เดย์เทรด คือ อะไร ต้นทุนต่อรอบ กรอบราคา และกฎที่ทำให้หมุนเงินไม่ได้

เดย์เทรด (day trade) คือการซื้อและขายหุ้นตัวเดียวกันให้จบภายในวันทำการเดียว ผู้เล่นไม่ถือหุ้นข้ามคืน กำไรหรือขาดทุนจึงมาจากส่วนต่างราคาระหว่างวันเท่านั้น ไม่มีเงินปันผลและไม่มีการเติบโตของกิจการมาช่วยชดเชยต้นทุน

คำถามที่ควรตอบก่อนเริ่มคือ "ราคาต้องขยับกี่ช่วงราคาจึงเริ่มได้เงินจริงหลังหักต้นทุน" บทความนี้ไล่จากตัวเลขต้นทุนต่อรอบ ช่วงราคาของตลาดไทย กรอบเพดานพื้น ไปจนถึงมาตรการที่ทำให้หุ้นบางตัวเดย์เทรดไม่ได้ โดยใช้ตัวอย่างสมมติที่คุณคำนวณตามเองได้

ราคาต้องขยับกี่ช่วงราคาจึงคุ้มค่าคอมมิชชัน

ตลาดหลักทรัพย์ฯ กำหนดช่วงราคา (tick size) ตามระดับราคาหุ้น ตามข้อมูลของ SET หุ้นราคา 10 บาทแต่ต่ำกว่า 25 บาทขยับทีละ 0.10 บาท หุ้นราคา 25 บาทแต่ต่ำกว่า 100 บาทขยับทีละ 0.25 บาท

ระดับราคาหุ้น	ช่วงราคา (tick)	เทียบกับราคาหุ้นที่ 1 tick
ต่ำกว่า 2 บาท	0.01 บาท	ที่ 1.50 บาท ประมาณ 0.67%
2 ถึงต่ำกว่า 5 บาท	0.02 บาท	ที่ 3.00 บาท ประมาณ 0.67%
5 ถึงต่ำกว่า 10 บาท	0.05 บาท	ที่ 8.00 บาท ประมาณ 0.63%
10 ถึงต่ำกว่า 25 บาท	0.10 บาท	ที่ 20.00 บาท 0.50%
25 ถึงต่ำกว่า 100 บาท	0.25 บาท	ที่ 50.00 บาท 0.50%
100 ถึงต่ำกว่า 200 บาท	0.50 บาท	ที่ 150.00 บาท ประมาณ 0.33%
200 ถึงต่ำกว่า 400 บาท	1.00 บาท	ที่ 300.00 บาท ประมาณ 0.33%
400 บาทขึ้นไป	2.00 บาท	ที่ 500.00 บาท 0.40%

ตัวอย่างสมมติ คุณซื้อ 5,000 หุ้นที่ราคา 20.00 บาท มูลค่า 100,000 บาท สมมติค่าคอมมิชชันของบริษัทหลักทรัพย์ 0.15% ต่อรายการ บวก VAT 7% ของค่าคอมมิชชัน (อัตราจริงของแต่ละบริษัทต่างกัน และมีค่าธรรมเนียมอื่นที่บริษัทแจ้งแยก ตัวอย่างนี้ยังไม่รวม)

รายการ	ราคาขึ้น 1 tick (ขาย 20.10)	ราคาลง 1 tick (ขาย 19.90)
มูลค่าซื้อ	100,000 บาท	100,000 บาท
มูลค่าขาย	100,500 บาท	99,500 บาท
ส่วนต่างราคา	+500 บาท	−500 บาท
ค่าคอมมิชชันซื้อ 0.15%	150.00 บาท	150.00 บาท
ค่าคอมมิชชันขาย 0.15%	150.75 บาท	149.25 บาท
VAT 7%	21.05 บาท	20.95 บาท
ผลสุทธิ	+178.20 บาท	−820.20 บาท

ดูตัวเลขสองช่องล่างให้ชัด ราคาขึ้นหนึ่งช่วงได้เงินราว 178 บาท ราคาลงหนึ่งช่วงเสียราว 820 บาท เพราะต้นทุนประมาณ 320 บาทต่อรอบเกิดขึ้นทุกครั้งไม่ว่าชนะหรือแพ้ ต้นทุนจึงลดกำไรและเพิ่มขาดทุนพร้อมกัน

ต้องชนะกี่รอบถึงเสมอตัว

จากตัวเลขข้างบน ถ้าคุณตั้งเป้ากำไรไว้ 1 tick และตัดขาดทุนที่ 1 tick ต้องชนะ 820.20 ÷ (178.20 + 820.20) ≈ 82% ของรอบ จึงเสมอตัว ถ้าชนะ 6 ใน 10 รอบ ผลรวมยังติดลบ

แผนต่อรอบ (ซื้อ 5,000 หุ้นที่ 20 บาท)	กำไรสุทธิเมื่อชนะ	ขาดทุนเมื่อแพ้	อัตราชนะที่เสมอตัว
เป้า +1 tick ตัดขาดทุน 1 tick	ประมาณ +178 บาท	ประมาณ −820 บาท	ประมาณ 82%
เป้า +3 tick ตัดขาดทุน 2 tick	ประมาณ +1,177 บาท	ประมาณ −1,319 บาท	ประมาณ 53%
เป้า +5 tick ตัดขาดทุน 2 tick	ประมาณ +2,175 บาท	ประมาณ −1,319 บาท	ประมาณ 38%

เป้าที่กว้างขึ้นทำให้อัตราชนะที่ต้องการต่ำลง แต่เป้า +5 tick หมายถึงหุ้นราคา 20 บาทต้องขึ้น 0.50 บาท หรือ 2.5% ภายในวันเดียว ซึ่งเกิดขึ้นไม่บ่อยกับหุ้นที่ไม่มีข่าว การตั้งเป้าสูงเพื่อให้สูตรดูดีจึงไม่ช่วยถ้าราคาไปไม่ถึง ทางที่ใช้ได้จริงคือเลือกหุ้นที่ขยับในวันนั้นมากพอกับเป้าของคุณ และคิดต้นทุนให้ครบก่อนส่งคำสั่ง

ผู้เดย์เทรดจึงมักเลือกหุ้นที่มีสภาพคล่องสูง คือมีคนซื้อคนขายหนาแน่นทุกช่วงราคา ส่วนต่างระหว่างราคาเสนอซื้อกับเสนอขายแคบ ถ้าส่วนต่างนี้กว้างถึง 2 tick คุณเสียต้นทุนแฝงทันทีที่เข้าซื้อ เพราะต้องซื้อที่ราคาเสนอขายแล้วขายที่ราคาเสนอซื้อ

ซื้อและขายวันเดียว จ่ายเงินเต็มจำนวนไหม

หลายคนเข้าใจว่าซื้อหุ้น 100,000 บาทต้องมีเงินสด 100,000 บาทเสมอ การเดย์เทรดมีกลไกที่ช่วยเรื่องนี้ ตามข้อมูลของ SET การชำระค่าซื้อขายแบบยอดสุทธิ (Net Settlement) คือบริษัทหลักทรัพย์นำค่าซื้อและค่าขายของหลักทรัพย์ตัวเดียวกันในวันเดียวกันมาหักกลบกัน แล้วในวันที่ 2 หลังซื้อขาย (T+2) ผู้ลงทุนจ่ายเฉพาะส่วนต่างถ้าซื้อมากกว่าขาย หรือรับส่วนต่างถ้าขายมากกว่าซื้อ

ตัวอย่างสมมติ ซื้อ 100,000 บาทแล้วขาย 100,500 บาทในวันเดียวกัน ยอดหักกลบเหลือรับ 500 บาท ก่อนหักค่าคอมมิชชันและภาษี ผู้ลงทุนไม่ต้องหาเงิน 100,000 บาทมาโอนในวันชำระ

แต่กลไกนี้ใช้ได้เฉพาะเมื่อบัญชีและตัวหุ้นเปิดให้ทำ ข้อควรเช็กมี 3 ข้อ

• ประเภทบัญชีของคุณ บัญชี Cash Balance ต้องวางเงินสดก่อนซื้อ ส่วน Cash และ Credit Balance มีเงื่อนไขวงเงินต่างกัน ดูวิธีเลือกที่ วิธีเปิดบัญชีหุ้น
• หุ้นตัวนั้นอยู่ในมาตรการกำกับการซื้อขายหรือไม่ ดูหัวข้อถัดไป
• วงเงินซื้อต่อวันที่บริษัทหลักทรัพย์ให้ ซึ่งอาจต่ำกว่าเงินที่คุณอยากใช้

ความเสี่ยงของการหมุนเงินยังอยู่ครบ การหักกลบช่วยให้ใช้เงินน้อยลง แต่ไม่ได้ทำให้ขาดทุนน้อยลง ถ้าซื้อ 100,000 บาทแล้วราคาลง 3% คุณขาดทุน 3,000 บาทก่อนต้นทุน เท่ากับคนที่จ่ายเงินสดเต็มจำนวน

หุ้นที่ถูกกำกับ เดย์เทรดไม่ได้ทั้งที่เห็นราคาขยับแรง

ตลาดหลักทรัพย์ฯ คัดกรองหุ้นที่ราคาหรือปริมาณซื้อขายเปลี่ยนเร็วโดยไม่มีข่าวหรือปัจจัยพื้นฐานรองรับ แล้วใส่มาตรการกำกับการซื้อขาย 3 ระดับ ซึ่งตัดโอกาสเดย์เทรดด้วยกลไกหักกลบโดยตรง

ระดับ	ข้อจำกัดตามที่ SET ระบุ	ผลต่อผู้เดย์เทรด
1	ซื้อด้วยเงินสดเต็มจำนวนล่วงหน้า (Cash Balance) และใช้หุ้นนั้นคำนวณวงเงินกู้ซื้อหุ้นไม่ได้	ต้องมีเงินเต็มจำนวนก่อนส่งคำสั่งซื้อ
2	ข้อจำกัดของระดับ 1 บวกห้ามหักกลบค่าซื้อค่าขายหุ้นตัวเดียวกันในวันเดียวกัน	ซื้อแล้วขายวันเดียวต้องชำระค่าซื้อเต็มจำนวนใน T+2
3	พักการซื้อขาย 1 วันทำการ เมื่อกลับมาซื้อขายใช้ข้อจำกัดระดับ 2	วันที่พักซื้อขายไม่ได้เลย

แต่ละระดับมีผลประมาณ 3 สัปดาห์ และ SET ขยายเวลาหรือเลื่อนไประดับที่สูงขึ้นได้ถ้ายังผิดปกติ ผู้เดย์เทรดที่ตามหุ้นร้อนจึงเจอเรื่องนี้บ่อย เพราะหุ้นที่ราคาพุ่งแรงคือหุ้นที่ถูกคัดกรองมากที่สุด ก่อนซื้อให้ดูรายชื่อหุ้นที่ถูกกำกับในหน้าข่าวและประกาศของ SET หรือแอปของบริษัทหลักทรัพย์

เหตุผลที่ระดับ 2 กระทบหนักคือเงินทุน ตัวอย่างสมมติคุณมีเงิน 100,000 บาท ปกติซื้อหุ้นได้หลายรอบต่อวันเพราะหักกลบ แต่กับหุ้นระดับ 2 รอบแรกใช้เงินไปทั้งก้อนจนถึงวันชำระ ถ้าซื้ออีกรอบในวันเดียวกันต้องมีเงินเพิ่ม

กรอบเพดานและพื้นยังเหลือความเสี่ยงอื่นอยู่

SET กำหนดให้ราคาหุ้นสามัญขยับได้ไม่เกิน 30% จากราคาปิดวันก่อน (เพดานและพื้น) และมีกรอบราคาไดนามิก (Dynamic Price Band) ไม่เกิน 10% ของราคาอ้างอิง ซึ่งอ้างอิงราคาซื้อขายล่าสุด ใช้กับหุ้นสามัญที่ราคาตั้งแต่ 1 บาทขึ้นไป ตัวเลขเหล่านี้ทำให้เห็นว่าหุ้นที่ราคา 20 บาท วันเดียวไปได้ตั้งแต่ 14 ถึง 26 บาท

ตัวอย่างสมมติ คุณถือ 5,000 หุ้นที่ซื้อ 20 บาท ถ้าราคาลงไปที่พื้น 14 บาทและขายไม่ได้ในกรอบ คุณขาดทุน 30,000 บาทในวันเดียว เท่ากับ 30% ของเงินลงทุน การตัดขาดทุนแบบตั้งราคาไว้ล่วงหน้าไม่รับประกันว่าจะได้ราคานั้น เพราะถ้าราคากระโดดข้ามช่วงราคาที่ตั้ง คำสั่งก็ทำงานที่ราคาถัดไปที่มีคนรับ

ตารางเวลาของวัน ช่วงไหนที่ราคาขยับแรง

ตามตารางเวลาทำการของ SET ตลาดหุ้นไทยมีการประมูลก่อนเปิดช่วงเช้าเริ่ม 9:30 น. โดยเริ่มจับคู่ต่อเนื่องราว 10:00 น. ถึง 12:30 น. พัก 12:30 ถึง 13:30 น. แล้วมีประมูลก่อนเปิดช่วงบ่ายก่อนเริ่มจับคู่ราว 14:00 น. ถึง 16:30 น. และมีช่วงปิดตลาดแบบประมูลถึงราว 16:35 ถึง 16:40 น.

ช่วงเวลา	ลักษณะ	จุดที่ผู้เดย์เทรดต้องระวัง
9:30 ถึงราว 10:00	ประมูลก่อนเปิดเช้า	ราคาเปิดอาจต่างจากที่เห็นก่อนเปิด
ราว 10:00 ถึง 12:30	จับคู่ต่อเนื่อง	ปริมาณซื้อขายมักหนาแน่นช่วงแรกหลังเปิด
12:30 ถึง 13:30	พักกลางวัน	ซื้อขายไม่ได้ ข่าวที่ออกช่วงนี้ไปกระทบตอนเปิดบ่าย
ราว 14:00 ถึง 16:30	จับคู่ต่อเนื่องช่วงบ่าย	ต้องปิดสถานะก่อนช่วงปิด
16:30 ถึงราว 16:40	ประมูลปิดตลาด	ส่งคำสั่งแล้วไม่ได้เห็นราคาที่จะจับคู่ทันที

ช่วงปิดตลาดแบบประมูลเป็นกับดักของคนที่ตั้งใจขายก่อนปิดแต่ลืมเวลา คำสั่งที่ส่งในช่วงนี้ไปรวมกับคำสั่งอื่นเพื่อหาราคาปิดเดียว ถ้าคุณต้องการปิดสถานะภายในวัน ควรปิดก่อน 16:30 น.

สิ่งที่ต้องกำหนดก่อนกดซื้อรอบแรก

คนที่รอดจากการเดย์เทรดมักไม่ได้เก่งกว่าใครในการเดา แต่มีกติกาเป็นตัวเลขเขียนไว้ก่อนเปิดตลาด รายการข้างล่างคือกติกาที่ควรมีอย่างน้อย

1. เพดานขาดทุนต่อวันเป็นบาท เช่น 1% ของเงินทุน ถ้าแตะแล้วหยุดทั้งวัน
2. เพดานขาดทุนต่อรอบ ไม่เกินสัดส่วนที่คำนวณจากเพดานต่อวัน เพื่อให้แพ้ติดกันหลายรอบแล้วยังไม่ถึงเพดานรายวัน
3. อัตราส่วนกำไรต่อขาดทุนต่อรอบ ที่ผ่านการคำนวณต้นทุนแล้วเหมือนตารางข้างบน
4. รายชื่อหุ้นที่ยอมเล่น เฉพาะที่สภาพคล่องสูงและไม่อยู่ในมาตรการกำกับ
5. เวลาที่ต้องปิดสถานะทั้งหมด ก่อน 16:30 น.
6. สมุดบันทึกทุกรอบ พร้อมต้นทุนจริงที่บริษัทหลักทรัพย์เรียกเก็บ ไม่ใช่ตัวเลขที่คิดเอง

ข้อ 6 ทำให้เห็นภาพจริงเร็วที่สุด ลองเล่นด้วยจำนวนหุ้นน้อย 20 ถึง 30 รอบและรวมต้นทุนทุกบรรทัด ผลรวมสุทธิบอกได้ดีกว่าความรู้สึกว่าวันนี้ "ได้" หรือ "เสีย"

ใครไม่ควรเดย์เทรด

เงินที่ใช้เดย์เทรดต้องเป็นเงินที่ถ้าหายไปทั้งก้อนแล้วชีวิตไม่เปลี่ยน ไม่ใช่เงินสำรองฉุกเฉิน เงินค่าเทอม หรือเงินที่กู้มา ถ้าคุณยังไม่มีเงินสำรองค่าใช้จ่าย 3 ถึง 6 เดือน ควรสร้างก่อน และถ้าต้องการรู้ว่าหุ้นเป็นอย่างไรในระยะยาว ให้เริ่มที่ หุ้นคืออะไร และ วิธีเริ่มลงทุนในหุ้น

ผู้ที่ต้องการดูแนวโน้มราคาควรอ่านเรื่อง การวิเคราะห์ทางเทคนิค ซึ่งอธิบายข้อจำกัดของเครื่องมือที่ผู้เดย์เทรดใช้ ส่วนความเสี่ยงโดยรวมของการลงทุน ดูที่ ความเสี่ยงของการลงทุน

ข้อควรจำก่อนตัดสินใจเริ่ม

เดย์เทรดไม่ใช่รายได้เสริมที่ได้มาง่าย ตัวเลขในตัวอย่างบอกว่าต้นทุนราว 320 บาทต่อรอบกับเงิน 100,000 บาท ทำให้ต้องการอัตราชนะสูงหรือเป้ากำไรกว้างมากจึงเสมอตัว ก่อนเริ่มให้ทำตามลำดับนี้

1. คำนวณต้นทุนต่อรอบจากอัตราคอมมิชชันจริงของบริษัทหลักทรัพย์ที่คุณมี ถามฝ่ายบริการลูกค้าเรื่องขั้นต่ำต่อรายการและค่าธรรมเนียมอื่น
2. ตรวจประเภทบัญชีและวงเงินซื้อขายต่อวัน
3. เช็กรายชื่อหุ้นที่ถูกมาตรการกำกับก่อนเปิดตลาดทุกวัน
4. เขียนเพดานขาดทุนต่อวันเป็นบาทและเวลาปิดสถานะ
5. ทดลองด้วยจำนวนเงินเล็กจนครบ 20 ถึง 30 รอบแล้วค่อยตัดสินใจ

หากไม่แน่ใจเรื่องวงเงินหรือเงื่อนไขบัญชี ให้สอบถามเจ้าหน้าที่ของบริษัทหลักทรัพย์ที่คุณใช้ และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญทางการเงินที่ได้รับใบอนุญาตก่อนใช้เงินก้อนใหญ่ ข้อมูลนี้ไม่ใช่คำแนะนำให้ซื้อหรือขายหุ้นตัวใด และไม่มีวิธีเดย์เทรดที่รับประกันกำไร