SET Index คือ ดัชนีอะไร คำนวณอย่างไร และต่างจาก SET50 ตรงไหน

SET Index คือดัชนีที่บอกว่าหุ้นทั้งตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยขยับขึ้นหรือลงเท่าไรเมื่อเทียบกับวันฐาน คำนวณจากหุ้นสามัญจดทะเบียนทุกตัว โดยหุ้นที่มีมูลค่าตลาดสูงมีน้ำหนักมากกว่า ตัวเลขจุดที่เห็นในข่าวปิดตลาดจึงเป็นภาพรวมของตลาด ไม่ใช่ราคาของหุ้นตัวใดตัวหนึ่ง และไม่ใช่ราคาที่คุณซื้อได้

เวลาอ่านข่าวหุ้น สิ่งที่ควรจับได้คือ ดัชนีเปลี่ยนกี่เปอร์เซ็นต์ หุ้นตัวไหนดันหรือฉุดมากที่สุด และดัชนีนั้นตรงกับหุ้นที่คุณถืออยู่แค่ไหน

จุดดัชนีบอกอะไร และอ่านเป็นเปอร์เซ็นต์อย่างไร

ตัวเลขจุดไม่มีหน่วยเป็นบาท มันคือสัดส่วนเทียบกับวันฐาน ตามข้อมูลของ SET ดัชนี SET เริ่มต้นที่ 100 จุดเมื่อวันที่ 30 เมษายน 2518 ถ้าวันนี้ดัชนีอยู่ที่ 1,400 จุด แปลว่ามูลค่าตลาดรวมของหุ้นในดัชนีสูงเป็น 14 เท่าของวันฐาน (ปรับเรื่องการเพิ่มทุนและเปลี่ยนจำนวนหุ้นแล้ว)

ที่ใช้งานจริงคือการเปลี่ยนแปลง

• ตัวอย่างสมมติ ดัชนีปิดเมื่อวาน 1,400 จุด วันนี้ปิด 1,428 จุด เปลี่ยน +28 จุด คิดเป็น 28 ÷ 1,400 = +2.0%
• ถ้าวันถัดไปปิด 1,386 จุด เปลี่ยน −42 จุด คิดเป็น −2.9%
• สองวันรวมกัน 1,400 เป็น 1,386 คือ −1.0% ไม่ใช่ +2.0% −2.9% ที่บวกลบกันตรง ๆ เพราะฐานของแต่ละวันต่างกัน

ตัวเลข 28 จุดจึงให้ความรู้สึกต่างกันตามระดับดัชนี ที่ 1,400 จุด 28 จุดคือ 2% แต่ที่ 700 จุดคือ 4% อย่าเทียบจุดข้ามช่วงเวลาที่ระดับดัชนีต่างกันมาก

คำนวณจากอะไร ใครมีน้ำหนักมาก

SET อธิบายว่าดัชนีเป็นแบบรวม (composite) คำนวณจากหุ้นสามัญจดทะเบียนทุกตัว ถ่วงน้ำหนักด้วยมูลค่าหลักทรัพย์ตามราคาตลาด (market capitalization weight) หุ้นที่ถูกขึ้นเครื่องหมาย SP (พักการซื้อขาย) เกิน 3 เดือนจะไม่ถูกนำมาคำนวณ และเมื่อมีเหตุการณ์ที่ทำให้มูลค่าตลาดเปลี่ยนโดยราคาไม่ได้ขยับ เช่น เพิ่มทุน แปลงสภาพหุ้นกู้ หรือใช้สิทธิใบสำคัญแสดงสิทธิ ตลาดจะปรับค่าฐานเพื่อไม่ให้ดัชนีกระโดดเพราะเหตุเหล่านั้น

สูตรโดยประมาณคือ ดัชนี = มูลค่าตลาดรวมวันนี้ ÷ มูลค่าตลาดรวมวันฐาน × 100 โดยมูลค่าตลาดของหุ้นหนึ่งตัวคือราคาหุ้น × จำนวนหุ้นที่ออก

ลองดูตัวอย่างสมมติตลาดที่มีหุ้น 3 ตัว เพื่อเห็นว่า "ถ่วงน้ำหนัก" ทำอะไร

หุ้น	มูลค่าตลาด	น้ำหนักในดัชนี	ราคาวันนี้เทียบเมื่อวาน	ส่วนที่ดัชนีเปลี่ยน
ก. (ใหญ่)	600 ล้านบาท	60%	+1%	+0.60%
ข. (กลาง)	300 ล้านบาท	30%	−1%	−0.30%
ค. (เล็ก)	100 ล้านบาท	10%	+5%	+0.50%
รวม	1,000 ล้านบาท	100%		+0.80%

หุ้น ค. ขึ้น 5% ซึ่งแรงที่สุดในสามตัว แต่ดันดัชนีได้ 0.5% ส่วนหุ้น ก. ขึ้นเพียง 1% ดันได้ถึง 0.6% เพราะตัวใหญ่ ถ้าหุ้นก. เป็นหุ้นกลุ่มธนาคารหรือพลังงานขนาดใหญ่ ภาพที่เห็นในดัชนีจะต่างจากหุ้นกลุ่มอื่นที่คุณถือ

ดัชนีขึ้น แต่หุ้นของคุณลงได้อย่างไร

มีเหตุผลที่ตรวจสอบได้อย่างน้อย 4 ข้อ

1. หุ้นใหญ่ไม่กี่ตัวดึงดัชนี จากตัวอย่างข้างบน หุ้นสองในสามตัวขึ้น แต่ถ้าหุ้นใหญ่ลงและตัวอื่นขึ้นแรง ดัชนีก็ยังติดลบได้ แปลว่าจำนวนหุ้นที่ขึ้นกับทิศทางของดัชนีไม่ใช่เรื่องเดียวกัน
2. พอร์ตของคุณมีหุ้นขนาดเล็กหรือหุ้นใน mai ซึ่งไม่อยู่ในกลุ่มที่กำหนดทิศทางของ SET Index
3. พอร์ตกระจุกตัวในธุรกิจเดียว เช่น ค้าปลีกหรือท่องเที่ยว ขณะที่ดัชนีถูกขับด้วยกลุ่มอื่น
4. ดัชนี SET สะท้อนราคา ไม่ได้รวมเงินปันผล ผู้ที่ถือหุ้นปันผลสูงจึงมีผลตอบแทนรวมสูงกว่าตัวเลขการเปลี่ยนแปลงของดัชนี ดัชนีผลตอบแทนรวม (total return) ที่ SET ทำขึ้น เช่น SET TRI จะนับปันผลกลับเข้าไป ดูหลักการปันผลได้ที่ หุ้นปันผลคืออะไร

ข้อสุดท้ายเกี่ยวกับการเทียบผลงานโดยตรง ถ้าพอร์ตของคุณได้ผลตอบแทน 6% ในปีที่ดัชนีเปลี่ยน +3% และปันผลของตลาดเฉลี่ยให้อีกราว 3% ต่อปี (ตัวอย่างสมมติ) แปลว่าคุณเพียงเท่ากับตลาด ไม่ได้ชนะ

SET, SET50 และ SET50FF ใช้ต่างกันอย่างไร

ดัชนี	หุ้นที่นำมาคำนวณ	น้ำหนัก	วันฐานและค่าเริ่มต้น
SET	หุ้นสามัญจดทะเบียนทุกตัว	มูลค่าตลาด	30 เม.ย. 2518 ที่ 100 จุด
SET50	50 ตัวที่มีมูลค่าและปริมาณซื้อขายสูงสุด	มูลค่าตลาด	16 ส.ค. 2538 ที่ 1,000 จุด
SET50FF	ชุดเดียวกับ SET50	มูลค่าตลาดที่ปรับด้วยสัดส่วนหุ้นรายย่อย (free float)	28 ธ.ค. 2566 ที่ 875.25 จุด

SET ระบุว่า SET50 เป็นดัชนีที่ซื้อขายได้จริง (tradable index) คัดจากหุ้นที่ผ่านเกณฑ์ทั้งมูลค่าและปริมาณซื้อขาย 50 อันดับแรก ไม่นับหุ้นที่ถูกขึ้นเครื่องหมาย SP และทบทวนรายชื่อปีละสองครั้ง รอบเดือนมิถุนายนใช้ข้อมูลกรกฎาคมถึงธันวาคมของปีก่อน รอบเดือนธันวาคมใช้ข้อมูลมกราคมถึงมิถุนายนของปีเดียวกัน

ความต่างระหว่าง SET50 กับ SET50FF อยู่ที่หุ้นรายย่อยที่ซื้อขายได้จริง หุ้นที่ผู้ถือใหญ่ถือไว้ไม่ขายมีส่วนหนึ่งซึ่งไม่เปลี่ยนมือในตลาด FF ปรับน้ำหนักให้ตรงกับสัดส่วนที่ซื้อขายได้ ทำให้หุ้นที่ผู้ถือใหญ่ถือเกือบทั้งหมดมีน้ำหนักลดลงจาก SET50

ตัวเลขจุดของสามดัชนีเทียบตรงกันไม่ได้ เพราะวันฐานและค่าตั้งต้นต่างกัน เทียบได้แค่เปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาเดียวกัน

ราคาหุ้นรายตัวขยับได้แค่ไหนต่อวัน

ดัชนีจะเคลื่อนไหวได้แรงแค่ไหนในวันเดียวขึ้นกับกรอบราคาของหุ้นรายตัว SET กำหนดกรอบเพดานและพื้น (ceiling and floor) สำหรับหุ้นสามัญและหุ้นบุริมสิทธิไว้ที่ไม่เกิน 30% ของราคาปิดวันก่อนหน้า (วันแรกที่เข้าซื้อขายใช้เกณฑ์ราคาเสนอขายครั้งแรก) นอกจากนี้ยังมี Dynamic Price Band ซึ่งเป็นกรอบเสริมที่ไม่เกิน 10% จากราคาซื้อขายล่าสุด หากคำสั่งจะทำให้ราคาออกนอกกรอบ ระบบจะจับคู่เฉพาะส่วนที่อยู่ในกรอบแล้วเข้าสู่ช่วง Pre-Open 2 นาที SET อาจปรับเกณฑ์ชั่วคราวในช่วงตลาดผันผวน จึงควรดูประกาศล่าสุดของ SET

หมายความว่าหุ้นรายตัวลงได้ 30% ในวันเดียว แต่ดัชนีทั้งตลาดลงระดับนั้นแทบไม่เกิดเพราะต้องมีหุ้นใหญ่ทั้งกลุ่มลงพร้อมกัน ถ้าพอร์ตกระจุกในหุ้นตัวเดียว ความเสี่ยงรายวันของคุณสูงกว่าตัวเลขดัชนีมาก

อ่านข่าวปิดตลาดทีละบรรทัด

ข่าวสรุปหลังตลาดปิดมักมีองค์ประกอบเหล่านี้ ซึ่งดูได้จากเว็บไซต์ SET

รายการ	อ่านอย่างไร
SET Index ปิดที่ ... จุด เปลี่ยน ± ... จุด	ดู % เทียบเมื่อวาน ตามวิธีในหัวข้อแรก
มูลค่าซื้อขายรวม (ล้านบาท)	ตลาดคึกคักหรือเงียบ ดัชนีขยับในวันที่มูลค่าต่ำมีความน่าเชื่อถือน้อยกว่า
จำนวนหุ้นที่ขึ้น ลง เท่าเดิม	ดูว่าตลาดขึ้นแบบกว้างหรือขึ้นเพราะหุ้นไม่กี่ตัว
SET50 เทียบกับ SET Index	ถ้า SET50 นำ แสดงว่าหุ้นใหญ่ขับเคลื่อน
กลุ่มอุตสาหกรรมที่ขึ้นหรือลงมากสุด	ใช้จับว่าพอร์ตของคุณอยู่ฝั่งไหน
การซื้อสุทธิของต่างชาติ สถาบัน รายย่อย	ดูว่าใครเป็นฝ่ายซื้อ

การคำนวณราคาปิดทำในช่วง Pre-close หลัง 16.30 น. และตามตารางเวลาทำการของ SET มีช่วงรายงานการซื้อขายนอกเวลาจนถึง 17.00 น. ผู้อ่านที่เปิดดูตัวเลขตอนเย็นควรรอให้ SET ประกาศค่าปิดจริง

ตัวอย่างเทียบพอร์ตกับดัชนีทีละขั้น

สมมติคุณเริ่มปีด้วยพอร์ต 200,000 บาท และสิ้นปีเหลือ 214,000 บาท ไม่มีการเติมเงินหรือถอนเงิน (ตัวอย่างสมมติ) ลองเทียบกับดัชนีตามลำดับนี้

1. คำนวณผลตอบแทนพอร์ต: (214,000 − 200,000) ÷ 200,000 = +7.0%
2. ดูดัชนีต้นปีและปลายปี สมมติ SET Index จาก 1,400 เป็น 1,442 จุด ได้ (1,442 − 1,400) ÷ 1,400 = +3.0%
3. ปรับเรื่องปันผล สมมติหุ้นในพอร์ตจ่ายปันผลรวม 4,000 บาทและรวมอยู่ในมูลค่า 214,000 แล้ว ผลตอบแทนจากราคาอย่างเดียวคือ (210,000 − 200,000) ÷ 200,000 = +5.0% ส่วนปันผลคือ 4,000 ÷ 200,000 = +2.0%
4. เทียบเฉพาะราคา: พอร์ต +5.0% ต่อดัชนี +3.0% ได้เหนือดัชนี 2.0 จุดเปอร์เซ็นต์
5. หักต้นทุน: ค่าคอมมิชชันซื้อขายตลอดปีสมมติ 600 บาท หรือ 0.3% ของเงินต้น ผลสุทธิเหนือดัชนีเหลือราว 1.7 จุดเปอร์เซ็นต์ก่อนภาษีปันผล

ขั้นที่ 3 สำคัญที่สุด ถ้านำ +7.0% ไปเทียบกับ +3.0% ตรง ๆ จะดูเหมือนชนะ 4 จุด แต่ครึ่งหนึ่งมาจากปันผลที่ตัวเลขดัชนีไม่ได้นับ การเทียบต้องใช้ฐานเดียวกัน คือราคากับราคา หรือผลตอบแทนรวมกับผลตอบแทนรวม

อยากได้ผลใกล้ดัชนีโดยไม่เลือกหุ้นเอง ทำอย่างไร

ดัชนีเป็นตัวเลข ซื้อขายตรงไม่ได้ ผู้ที่ต้องการผลตอบแทนใกล้ดัชนีใช้ผลิตภัณฑ์ที่ติดตามดัชนี เช่น กองทุนรวมดัชนีหรือ ETF ที่อ้างอิง SET50 สิ่งที่ต้องตรวจก่อนซื้อมีดังนี้

รายการ	ตรวจที่ไหน	ทำไมสำคัญ
ดัชนีอ้างอิงของกองทุน	หนังสือชี้ชวน	บางกองทุนอ้างอิง SET50 บางกองทุนอ้างอิง SET50FF ผลต่างกันได้
ค่าธรรมเนียมการจัดการ	หนังสือชี้ชวนและ fund fact sheet	ค่าธรรมเนียมหักจากมูลค่ากองทุนทุกปี ทำให้ผลตามหลังดัชนีเสมอ
ความคลาดเคลื่อนจากดัชนี	รายงานของบริษัทจัดการ	บอกว่ากองทุนตามดัชนีได้ใกล้แค่ไหน
นโยบายปันผล	หนังสือชี้ชวน	จ่ายออกหรือนำกลับไปลงทุนต่อ มีผลต่อภาษีและมูลค่าสะสม
ผู้กำกับดูแล	ตรวจรายชื่อบริษัทจัดการกับ ก.ล.ต.	ต้องเป็นบริษัทที่ได้รับอนุญาต

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อใช้ดัชนีเป็นสัญญาณ

• มองว่าดัชนีต่ำเท่ากับหุ้นถูก ตัวเลขจุดไม่บอกความถูกแพง ต้องดูกำไรและมูลค่าของบริษัทประกอบ
• เทียบจุดข้ามดัชนี เช่น เห็น SET50 ที่ 900 จุด ต่ำกว่า SET Index แล้วสรุปว่า SET50 ถูกกว่า ทั้งที่วันฐานคนละวัน
• ตีความวันเดียวเป็นแนวโน้ม ดัชนีขยับขึ้นลง 1% ได้ในวันธรรมดา ควรดูช่วงยาวกว่า
• ลืมว่าหุ้นรายตัวมีความเสี่ยงเฉพาะตัว ดัชนีที่นิ่งอาจซ่อนหุ้นที่ลงแรงและหุ้นที่ขึ้นแรงไว้ในตัวเลขเดียว
• ใช้ดัชนีเป็นเหตุผลเดียวในการซื้อขาย คำสั่งซื้อขายควรมาจากเป้าหมายการเงินและงบของคุณ

เลือกดัชนีเป็นตัววัดพอร์ตของคุณ

คุณถืออะไร	ดัชนีที่ควรเทียบ	เหตุผล
หุ้นใหญ่ที่ซื้อขายคล่องหลายตัว	SET50 หรือ SET50FF	ใกล้กับชุดหุ้นที่ถือ
หุ้นหลากขนาดทั่วตลาด	SET Index	ครอบคลุมหุ้นสามัญทั้งหมด
หุ้นปันผลสูง	ดัชนีผลตอบแทนรวมที่เทียบได้	นับปันผลเข้ามาเทียบ
หุ้นเล็กหรือใน mai	ดัชนี mai	SET Index ไม่ได้วัดตลาดนี้

เมื่อมีเกณฑ์เทียบแล้ว ควรเทียบผลตอบแทนรายปีอย่างน้อย 3 ปี ไม่ใช่เดือนต่อเดือน และจดต้นทุนที่ดัชนีไม่มี เช่น ค่าคอมมิชชันและภาษีเงินปันผล หากยังไม่เคยลงทุน ศึกษาขั้นตอนเบื้องต้นที่ วิธีเล่นหุ้นสำหรับมือใหม่ และเตรียมเอกสารเปิดบัญชีที่ วิธีเปิดบัญชีหุ้น ข้อมูลในบทความเป็นเนื้อหาเพื่อการศึกษา ไม่ได้แนะนำให้ซื้อหรือขายหลักทรัพย์ใด ตรวจค่าดัชนีและวิธีคำนวณฉบับล่าสุดที่เว็บไซต์ SET ก่อนอ้างอิง