต่ำกว่ารุ่นยอดนิยม

ตัวอย่างสมมติ รถป้ายแดงราคา 50,000 บาท ผ่านไป 4 ปี ราคาตลาดเหลือราว 25,000 บาท ผู้ให้กู้ที่ให้วงเงินราว 70% ของราคาประเมิน จะให้กู้ได้ราว 17,500 บาท ถ้าคุณต้องการ 30,000 บาท รถคันนี้ไม่พอ และผู้ให้กู้ที่บอกว่าให้ได้ถึง 30,000 บาท ควรถูกถามว่าเขาประเมินจากอะไร

ปัจจัยอื่นที่ผู้ให้กู้พิจารณาคือ เล่มทะเบียนต้องเป็นชื่อคุณ ภาษีรถต้องไม่ค้าง และบางรายต้องการผู้ค้ำประกันหรือหลักฐานรายได้ประกอบ เพราะการยึดรถมาขายต่อมีต้นทุนสำหรับผู้ให้กู้เช่นกัน

ค่าใช้จ่ายที่ไม่ได้อยู่ในดอกเบี้ย

ค่าใช้จ่ายที่ผู้ให้กู้แจ้งแยกจากดอกเบี้ยมีหลายรายการ เช่น ค่าตรวจสภาพรถ ค่าดำเนินการเอกสาร ค่าโอนหรือค่าจดทะเบียนที่ขนส่ง และค่าปรับเมื่อผ่อนล่าช้า สำหรับพิโกไฟแนนซ์ ทุกอย่างนี้รวมกับดอกเบี้ยแล้วต้องไม่เกิน 36% ต่อปี

วิธีป้องกันง่ายที่สุดคือขอตารางผ่อนชำระที่ระบุยอดเงินที่คุณได้รับจริงในมือ และยอดที่ต้องจ่ายแต่ละงวด ถ้าได้รับเงินจริง 28,000 บาท จากยอดกู้ 30,000 บาท เพราะถูกหักค่าดำเนินการไป 2,000 บาท ต้นทุนจริงของคุณสูงกว่าตัวเลขในสัญญา ให้คำนวณดอกเบี้ยจากยอด 28,000 บาทที่ได้รับจริง

รายได้รายวัน คิดค่างวดรายเดือนอย่างไร

คนที่ใช้มอเตอร์ไซค์ทำงานส่วนใหญ่มีรายได้เป็นรายวันหรือรายสัปดาห์ ไม่ได้รับเงินเดือนก้อนเดียว ค่างวดรายเดือนจึงต้องแปลงกลับเป็นยอดที่ต้องกันไว้ทุกวัน ถึงจะเห็นว่าหนักแค่ไหน

ตัวอย่างสมมติ ไรเดอร์มีรายได้หลังหักค่าน้ำมันวันละ 600 บาท ทำงานเดือนละ 26 วัน รายได้สุทธิราว 15,600 บาท ถ้าค่างวด 1,700 บาท ต้องกันเงินวันละประมาณ 65 บาทในวันที่ทำงาน ถ้าค่างวด 1,586 บาท ต้องกันวันละประมาณ 61 บาท ตัวเลขดูไม่มาก แต่เดือนที่ฝนตกหนักหรือรถเสียจนต้องหยุดงานหลายวัน ยอดที่กันไว้จะไม่พอทันที

วิธีที่ใช้ได้จริงคือเปิดบัญชีแยกไว้สำหรับค่างวดอย่างเดียว แล้วโอนเข้าทุกวันหลังเลิกงาน และเผื่อเงินสำรองค่าซ่อมรถไว้อีกก้อนหนึ่ง เพราะรถที่จำนำทะเบียนอยู่ยังเป็นเครื่องมือหารายได้ที่ต้องดูแลต่อเนื่อง ถ้ารถเสียจนวิ่งงานไม่ได้ ทั้งรายได้และความสามารถผ่อนจะหายไปพร้อมกัน

ผ่อนไม่ไหวกลางทาง ทำอะไรได้บ้าง

เมื่อรู้ตัวว่าจะผ่อนไม่ทัน ให้ติดต่อผู้ให้กู้ก่อนถึงวันครบกำหนด ไม่ใช่หลังจากค้างไปแล้วสองสามงวด ทางเลือกที่ขอได้ เช่น ขยายระยะเวลาผ่อนเพื่อลดค่างวด หรือพักเงินต้นชั่วคราว ข้อเสนอเหล่านี้ทำให้ดอกเบี้ยรวมสูงขึ้น แต่รักษารถไว้ใช้ทำงานได้

ถ้าผู้ให้กู้ข่มขู่ ทวงหนี้นอกเวลา หรือมายึดรถโดยไม่มีขั้นตอนตามกฎหมาย ให้เก็บหลักฐานทั้งข้อความและเสียง แล้วปรึกษาศูนย์ 1359 สำหรับพิโกไฟแนนซ์และหนี้นอกระบบ หรือแจ้ง ธปท. ที่ศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน สำหรับผู้ให้กู้ภายใต้การกำกับ

เทียบกับจำนำทะเบียนรถยนต์ และทางเลือกอื่น

สินเชื่อทะเบียนรถยนต์ใช้หลักการเดียวกัน แต่วงเงินสูงกว่ามาก และมีเรื่องการโอนเล่มกับไม่โอนเล่มที่ต้องเข้าใจ ถ้าคุณมีทั้งรถยนต์และมอเตอร์ไซค์ อ่านต้นทุนและความเสี่ยงฝั่งรถยนต์ได้ที่ สินเชื่อจำนำทะเบียนรถ และข้อดีข้อเสียแบบเทียบกันที่ จำนำทะเบียนรถ ข้อดีข้อเสีย

ถ้ายอดที่ต้องการแค่ไม่กี่พันบาท และคุณมีรายได้ประจำ สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับวงเงินเล็กอาจตอบโจทย์โดยไม่ต้องเอาเครื่องมือทำมาหากินไปค้ำ และถ้าตัดสินใจไม่ถูก ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญทางการเงิน หรือโทรสายด่วน 1359 ก่อนลงชื่อ

เอกสารที่ใช้ และเช็กลิสต์ก่อนเซ็น

เอกสารทั่วไปที่ผู้ให้กู้ขอ

• บัตรประจำตัวประชาชนของเจ้าของรถ
• เล่มทะเบียนรถจักรยานยนต์ตัวจริงที่เป็นชื่อผู้กู้
• ป้ายภาษีที่ยังไม่หมดอายุ
• ตัวรถสำหรับให้ตรวจสภาพ
• หลักฐานรายได้ เช่น รายการเดินบัญชี หรือประวัติรายได้จากแอปส่งอาหาร ตามที่ผู้ให้กู้ขอ
• ทะเบียนบ้านหรือเอกสารที่อยู่ปัจจุบัน

ก่อนเซ็น ให้ตอบคำถามเหล่านี้ให้ได้ทุกข้อ

• ชื่อผู้ให้กู้อยู่ในระบบของ ธปท. หรือรายชื่อพิโกไฟแนนซ์แล้ว
• อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงต่อปีเป็นเท่าไร และอยู่ใต้เพดานของประเภทผู้ให้กู้นั้น
• ยอดเงินที่ได้รับจริงหลังหักค่าใช้จ่ายทั้งหมด
• ค่างวด จำนวนงวด และวันครบกำหนดชำระ
• ค่าปรับเมื่อผ่อนช้า และขั้นตอนเมื่อผิดนัด
• ได้สำเนาสัญญาและเอกสารทุกฉบับที่เซ็นกลับบ้าน

ผลลัพธ์จากตัวอย่างข้างต้นคือ ถ้าคุณกู้ 30,000 บาท 24 งวด กับผู้ให้กู้ภายใต้การกำกับของ ธปท. ค่างวดควรไม่เกินประมาณ 1,586 บาท ถ้าได้ข้อเสนอสูงกว่านี้ ให้ถามว่าผู้ให้กู้เป็นประเภทใด ก่อนตัดสินใจ