วิเคราะห์ทางเทคนิคคืออะไร อ่านกราฟ แนวรับแนวต้าน และอินดิเคเตอร์ที่ใช้จริง

การวิเคราะห์ทางเทคนิคคือการวิเคราะห์หลักทรัพย์จากข้อมูลราคา ปริมาณการซื้อขาย และช่วงเวลาของการซื้อขาย ตามนิยามในคลังคำศัพท์ของ SET ผู้ใช้อ่านพฤติกรรมของราคาบนกราฟเพื่อหาแนวโน้มและจังหวะเข้าออก โดยไม่ต้องรอดูงบการเงินว่าบริษัททำกำไรได้เท่าไร ข้อสมมติเบื้องหลังคือราคาสะท้อนข้อมูลที่ตลาดรู้แล้ว และรูปแบบการเคลื่อนไหวบางแบบมักเกิดซ้ำ ซึ่งไม่มีใครรับประกันว่าจะเกิดซ้ำเสมอ

ลำดับด้านล่างไล่จากหน่วยที่เล็กที่สุดบนกราฟ ไปจนถึงตัวอย่างวางแผนซื้อขายหนึ่งรอบ พร้อมต้นทุนที่คนมักลืมคิด

แท่งเทียนแท่งเดียวบอกอะไร

กราฟที่ใช้กันมากที่สุดคือกราฟแท่งเทียน แท่งหนึ่งแทนหนึ่งช่วงเวลา เช่น หนึ่งวัน ใช้ข้อมูลสี่ค่า คือ ราคาเปิด ราคาสูงสุด ราคาต่ำสุด และราคาปิด

ตัวอย่างสมมติ หุ้นราคาปิดเมื่อวาน 40.00 บาท วันนี้เปิด 40.50 สูงสุด 42.00 ต่ำสุด 40.25 ปิด 41.75 บาท

• ตัวแท่งอยู่ระหว่างราคาเปิดกับราคาปิด คือ 40.50 ถึง 41.75 ปิดสูงกว่าเปิด จึงเป็นแท่งขาขึ้น (ส่วนใหญ่แสดงเป็นสีเขียว ในบางแอปของไทยใช้สีตรงข้าม ให้ดูคำอธิบายสีของแอป)
• เงาบน ยาวจาก 41.75 ถึง 42.00 บอกว่าราคาเคยขึ้นไปถึง 42.00 แต่ผู้ขายกดกลับลงมา
• เงาล่าง ยาวจาก 40.25 ถึง 40.50 บอกว่าผู้ซื้อรับราคาที่ต่ำสุดไว้ได้เกือบทันที

รูปร่างที่พบบ่อยและความหมายแบบพื้นฐาน

รูปร่างแท่ง	ลักษณะ	แปลคร่าวๆ	ข้อควรระวัง
ตัวแท่งยาว เงาสั้น	เปิดใกล้ต่ำสุด ปิดใกล้สูงสุด	ฝั่งซื้อคุมตลอดวัน	ถ้าวันถัดไปปิดต่ำกว่า สัญญาณหายไป
ตัวแท่งเล็ก เงายาวสองข้าง	ราคาแกว่งแต่ปิดใกล้ราคาเปิด	ตลาดลังเล ผู้ซื้อกับผู้ขายสูสี	ต้องดูแท่งถัดไปประกอบ
เงาล่างยาว ตัวแท่งเล็กอยู่ด้านบน	ราคาถูกกดลงแล้วดึงกลับ	มีแรงซื้อรับที่ราคาต่ำ	ใช้ได้เมื่ออยู่ที่แนวรับ ไม่ใช่กลางความว่าง
เงาบนยาว ตัวแท่งเล็กอยู่ด้านล่าง	ราคาถูกดันขึ้นแล้วถูกกดกลับ	มีแรงขายที่ราคาสูง	ใช้ได้เมื่ออยู่ที่แนวต้าน

แท่งเดียวบอกได้น้อย ความหมายเพิ่มเมื่อดูเทียบกับแท่งก่อนหน้า ปริมาณซื้อขาย และตำแหน่งบนกราฟ

เทรนด์ แนวรับ แนวต้าน

เทรนด์คือทิศทางของราคาในช่วงเวลาหนึ่ง ทฤษฎีดาว (Dow Theory) ซึ่งเป็นพื้นฐานของหลักสูตรกราฟเทคนิคของ SET นิยามขาขึ้นว่าเป็นช่วงที่จุดสูงสุดและจุดต่ำสุดถัดไปสูงขึ้นกว่าเดิม และขาลงคือจุดสูงสุดกับต่ำสุดต่ำลงเรื่อยๆ ส่วนช่วงที่ราคาแกว่งในกรอบจุดเดิมเรียกว่าไซด์เวย์

แนวรับคือระดับราคาที่ราคาเคยหยุดลงและเด้งกลับ เพราะมีผู้ซื้อรออยู่ ส่วนแนวต้านคือระดับที่ราคาเคยขึ้นไปแล้วถูกกดกลับ เพราะผู้ที่ติดดอยหรือผู้ที่อยากขายทำกำไรรออยู่

ตัวอย่างสมมติ หุ้นราคาแกว่งระหว่าง 38 กับ 44 บาทมา 3 เดือน

ระดับ	ที่มา	สิ่งที่น่าติดตาม
44 บาท (แนวต้าน)	ราคาขึ้นถึงและถูกกดกลับ 3 ครั้ง	ถ้าทะลุและปิดเหนือ 44 พร้อมปริมาณซื้อขายสูง อาจเริ่มขาขึ้นรอบใหม่
38 บาท (แนวรับ)	ราคาลงถึงและเด้งกลับ 3 ครั้ง	ถ้าปิดต่ำกว่า 38 พร้อมปริมาณสูง แนวรับเดิมถูกทำลาย
41 บาท (กลางกรอบ)	ราคาผ่านบ่อยแต่ไม่หยุด	ไม่ใช่จุดที่เทรดเดอร์ส่วนใหญ่ใช้ตัดสินใจ

หลักที่ใช้ตรวจ ยิ่งระดับนั้นถูกทดสอบหลายครั้ง และยิ่งปริมาณซื้อขายตอนทดสอบสูง แนวนั้นยิ่งน่าเชื่อถือ แต่การทะลุก็ไม่ใช่ว่าจะต่อเนื่องเสมอ ราคาอาจทะลุหน่อยเดียวแล้วกลับเข้ากรอบ ที่เรียกว่า False Breakout ผู้ใช้จึงมักรอปิดเหนือหรือใต้ระดับนั้นอย่างน้อยหนึ่งแท่ง และดูแท่งต่อมาประกอบ

ปริมาณซื้อขายช่วยยืนยันอย่างไร

ราคาบอกว่าไปไหน ส่วนปริมาณ (Volume) บอกว่ามีคนร่วมทางมากแค่ไหน หลักสูตรของ SET แยกหัวข้อ Volume และ OBV ไว้ต่างหากจากเส้นค่าเฉลี่ย

• ราคาทะลุแนวต้านพร้อมปริมาณสูงกว่าค่าเฉลี่ย 20 วันอย่างชัดเจน มักถือว่าน่าเชื่อกว่าทะลุพร้อมปริมาณต่ำ
• ราคาขึ้นต่อเนื่องแต่ปริมาณลดลงทุกวัน อาจบอกว่าแรงซื้อกำลังหมด
• OBV (On-Balance Volume) บวกปริมาณวันที่ราคาปิดสูงกว่าเมื่อวาน และลบปริมาณวันที่ปิดต่ำกว่า ถ้าราคาทำจุดสูงใหม่แต่ OBV ไม่ทำจุดสูงตาม แสดงว่าแรงซื้อตามไม่ทัน

ตัวอย่างสมมติ ปริมาณซื้อขายเฉลี่ย 20 วันของหุ้นหนึ่ง 2 ล้านหุ้น วันที่ราคาทะลุแนวต้าน ปริมาณ 5 ล้านหุ้น เท่ากับ 2.5 เท่าของปกติ ถือเป็นการยืนยันที่แข็งกว่าวันที่ปริมาณ 1.8 ล้านหุ้น

อินดิเคเตอร์ 4 ตัวที่หลักสูตรพื้นฐานสอน

หลักสูตร Technical Analysis: Indicators ของ SET ครอบคลุม Moving Averages, MACD, RSI, Volume และ OBV อินดิเคเตอร์เป็นสูตรคำนวณจากราคาและปริมาณ จึงเป็นเพียงมุมมองใหม่ของข้อมูลเดิม ไม่ได้เพิ่มข้อมูลขึ้นมา

อินดิเคเตอร์	ค่าที่นิยมใช้	วัดอะไร	จุดอ่อน
เส้นค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ (MA)	20, 50, 200 วัน	ทิศทางเทรนด์โดยเฉลี่ย	ตามหลังราคา ให้สัญญาณช้า และผิดบ่อยตอนไซด์เวย์
MACD	12, 26, 9	โมเมนตัมจากส่วนต่างของเส้นค่าเฉลี่ยสองเส้น	ตามหลังเช่นกัน
RSI	14 คาบ ระดับ 70 และ 30	แรงซื้อเทียบแรงขายล่าสุด	ในเทรนด์แรง RSI อยู่เกิน 70 ได้นานโดยราคายังขึ้นต่อ
Volume และ OBV	เทียบค่าเฉลี่ย 20 วัน	การมีส่วนร่วมของตลาด	ปริมาณสูงจากข่าวครั้งเดียวไม่ได้แปลว่าเทรนด์ยั่งยืน

ตัวอย่างคำนวณเส้นค่าเฉลี่ย 5 วัน

ราคาปิด 7 วันล่าสุดของหุ้นสมมติ

วัน	1	2	3	4	5	6	7
ราคาปิด (บาท)	40	41	42	41	43	44	46

เส้นค่าเฉลี่ย 5 วันของวันที่ 5 = (40 + 41 + 42 + 41 + 43) หาร 5 = 41.4 บาท ของวันที่ 6 = (41 + 42 + 41 + 43 + 44) หาร 5 = 42.2 บาท ของวันที่ 7 = (42 + 41 + 43 + 44 + 46) หาร 5 = 43.2 บาท ราคาปิดวันที่ 7 คือ 46 บาท สูงกว่าเส้นค่าเฉลี่ยอยู่ 2.8 บาท แปลว่าราคากำลังเคลื่อนห่างขึ้นจากค่าเฉลี่ยระยะสั้น ซึ่งเป็นสัญญาณทิศทางขาขึ้น แต่ก็บอกด้วยว่าถ้ารอซื้อตอนนี้ คุณซื้อที่ราคาห่างจากค่าเฉลี่ยแล้ว

เส้น 20 วันใช้ดูทิศทางระยะสั้น เส้น 50 วันดูระยะกลาง และเส้น 200 วันดูภาพระยะยาว การที่เส้นสั้นตัดขึ้นเหนือเส้นยาวมักถูกอ่านเป็นสัญญาณขาขึ้น แต่ในตลาดไซด์เวย์เส้นตัดกันซ้ำหลายครั้งโดยไม่มีเทรนด์ตามมา

ตัวอย่างวางแผนซื้อขายหนึ่งรอบพร้อมต้นทุน

ตัวอย่างสมมติ เงินลงทุนทั้งพอร์ตที่ใช้เทรด 100,000 บาท ตั้งกฎว่ายอมเสียต่อหนึ่งรายการไม่เกิน 1% ของพอร์ต หรือ 1,000 บาท

1. หุ้นเคยแกว่ง 38 ถึง 44 บาท วันนี้ปิด 44.50 บาท เหนือแนวต้าน 44 บาท พร้อมปริมาณ 2.5 เท่าของปกติ
2. กำหนดจุดเข้าที่ 44.50 บาท และจุดตัดขาดทุนที่ 42.00 บาท ใต้แนวต้านเดิม ซึ่งหมายถึงยอมเสีย 2.50 บาทต่อหุ้น
3. จำนวนหุ้นที่ซื้อได้ = 1,000 หาร 2.50 = 400 หุ้น คิดเป็นเงินซื้อ 17,800 บาท
4. ราคาหุ้นอยู่ช่วง 25 ถึงต่ำกว่า 100 บาท ตลาดขยับทีละ 0.25 บาท จึงตั้งราคาตัดขาดทุนที่ 42.00 ได้พอดี ตามตารางช่วงราคาของ SET
5. เป้าหมายกำไรอย่างน้อยสองเท่าของความเสี่ยง คือ 5.00 บาทต่อหุ้น ได้ที่ราว 49.50 บาท

ต้นทุนที่ต้องหักก่อนดูผล ใช้ค่าคอมมิชชันสมมติ 0.15% ขั้นต่ำ 50 บาท บวก VAT 7% ซื้อ 17,800 บาท ได้ 26.70 บาท ต่ำกว่าขั้นต่ำ จึงเสีย 50 บาทบวก VAT เป็น 53.50 บาท ขายที่ 49.50 บาท เป็นเงิน 19,800 บาท เสีย 53.50 บาทเช่นกัน รวมต้นทุนสองขา 107 บาท กำไรขั้นต้น 2,000 บาท (400 x 5.00) จึงเหลือ 1,893 บาท ส่วนถ้าราคาหลุด 42.00 ขาดทุน 1,000 บาท บวกค่าคอมอีก 107 บาท รวม 1,107 บาท มากกว่าที่ตั้งใจเสียไว้ 1,000 บาท

เมื่อเป้ากำไรเป็นสองเท่าของความเสี่ยง วิธีนี้ยังได้กำไรสุทธิถ้าชนะอย่างน้อยราว 37% ของจำนวนครั้ง (ชนะ 1,893 แพ้ 1,107: จุดคุ้มทุนคือ 1,107 หาร (1,893 + 1,107) = 36.9%) ต้นทุนค่าคอมจึงดันจุดคุ้มทุนขึ้นจาก 33% ถ้ารายการเล็กลง เช่นเงินลงทุนรายการละ 10,000 บาท ค่าคอมขั้นต่ำเดิมกินสัดส่วนมากขึ้น และจุดคุ้มทุนยิ่งสูง ต่างจากการถือหุ้นระยะยาวที่ซื้อครั้งเดียว

ข้อจำกัดที่ควรรู้ก่อนเชื่อสัญญาณ

1. สัญญาณผิดบ่อยตอนตลาดแกว่งในกรอบ เส้นค่าเฉลี่ยตัดกันหลายครั้ง ส่งสัญญาณซื้อแล้วขายสลับกัน ขาดทุนเล็กๆ ทีละครั้ง
2. มีหลายอินดิเคเตอร์ให้เลือก เลือกตัวที่ให้ผลดีกับข้อมูลย้อนหลัง จึงมักไม่ได้ผลดีเท่าเดิมกับข้อมูลใหม่
3. หุ้นสภาพคล่องต่ำ ราคาสะท้อนคำสั่งไม่กี่รายการ รูปแบบกราฟจึงน่าเชื่อถือน้อยลง
4. ข่าวที่ไม่ได้อยู่ในกราฟ เช่น งบที่ไม่คาดฝัน หรือประกาศควบรวม ทำให้ราคากระโดดข้ามจุดตัดขาดทุน
5. กรอบเพดานและพื้นราคารายวัน (±30% ในภาวะปกติ) ทำให้ราคาที่ขายออกได้ไม่ใช่ราคาที่ตั้งไว้ทุกครั้ง ถ้าหุ้นลงพื้นราคา (Floor) อาจไม่มีผู้ซื้อ

เลือกวิธีให้ตรงกับระยะเวลาถือ

ระยะที่ตั้งใจถือ	เน้นอะไรเป็นหลัก	กราฟที่เปิดดู	ข้อควรตัดสินใจก่อน
หลายปี	ธุรกิจและงบการเงิน	รายสัปดาห์หรือรายเดือนไว้ดูจังหวะเท่านั้น	ยอมรับราคาตกชั่วคราวได้แค่ไหน
หลายสัปดาห์ถึงไม่กี่เดือน	พื้นฐานเลือกหุ้น เทคนิคเลือกจังหวะ	รายวันและรายสัปดาห์	จุดตัดขาดทุนชัดเจนก่อนซื้อ
ไม่กี่วัน	เทคนิคเป็นหลัก	รายวันและกราฟรายชั่วโมง	ต้นทุนค่าคอมสะสม และเวลาที่ต้องเฝ้า

การเลือกหุ้นจากธุรกิจดูได้ที่ วิเคราะห์หุ้นทำยังไง และเหตุผลที่ราคาขยับแต่ละวันอยู่ที่ หุ้นขึ้นลงเพราะอะไร ส่วนคนที่ยังไม่เคยซื้อหุ้นเลย เริ่มจาก วิธีเล่นหุ้นสำหรับมือใหม่ ก่อน

ก่อนใช้เงินจริงกับสัญญาณกราฟ เช็กสิ่งนี้

• เขียนจุดเข้า จุดตัดขาดทุน และเป้าหมาย เป็นตัวเลขก่อนกดส่งคำสั่ง
• คำนวณจำนวนหุ้นจากเงินที่ยอมเสีย หารด้วยระยะห่างระหว่างจุดเข้ากับจุดตัดขาดทุน
• หักค่าคอมมิชชันสองขาออกก่อนบอกว่าคุ้ม
• ทดสอบวิธีของคุณกับกราฟย้อนหลังของหุ้นหลายตัว ไม่ใช่ตัวเดียวที่เห็นผลชัด
• เริ่มด้วยเงินน้อยกว่าที่คิดไว้ และจดผลทุกครั้งเพื่อดูว่ากฎของคุณใช้ได้จริงไหม

ข้อมูลในบทความเป็นความรู้ทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำซื้อหรือขายหลักทรัพย์ใด ผู้ซื้อขายระยะสั้นมีโอกาสขาดทุนสูง ควรปรึกษาที่ปรึกษาการลงทุนที่ได้รับใบอนุญาตจาก ก.ล.ต. และเรียนหลักสูตรฟรีของ SET e-Learning ก่อนตัดสินใจ