ลงทุนอะไรดีสำหรับมือใหม่ เลือกจากเป้าหมายและระยะเวลา

คำถามว่าลงทุนอะไรดีไม่มีคำตอบเป็นชื่อสินทรัพย์ มีแต่คำตอบเป็นคู่ คือเงินก้อนนี้จะใช้ภายในกี่ปี และถ้ามูลค่าตกไปหนึ่งในห้าตอนต้องใช้เงิน คุณรับได้ไหม ตอบสองข้อนี้ได้เมื่อไร รายชื่อสินทรัพย์ที่เหมาะจะเหลือสั้นลงมาก

ก่อนเลือกสินทรัพย์ ต้องเคลียร์สามเรื่องนี้

มือใหม่หลายคนข้ามขั้นนี้ แล้วไปติดปัญหาตอนมูลค่าลงครั้งแรก

1. เงินสำรองฉุกเฉิน 3 ถึง 6 เดือนของค่าใช้จ่ายประจำ เก็บในเงินฝากหรือกองทุนตลาดเงิน ไม่นับเป็นเงินลงทุน ถ้าค่าใช้จ่ายเดือนละ 20,000 บาท เป้าหมายคือ 60,000 ถึง 120,000 บาท
2. หนี้ดอกเบี้ยสูง เช่น บัตรเครดิตที่จ่ายขั้นต่ำ ผลตอบแทนที่คาดหวังจากกองทุนทั่วไปแทบไม่เคยชนะดอกเบี้ยหนี้เหล่านี้อย่างสม่ำเสมอ ถ้ามีหนี้ค้าง ให้ดู วิธีปลดหนี้ ก่อน
3. ระยะเวลาของแต่ละเป้าหมาย เงินดาวน์รถปีหน้า ค่าเทอมลูกอีก 8 ปี และเงินเกษียณอีก 25 ปี ไม่ควรอยู่ในสินทรัพย์เดียวกัน

จับคู่ระยะเวลากับประเภทสินทรัพย์

ตารางนี้ใช้กรอบเวลาตามแนวทางของ SET ส่วนตัวอย่างในคอลัมน์สุดท้ายเป็นการยกตัวอย่างให้เห็นภาพ ไม่ใช่การแนะนำให้ซื้อ

ระยะเวลา	ประเภทที่ SET ระบุว่าเหมาะ	ตัวอย่างเป้าหมาย
0 ถึง 2 ปี	เงินฝาก กองทุนตลาดเงิน กองทุนตราสารหนี้ กองทุนผสมที่เน้นตราสารหนี้	ดาวน์รถ ค่าเดินทางปีหน้า
3 ถึง 5 ปี	กองทุนผสม กองทุนอสังหาริมทรัพย์ หุ้นในกลุ่มที่รายได้และกำไรสม่ำเสมอ	เงินดาวน์บ้าน ทุนเรียนต่อ
6 ปีขึ้นไป	กองทุนตราสารทุน กองทุนผสม หุ้นที่รายได้และกำไรเติบโตสม่ำเสมอ	เงินเกษียณ เงินเก็บให้ลูก

เหตุผลที่ระยะเวลามีผลมาก คือราคาสินทรัพย์เสี่ยงขึ้นลงได้แรงในระยะสั้น แต่ผลของความผันผวนลดลงเมื่อถือนาน ถ้าคุณจำเป็นต้องขายหลังหนึ่งปีตอนที่ตลาดตก คุณจะรับผลขาดทุนจริง แต่ถ้าถือ 10 ปี คุณมีเวลารอตลาดฟื้น

ผลแบบทดสอบความเสี่ยงบอกอะไร และไม่บอกอะไร

แบบทดสอบ TSI Risk Profile ของ SET มี 10 ข้อ ถามเรื่องช่วงอายุ ประสบการณ์ และเป้าหมาย แล้วจัดสินทรัพย์เป็นสามกลุ่ม คือ กลุ่มเงินฝากและตลาดเงิน (รวมตั๋วเงินคลังและกองทุนตลาดเงิน) กลุ่มตราสารหนี้ (พันธบัตร หุ้นกู้ กองทุนตราสารหนี้) และกลุ่มตราสารทุน (หุ้น ETF กองทุนหุ้น) ผลที่ได้บอกว่าคุณรับความผันผวนได้ระดับใด ไม่ได้บอกว่าควรซื้อกองไหน และไม่ได้คำนึงถึงว่าเงินก้อนนี้ต้องใช้เมื่อไร

วิธีใช้ผลให้ได้ประโยชน์คือเอาสองอย่างมาซ้อนกัน ผลแบบทดสอบเป็นเพดานด้านบน ระยะเวลาเป้าหมายเป็นเพดานอีกชั้น ถ้าผลบอกว่ารับความเสี่ยงสูงได้ แต่เงินก้อนนี้ต้องใช้ในอีก 18 เดือน ให้ยึดเพดานของระยะเวลา เพราะความกล้าไม่ช่วยให้ราคาฟื้นทันกำหนดจ่ายเงิน กลับกัน ถ้าผลบอกว่ารับได้น้อย แต่เป้าหมายคือเงินเกษียณอีก 30 ปี ให้เลือกสัดส่วนหุ้นต่ำที่คุณถือได้จริงแล้วค่อยเพิ่มเมื่อชินกับความผันผวน การอยู่ในแผนได้ยาว ๆ สำคัญกว่าการเลือกสัดส่วนที่ดูดีบนกระดาษ

ตัวเลขสามตัวที่ทำให้เห็นว่าทำไมต้องเลือกให้ตรงเวลา

ตัวอย่างสมมติทั้งหมด ใช้เพื่อดูขนาดของผลกระทบ

• ขาดทุนแล้วต้องได้คืนมากกว่าที่เสีย พอร์ต 100,000 บาทลดลง 30% เหลือ 70,000 บาท ต้องเพิ่มขึ้นประมาณ 42.9% ถึงกลับมาที่ 100,000 บาท คนที่ต้องใช้เงินก้อนนี้ภายในปีเดียวไม่มีเวลารอ
• เงินเฟ้อกัดกำลังซื้อ ถ้าราคาของสูงขึ้นเฉลี่ย 3% ต่อปี เงิน 100,000 บาทที่ไม่งอกเงยเลยจะซื้อของได้เท่ากับประมาณ 74,400 บาทในราคาปัจจุบันเมื่อผ่านไป 10 ปี SET จัดเงินเฟ้อเป็นความเสี่ยงชนิดหนึ่งของการลงทุน ดังนั้นการถือเงินสดทั้งหมดจึงไม่ได้ปลอดภัยเสมอไปสำหรับเป้าหมายระยะยาว
• ค่าธรรมเนียมสะสม ลงทุน 100,000 บาท 20 ปี สมมติสินทรัพย์ให้ผลตอบแทนก่อนหักค่าใช้จ่าย 5% ต่อปี ถ้ากองหักค่าใช้จ่าย 1.5% ต่อปี เหลือ 3.5% มูลค่าปลายทางประมาณ 198,979 บาท ถ้าหัก 0.5% เหลือ 4.5% ได้ประมาณ 241,171 บาท ต่างกันกว่า 42,000 บาทจากค่าธรรมเนียมอย่างเดียว

เงินฝากยังมีที่ในพอร์ต

เงินฝากไม่ได้หมดความหมายเพียงเพราะผลตอบแทนต่ำ จุดแข็งคือเงินต้นไม่ผันผวน และมีกฎหมายคุ้มครอง ตามข้อมูลของสถาบันคุ้มครองเงินฝาก (สคฝ.) วงเงินคุ้มครองคือ 1 ล้านบาทต่อผู้ฝากหนึ่งราย ต่อสถาบันการเงินหนึ่งแห่ง โดยรวมทุกบัญชีและทุกสาขาของธนาคารเดียวกันเข้าด้วยกัน

ตัวอย่างสมมติ คุณมีเงินเก็บ 1,800,000 บาท ฝากทั้งก้อนที่ธนาคาร ก ส่วน 800,000 บาทที่เกินวงเงินจะไม่ถูกคุ้มครองโดยตรง ถ้าแบ่งเป็นธนาคาร ก 900,000 และธนาคาร ข 900,000 ทั้งสองส่วนอยู่ในวงเงินคุ้มครอง วิธีนี้ง่ายที่สุดสำหรับเงินสำรองฉุกเฉินก้อนใหญ่

กองทุนรวมไม่มีการคุ้มครองแบบนี้ แม้จะซื้อผ่านธนาคาร SET ระบุว่าผลตอบแทนและความเสี่ยงของกองทุนขึ้นกับสินทรัพย์ที่กองทุนไปลงทุน ผู้ซื้อต้องทำแบบประเมินความเสี่ยงตอนเปิดบัญชี และถือว่าเงินต้นอาจลดลงได้

กองทุนรวม จุดเริ่มต้นที่คนส่วนใหญ่ควรลองก่อน

กองทุนรวมนำเงินของผู้ลงทุนหลายคนมารวมกัน ให้บริษัทจัดการกองทุนที่ได้รับอนุญาตเป็นผู้ลงทุนแทน เหตุผลที่เหมาะกับมือใหม่มีสามข้อ ได้ลงทุนในสินทรัพย์หลายตัวพร้อมกันด้วยเงินน้อย ไม่ต้องเลือกหุ้นรายตัว และมีเอกสารมาตรฐานให้ตรวจก่อนซื้อ

ข้อมูลที่ต้องเปิดอ่านก่อนซื้อทุกครั้ง

• ประเภทและกลุ่มของกองทุนใน Fund Fact Sheet ว่าเป็นตลาดเงิน ตราสารหนี้ ผสม หรือตราสารทุน
• ระดับความเสี่ยงของกอง และเทียบกับผลแบบทดสอบของคุณ
• ค่าธรรมเนียมรวมต่อปี (อัตราส่วนค่าใช้จ่ายรวม) เพราะค่าธรรมเนียมสะสมกินผลตอบแทนระยะยาว
• นโยบายป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน ถ้ากองลงทุนต่างประเทศ
• ขั้นต่ำการซื้อครั้งแรกและครั้งถัดไป และระยะเวลาที่เงินขายคืนเข้าบัญชี

SET แนะนำให้คัดกรองกองทุนจากเว็บ aimc.co.th หรือ morningstarthailand.com แล้วอ่านหนังสือชี้ชวนก่อนตัดสินใจ สำหรับวิธีเริ่มด้วยเงินน้อยและการทยอยซื้อ ดูรายละเอียดต่อได้ใน เริ่มลงทุนด้วยเงินน้อย

หุ้นรายตัวควรมาทีหลังเพราะอะไร

หุ้นให้โอกาสสูงขึ้น แต่ต้องเลือกเอง ซึ่งแปลว่าต้องอ่านงบการเงิน ติดตามผลประกอบการรายไตรมาส และอดทนเมื่อราคาตก SET แนะนำให้เริ่มจากเครื่องมือคัดกรอง แล้วอ่านรายงานประจำปีแบบ 56-1 One Report ก่อนตัดสินใจ งานเหล่านี้ใช้เวลา

มือใหม่ที่ยังไม่เคยเห็นพอร์ตตัวเองติดลบ 20% ควรฝึกกับกองทุนก่อน เพราะอารมณ์ตอนมูลค่าลงเป็นบททดสอบจริง ถ้าพร้อมแล้ว อ่านขั้นตอนเปิดบัญชีและต้นทุนซื้อขายใน วิธีเล่นหุ้นสำหรับมือใหม่ แล้วจัดสัดส่วนหุ้นรายตัวให้เป็นส่วนเล็กของพอร์ตก่อน

ตัวอย่างสมมติสามสถานการณ์

ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวอย่างเพื่อให้เห็นวิธีคิด ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล

สถานการณ์	เป้าหมายและเวลา	วิธีคิดเรื่องสินทรัพย์
อายุ 26 ปี เงินเดือน 28,000 ออมได้เดือนละ 4,000	เกษียณอีก 30 ปี และเก็บฉุกเฉิน	เติมเงินสำรองฉุกเฉินให้ครบก่อน จากนั้นแบ่งเงินเดือนละส่วนไปกองทุนตราสารทุนหรือกองทุนผสมเพื่อระยะยาว
อายุ 38 ปี วางแผนดาวน์บ้านอีก 4 ปี	เงินดาวน์ประมาณ 400,000 บาท ภายใน 4 ปี	อยู่ช่วง 3 ถึง 5 ปี เลือกกองทุนผสมหรือตราสารหนี้ ลดสัดส่วนหุ้นเมื่อใกล้ถึงกำหนด
อายุ 52 ปี ต้องการเงินหลังเกษียณอีก 8 ปี	ทยอยใช้เงินจากอายุ 60	ลดความผันผวนลง เพิ่มเงินฝากและตราสารหนี้ ถือหุ้นบางส่วนไว้สู้เงินเฟ้อ

จุดร่วมของทั้งสามกรณีคือเริ่มจากระยะเวลา ไม่ได้เริ่มจากว่าตอนนี้อะไรกำลังขึ้น สินทรัพย์ที่ราคาพุ่งปีที่ผ่านมาไม่ได้แปลว่าเหมาะกับเป้าหมายของคุณ

สามพฤติกรรมที่ทำให้มือใหม่ขาดทุนโดยไม่จำเป็น

ซื้อตามความร้อนแรง เห็นกองไหนผลตอบแทนย้อนหลังสูงที่สุดก็ซื้อ ผลย้อนหลังบอกอดีตของนโยบายลงทุนช่วงนั้น ไม่ได้รับประกันอนาคต ให้ถามว่ากองนี้ลงทุนในอะไร และตรงกับระยะเวลาเป้าหมายของคุณหรือไม่

ขายทันทีที่ติดลบ คนที่ยังไม่ต้องใช้เงินแต่ตกใจขายตอนตลาดตก เปลี่ยนการขาดทุนบนกระดาษเป็นการขาดทุนจริง วิธีป้องกันคือกำหนดล่วงหน้าว่ากองนี้ถือไปเพื่ออะไร และยอมให้ลดลงได้ถึงกี่เปอร์เซ็นต์ก่อนทบทวนแผน

ใช้เงินกู้หรือเงินก้อนที่ต้องใช้เร็วมาลงทุน เงินที่ต้องจ่ายภายในปีนี้ เช่น ค่าเทอม ไม่ควรอยู่ในสินทรัพย์ผันผวน

กองทุนลดหย่อนภาษีไม่ใช่จุดเริ่มต้น

ช่วงปลายปีมักมีแรงจูงใจให้ซื้อกองทุนเพื่อประหยัดภาษี กองทุนกลุ่มนี้มีเงื่อนไขการถือครองที่ผูกมัดหลายปี เช่น RMF และ Thai ESG ถ้าขายก่อนครบกำหนด จะเสียสิทธิประโยชน์ทางภาษีตามเงื่อนไขของแต่ละประเภท จึงเหมาะกับคนที่มีเงินระยะยาวและมีภาษีให้ลดจริง คนที่ยังไม่มีเงินสำรองฉุกเฉินไม่ควรเริ่มที่นี่

ลำดับลงมือภายใน 30 วัน

1. คำนวณเงินสำรองฉุกเฉินที่ต้องมี และดูว่าตอนนี้มีเท่าไร
2. ทำแบบทดสอบความเสี่ยงของ SET (TSI Risk Profile) 10 ข้อ จดผลและระดับความเสี่ยงที่รับได้
3. เขียนเป้าหมายเงินพร้อมปีที่ต้องใช้ แยกทีละก้อน
4. จับคู่แต่ละก้อนกับตารางระยะเวลาด้านบน เลือกประเภทสินทรัพย์ก่อน แล้วค่อยเลือกชื่อกอง
5. อ่าน Fund Fact Sheet ของกองที่สนใจ 2 ถึง 3 กอง เทียบค่าธรรมเนียมและระดับความเสี่ยง
6. เริ่มซื้อด้วยยอดที่ไม่กระทบค่าใช้จ่าย แล้วตั้งทยอยซื้อรายเดือน

ก่อนโอนเงินจริง ควรคุยกับที่ปรึกษาการลงทุนที่ได้รับใบอนุญาตจาก ก.ล.ต. ถ้าเป้าหมายเงินก้อนใหญ่หรือมีหลายเป้าหมายซ้อนกัน เพราะผลแบบทดสอบของ SET เป็นเพียงแนวทางในช่วงเวลาหนึ่ง ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุนรายบุคคล