กองทุนรวมปันผล กับไม่ปันผล ต่างกันยังไง เลือกแบบไหนดี

โดย ทีมบรรณาธิการ Longtoon | | อ่าน 13 นาที

กองทุนรวมปันผล กับไม่ปันผล ต่างกันยังไง เลือกแบบไหนดี

ประเด็นสำคัญ

  • กองทุนปันผลจ่ายกำไรออกมาเป็นเงินสดตามรอบที่หนังสือชี้ชวนกำหนด ส่วนกองไม่ปันผล (สะสมมูลค่า) เก็บกำไรไว้ลงทุนต่อในกอง
  • เมื่อจ่ายปันผล NAV ต่อหน่วยจะลดลงตามเงินที่จ่ายออก ปันผลจึงไม่ใช่เงินก้อนเพิ่มจากที่ไหน
  • ปันผลจากกองทุนถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% ส่วนกำไรจากการขายคืนหน่วยลงทุนของบุคคลธรรมดาได้รับยกเว้นภาษี ตามที่ AIMC และ Krungsri อธิบาย
  • ถ้าต้องการเงินใช้เป็นงวด มีทางเลือกอื่นคือทยอยขายคืนเอง หรือกองที่ขายคืนอัตโนมัติ แต่ต้องอ่านเงื่อนไขในหนังสือชี้ชวนก่อน

กองทุนรวมปันผลคือกองที่จ่ายกำไรส่วนหนึ่งออกมาเป็นเงินสดให้ผู้ถือหน่วยตามรอบที่กำหนด ส่วนกองไม่ปันผล หรือที่เรียกว่าชนิดสะสมมูลค่า จะเก็บกำไรไว้ลงทุนต่อภายในกอง ทำให้ NAV ต่อหน่วยค่อยๆ เพิ่มขึ้นถ้ากองทำผลงานได้ดี ทั้งสองแบบลงทุนในสินทรัพย์ชุดเดียวกันได้ ต่างกันที่เงินกำไรไปอยู่ในมือใคร และเมื่อไร

ข้อที่ทำให้คนเข้าใจผิดบ่อยที่สุดคือมองปันผลเป็นของแถม ความจริงเงินปันผลของกองทุนมาจากมูลค่าในกองเอง จ่ายออกไปเท่าไร NAV ก็ลดลงเท่านั้น ที่เหลือให้ตัดสินใจจากเป้าหมายเงิน ภาษี และความจำเป็นต้องใช้เงินระหว่างทาง

เงินปันผลของกองทุนมาจากไหน

Krungsri The COACH อธิบายว่ากองทุนปันผลมีนโยบายแบ่งกำไรจากการดำเนินงานและการลงทุนคืนให้ผู้ถือหน่วย ความถี่อาจเป็นรายไตรมาส รายครึ่งปี หรือรายปี ตามที่เขียนไว้ในหนังสือชี้ชวนของกองนั้น จำนวนที่ได้ผันแปรตามผลประกอบการ และเมื่อจ่ายแล้ว NAV จะปรับลดลงตามสัดส่วนเงินที่จ่ายออกไป

สองประโยคนี้ตัดความเชื่อผิดๆ ไปได้หลายข้อ ข้อแรกคือรอบจ่ายในหนังสือชี้ชวนบอกความถี่ที่กองตั้งใจ ไม่ได้รับรองว่าจะมีเงินจ่ายทุกรอบ ข้อสองคือยอดปันผลที่เคยได้ในปีก่อนไม่ใช่ตัวเลขที่เอามาวางแผนรายจ่ายประจำได้ตรงๆ

กองสะสมมูลค่าทำงานตรงข้าม กำไรทั้งหมดที่กองทำได้ถูกนำไปลงทุนต่ออัตโนมัติ คุณได้เงินเมื่อสั่งขายคืนหน่วยลงทุนเองเท่านั้น

คนนั่งอ่านใบแจ้งยอดกองทุนรวมที่โต๊ะอาหาร

ตารางเทียบสองแบบ

ประเด็น กองปันผล กองไม่ปันผล (สะสมมูลค่า)
กำไรของกอง จ่ายออกมาเป็นเงินสดตามรอบที่กำหนด เมื่อกองมีกำไรพอ เก็บไว้ลงทุนต่อในกอง
NAV ต่อหน่วย ลดลงหลังจ่ายปันผล มีโอกาสสูงขึ้นเรื่อยๆ ถ้าผลงานกองดี
กระแสเงินสด ได้เป็นงวด แต่จำนวนไม่แน่นอน ไม่มี นอกจากขายคืนเอง
ภาษีของบุคคลธรรมดา เงินปันผลถูกหัก ณ ที่จ่าย 10% กำไรจากการขายคืนหน่วยลงทุนได้รับยกเว้นภาษี
ต้องตัดสินใจเพิ่มไหม ต้องคิดเองว่าจะเอาเงินปันผลไปทำอะไรต่อ กองลงทุนต่อให้อัตโนมัติ

ตารางนี้สรุปจากบทความของ Krungsri The COACH และคำถามที่พบบ่อยของ AIMC ส่วนตัวเลขภาษีเป็นกรณีบุคคลธรรมดา นิติบุคคลหรือผู้ลงทุนประเภทอื่นมีเงื่อนไขต่างออกไป

ภาษีต่างกันตรงไหน

AIMC ระบุว่าเงินปันผลจากกองทุนรวม ผู้ลงทุนมีสิทธิเลือกให้หักภาษี ณ ที่จ่าย 10% หรือจะนำเงินปันผลทั้งจำนวนไปรวมคำนวณเป็นเงินได้เพื่อเสียภาษีปลายปีก็ได้ โดยกรณีกองทุนรวมไม่มีสิทธิเครดิตภาษีเงินปันผล ต่างจากเงินปันผลหุ้นที่มีเครดิตให้เลือก ส่วนกำไรจากการขายคืนหน่วยลงทุนของกองทุนรวม AIMC ระบุว่าได้รับการยกเว้น

Krungsri เขียนตรงกันในแง่ว่าปันผลถูกหัก 10% ทันที และกำไรจากการขายคืนไม่เสียภาษีสำหรับบุคคลธรรมดา ข้อมูลหน้า AIMC ไม่ระบุวันที่เผยแพร่และมีเนื้อหาส่วนอื่นที่เก่าแล้ว (เรื่อง LTF) ให้ถือเป็นแนวทางทั่วไปและยืนยันกับบริษัทจัดการกองทุนก่อนเลือกวิธีหักภาษี

ตัวอย่างสมมติ กองปันผลจ่ายให้คุณ 500 บาทในรอบหนึ่ง ถ้าถูกหัก 10% คุณได้รับสุทธิ 450 บาท อีก 50 บาทไปอยู่กับกรมสรรพากร ถ้าเป็นกองไม่ปันผลและคุณขายคืนหน่วยลงทุนมูลค่าส่วนที่เป็นกำไร 500 บาท เงินส่วนนี้ไม่ถูกหักภาษีเงินได้ ตัวอย่างนี้ไม่ได้บอกว่ากองไหนให้ผลดีกว่า เพราะมูลค่ากองที่ลดลงหลังจ่ายปันผลและจังหวะที่ขายต่างกันยังต้องนำมาเทียบด้วย

ถ้าอยากเห็นภาพว่าภาษีเงินได้ปลายปีคิดอย่างไรว่าควรนำเงินปันผลไปรวมหรือไม่ ดูฐานภาษีของตัวเองที่ อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแบบขั้นบันได ส่วนกรณีหุ้นดูแยกต่างหากที่ ภาษีเงินปันผลหุ้น

หาคำตอบเรื่องนโยบายปันผลได้ที่ไหนในเอกสารกอง

SET Investnow ระบุว่าหนังสือชี้ชวนส่วนสรุปข้อมูลสำคัญ (Fund Fact Sheet) มีหมวดข้อมูลอื่นๆ ที่แสดงนโยบายการจ่ายเงินปันผล จำนวนขั้นต่ำในการซื้อขาย เวลาปิดรับคำสั่ง และรายชื่อผู้จัดการกองทุน ก่อนซื้อให้เปิดหมวดนี้ก่อนตัวเลขผลตอบแทน

สิ่งที่ควรจดไว้เทียบก่อนตัดสินใจ

  1. กองนี้จ่ายปันผลหรือไม่ ถ้าจ่าย ความถี่เท่าไร
  2. มีข้อความว่าจ่ายเมื่อกองมีกำไรเพียงพอหรือไม่ หรือกำหนดอัตราไว้ตายตัว
  3. ชื่อชนิดหน่วยที่คุณกำลังจะซื้อ เพราะกองเดียวกันอาจมีหลายชนิดหน่วยลงทุน ซึ่งนโยบายปันผล ค่าธรรมเนียม และขั้นต่ำต่างกัน
  4. ผลงานย้อนหลังที่แสดงว่ารวมปันผลแล้วหรือยัง เพราะ NAV ที่ลดลงหลังปันผลทำให้การเทียบกับกองไม่ปันผลผิดเพี้ยนได้
เจ้าหน้าที่อธิบายเอกสารกองทุนรวมให้ลูกค้า

เรื่องการอ่านเอกสารส่วนอื่น ดูต่อที่ วิธีเลือกกองทุนรวม และตารางค่าธรรมเนียมที่ ค่าธรรมเนียมกองทุนรวม ตัวอย่างเรื่อง NAV ลดลงหลังปันผลอยู่ใน NAV กองทุนรวมคืออะไร

เลือกแบบไหนตามเป้าหมายเงิน

Krungsri วางหลักไว้ว่ากองปันผลเหมาะกับคนที่ต้องการเงินสดระหว่างทาง เช่นผู้เกษียณหรือคนที่ไม่มีรายได้ประจำ ส่วนกองสะสมมูลค่าเหมาะกับคนมีรายได้ประจำที่ไม่ต้องใช้เงินระหว่างทาง และเก็บเงินเพื่อเป้าหมายระยะยาว เช่นเกษียณหรือทุนการศึกษา ลองแปลงเป็นสถานการณ์

  • ทำงานประจำ เก็บเงินเข้ากองทุนทุกเดือนเพื่อเป้าหมายอีกสิบปีข้างหน้า มักลงตัวกับกองสะสมมูลค่า เพราะไม่ต้องรับเงินก้อนเล็กๆ มาตัดสินใจทุกไตรมาส และไม่ถูกหักภาษีก่อนเงินได้ทำงานต่อ
  • เกษียณแล้วและต้องการเงินเข้าบัญชีเป็นระยะ กองปันผลช่วยให้ไม่ต้องกดขายเอง แต่ต้องเผื่อว่ารอบไหนอาจได้น้อยกว่าที่คิด
  • ต้องการเงินใช้เป็นงวดแต่ไม่อยากเสียภาษีปันผล อ่านหัวข้อถัดไป

ทั้งหมดนี้เป็นข้อมูลเพื่อประกอบการตัดสินใจ ไม่ใช่คำแนะนำลงทุนรายบุคคล ถ้าไม่แน่ใจว่าเงินก้อนนี้ควรอยู่ในกองแบบไหน ให้ปรึกษาผู้แนะนำการลงทุนของบริษัทจัดการกองทุนหรือธนาคารที่คุณใช้บริการ และเทียบกับระดับความเสี่ยงที่รับได้ใน ระดับความเสี่ยงกองทุนรวม 1 ถึง 8

ทางเลือกที่สาม ขายคืนเองหรือกองขายคืนอัตโนมัติ

Krungsri เสนอทางเลือกสำหรับคนที่อยากได้เงินเป็นงวดแต่ไม่อยากถูกหัก 10% วิธีแรกคือถือกองไม่ปันผลแล้วทยอยสั่งขายคืนหน่วยลงทุนเองตามจำนวนที่ต้องใช้ กำไรจากการขายคืนได้รับยกเว้นภาษี แต่ต้องตรวจค่าธรรมเนียมรับซื้อคืน (back-end fee) ของกองด้วย

วิธีที่สองคือกองที่มีนโยบายรับซื้อคืนหน่วยลงทุนอัตโนมัติ (Auto Redemption หรือชนิด R) ซึ่งขายคืนหน่วยให้ตามรอบ เช่นทุกเดือนหรือทุกไตรมาส แล้วโอนเงินเข้าบัญชี Krungsri ระบุว่าเงินที่ได้จากการขายคืนไม่ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% แบบเงินปันผล แต่เตือนไว้ด้วยว่าต้องอ่านเงื่อนไขในหนังสือชี้ชวนให้ดี เพราะบางกองอาจขายคืนอัตโนมัติแม้ช่วงที่กองขาดทุนอยู่ นั่นหมายความว่าเงินที่โอนเข้ามาอาจเป็นต้นทุนของคุณเองที่ถูกขายออกไปในราคาที่ไม่เหมาะ

ทั้งสองวิธีมีจุดร่วมกับกองปันผลคือเงินที่ได้ไม่ใช่ผลตอบแทนที่การันตี มูลค่าที่เหลือในกองยังขึ้นลงตามตลาด กองตราสารหนี้และกองตลาดเงินก็มีเงื่อนไขของตัวเอง ดูภาพรวมที่ กองทุนรวมตราสารหนี้ และ กองทุนรวมตลาดเงิน

ความเข้าใจผิดที่เจอบ่อย

ปันผลมากไม่ได้แปลว่ากองดีกว่า เพราะเงินที่จ่ายออกมาทำให้ NAV ลดลงเท่ากัน ดูผลตอบแทนรวมปันผลเทียบกับดัชนีชี้วัดที่แสดงในเอกสารกอง

กองไม่ปันผลไม่ได้แปลว่าไม่ได้อะไรเลย ผลตอบแทนอยู่ในรูป NAV ที่เปลี่ยน และเก็บเกี่ยวได้เมื่อขายคืน

ทั้งสองแบบยังมีความเสี่ยงจากสินทรัพย์ที่กองลงทุนเท่ากัน ชนิดปันผลหรือไม่ปันผลไม่ได้ลดความเสี่ยงของกองลง ถ้าคุณกำลังชั่งว่าจะถือกองหรือหุ้นปันผลโดยตรง เทียบเงื่อนไขได้ที่ กองทุนรวมกับหุ้นต่างกันอย่างไร และ หุ้นปันผลคืออะไร

เมื่อมีข้อสงสัยเรื่องการหักภาษีของกองที่ถืออยู่ โทรถามบริษัทจัดการกองทุนที่ออกกองนั้น หรือสอบถามกรมสรรพากร ก่อนยื่นภาษีประจำปี

คำถามที่พบบ่อย

กองทุนปันผลให้ผลตอบแทนดีกว่ากองไม่ปันผลไหม

ไม่จำเป็น เพราะเงินปันผลมาจากมูลค่าในกองทุนเอง เมื่อจ่ายออกไป NAV ต่อหน่วยจะลดลง สิ่งที่ต่างกันจริงคือจังหวะที่เงินออกมาอยู่ในมือคุณ และภาษีที่เกี่ยวข้อง ต้องเทียบผลตอบแทนที่รวมปันผลแล้วจึงจะเห็นภาพจริง

กองทุนปันผลต้องจ่ายทุกรอบหรือเปล่า

ไม่แน่นอน Krungsri อธิบายว่าจำนวนเงินปันผลผันแปรตามผลประกอบการ และจ่ายเมื่อกองมีกำไรสะสมหรือกำไรสุทธิเพียงพอ ความถี่ที่ระบุไว้ในหนังสือชี้ชวนเป็นกรอบ ไม่ใช่คำสัญญา

ปันผลจากกองทุนต้องนำไปยื่นภาษีสิ้นปีไหม

AIMC ระบุว่าผู้ลงทุนบุคคลธรรมดามีสิทธิเลือกให้หักภาษี ณ ที่จ่าย 10% หรือนำเงินปันผลทั้งจำนวนไปรวมคำนวณภาษีปลายปี โดยกรณีกองทุนรวมไม่มีสิทธิเครดิตภาษีเงินปันผล ควรสอบถามบริษัทจัดการกองทุนหรือกรมสรรพากรก่อนเลือก

แหล่งอ้างอิง

  1. TAX ภาษีกับการลงทุน (คำถามที่พบบ่อย) | สมาคมบริษัทจัดการลงทุน (AIMC)
  2. กองทุนรวมปันผล VS ไม่ปันผล เลือกแบบไหนดี บทความนี้มีคำตอบ | Krungsri The COACH ธนาคารกรุงศรีอยุธยา
  3. อ่าน Fund Fact Sheet อย่างไร ให้เข้าใจภายใน 10 นาที | SET Investnow ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย