เงินฝากประจำ ดอกเบี้ยเท่าไหร่ คิดเงินจริงหลังหักภาษี 15%

ธนาคารแต่ละแห่งประกาศอัตราเงินฝากประจำของตัวเอง และปรับตามดอกเบี้ยนโยบายอยู่เสมอ จึงไม่มีตัวเลขกลางที่ใช้ได้ตลอด สิ่งที่คงที่คือวิธีคิดเงินที่คุณจะได้จริง ดอกเบี้ยที่ประกาศคือเลขก่อนภาษี เมื่อธนาคารหัก ณ ที่จ่าย 15% แล้ว เงินที่เข้าบัญชีเหลือราว 85% ของตัวเลขนั้น ตัวอย่างในบทความใช้อัตราสมมติเพื่อให้เห็นขั้นตอนคำนวณ ส่วนอัตราจริงของวันนี้ให้เปิดดูจากประกาศของธนาคารที่คุณจะฝาก

ฝาก 100,000 บาท ได้เงินเข้ากระเป๋าจริงเท่าไร

สูตรพื้นฐานคือ เงินต้น × อัตราต่อปี × จำนวนวันที่ฝาก ÷ 365 แล้วหักภาษี 15% ของดอกเบี้ย ธปท. อธิบายไว้ว่าเงินฝากประจำมีการหักภาษี ณ ที่จ่าย 15% ของดอกเบี้ยที่ได้รับ

ตัวอย่างสมมติ เงินต้น 100,000 บาท ใช้อัตราสมมติที่ยิ่งฝากนานยิ่งสูง

ระยะฝาก	อัตราสมมติ	ดอกเบี้ยก่อนภาษี	ภาษี 15%	ได้จริง	เทียบเป็นต่อปีหลังภาษี
3 เดือน	1.00%	ประมาณ 250 บาท	ประมาณ 38 บาท	ประมาณ 212 บาท	ประมาณ 0.85%
6 เดือน	1.20%	ประมาณ 600 บาท	90 บาท	ประมาณ 510 บาท	ประมาณ 1.02%
12 เดือน	1.50%	1,500 บาท	225 บาท	1,275 บาท	1.275%

คอลัมน์สุดท้ายคือสิ่งที่ควรใช้เทียบข้ามผลิตภัณฑ์ เพราะเลขที่ธนาคารโฆษณาเป็นเลขก่อนภาษี ถ้าเอาเงินฝากประจำไปเทียบกับสินทรัพย์ที่ไม่ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย ต้องใช้เลขหลังภาษีฝั่งเงินฝาก

บางธนาคารจ่ายดอกเบี้ยเป็นงวดระหว่างทางหรือจ่ายตอนครบกำหนด และบางแห่งโอนดอกเบี้ยเข้าบัญชีออมทรัพย์ ตัวเลขสุดท้ายจึงต่างกันเล็กน้อยตามวิธีจ่าย ให้ถามเจ้าหน้าที่ว่าดอกเบี้ยจ่ายเมื่อไรและเข้าบัญชีไหน

ฝาก 3 เดือนต่อไปเรื่อยๆ กับฝาก 12 เดือนทีเดียว ต่างกันตรงไหน

ผลิตภัณฑ์ 3 เดือนและ 6 เดือนมักต่อเงินให้อัตโนมัติเมื่อครบกำหนด ธปท. ยกตัวอย่างเงิน 10,000 บาท ฝากประจำ 3 เดือนที่ 3% ต่อปี ถ้าไม่ถอนเงินต้นและดอกเบี้ย เงินจะถูกฝากต่ออีก 3 เดือนไปเรื่อยๆ ตลอดปี ดอกเบี้ยหลังหักภาษีที่ได้ในปีนั้นคือ 257.45 บาท และเงินต้นที่ใช้คิดรอบถัดไปจะเป็น 10,257.45 บาท นี่คือดอกเบี้ยทบต้นที่เกิดจากการต่อเงินพร้อมดอกเบี้ย

ข้อดีของรอบสั้นคือเงินกลับมาอยู่ในมือทุก 3 เดือน ถ้าดอกเบี้ยตลาดขึ้น รอบถัดไปได้อัตราใหม่ ข้อเสียคือถ้าดอกเบี้ยลดลง รอบถัดไปก็ได้อัตราต่ำลงตาม ส่วนการฝาก 12 เดือนล็อกอัตราไว้ตลอดปี ถ้าคาดว่าดอกเบี้ยจะลง การล็อกยาวได้เปรียบ แต่ถ้าคาดว่าจะขึ้น การล็อกยาวทำให้พลาดอัตราที่ดีกว่า ไม่มีใครรู้ทิศทางล่วงหน้า เกณฑ์ที่ใช้ได้จริงกว่าคือจังหวะที่คุณจะต้องใช้เงิน ถ้าเงินก้อนนี้ไม่แตะแน่นอนอีก 12 เดือน เลือกรอบยาวที่อัตราดีกว่า ถ้าอีก 4 เดือนต้องจ่ายค่าเทอมหรือค่ามัดจำ เลือกรอบ 3 เดือนที่ครบก่อนวันจ่าย

ลองดูตัวเลขสมมติ เงิน 100,000 บาท เทียบฝาก 12 เดือนล็อกที่ 1.20% กับฝาก 3 เดือนต่อไปเรื่อยๆ ในสองสถานการณ์ ประมาณดอกเบี้ยก่อนภาษีเป็นอัตราเฉลี่ยของ 4 รอบ

สถานการณ์	อัตราแต่ละรอบ 3 เดือน	อัตราเฉลี่ย	ดอกเบี้ยก่อนภาษี	เทียบฝาก 12 เดือน 1.20%
ดอกเบี้ยตลาดลดลง	1.0, 0.9, 0.8, 0.7%	0.85%	ประมาณ 850 บาท	ฝากยาวได้มากกว่าราว 350 บาท
ดอกเบี้ยตลาดขึ้น	1.0, 1.2, 1.4, 1.6%	1.30%	ประมาณ 1,300 บาท	ฝากสั้นได้มากกว่าราว 100 บาท

ส่วนต่างที่ได้เสียสูงสุดในตัวอย่างนี้คือหลักร้อยบาทต่อเงินแสน ฝั่งที่ลดลงเสียมากกว่าฝั่งที่ขึ้นได้ เพราะอัตราที่ล็อกไว้มักตั้งไว้สูงกว่ารอบสั้นตั้งแต่ต้น ตัวเลขพวกนี้ทำให้เห็นว่าการเดาทิศทางดอกเบี้ยมีมูลค่าไม่มากเท่าการเลือกให้ครบกำหนดตรงกับวันที่ต้องใช้เงิน

วันครบกำหนดโดยทั่วไปตรงกับวันที่เดียวกันของเดือนถัดไป เช่น ฝาก 3 เดือนวันที่ 5 มกราคมครบวันที่ 5 เมษายน ถ้าตรงวันหยุด ธนาคารถือวันทำการแรกถัดไปเป็นวันครบกำหนดและจ่ายดอกเบี้ยของวันหยุดนั้นให้ด้วย

ถอนก่อนครบกำหนดแล้วเสียอะไร

ธปท. อธิบายว่าเงินฝากประจำที่ถอนก่อนครบกำหนดอาจไม่ได้ดอกเบี้ยตามอัตราที่ธนาคารประกาศ และธนาคารอาจจ่ายตามอัตราเงินฝากออมทรัพย์แทน เงื่อนไขนี้ต่างกันไปตามธนาคารและตามผลิตภัณฑ์

ตัวอย่างสมมติ ฝาก 100,000 บาท 12 เดือนที่ 1.5% ต่อปี แล้วถอนตอนครบประมาณ 150 วัน ถ้าธนาคารคิดตามอัตราออมทรัพย์สมมติ 0.5%

• ดอกเบี้ยที่ได้ = 100,000 × 0.5% × 150 ÷ 365 ≈ 205 บาท ก่อนภาษี
• ถ้าอยู่ถึงครบกำหนดแล้วนับสัดส่วนเท่ากัน ดอกเบี้ยตามอัตราประจำจะได้ราว 616 บาท
• ส่วนต่างที่หายไปประมาณ 410 บาท

ในช่วงดอกเบี้ยต่ำ ส่วนต่างระหว่างอัตราประจำกับออมทรัพย์จึงไม่ใหญ่ ค่าเสียโอกาสที่แท้จริงอยู่ที่เงินก้อนถูกล็อก ไม่ใช่ค่าปรับ ก่อนฝากให้ถามสามข้อ ถอนบางส่วนได้ไหม ถอนก่อนครบกำหนดคิดดอกเบี้ยแบบไหน และมีค่าธรรมเนียมหรือไม่ ธนาคารบางแห่งแยกเงื่อนไขนี้ไว้ในเอกสารผลิตภัณฑ์

อ่านตารางประกาศอัตราของธนาคารให้ครบก่อนเทียบ

ตารางอัตราเงินฝากประจำบนเว็บธนาคารมักมีมากกว่าหนึ่งบรรทัดต่อระยะฝาก ก่อนเทียบเลขกับธนาคารอื่นให้เช็กว่าเป็นบรรทัดเดียวกันจริง

• ระยะฝากเป็นเดือนหรือเป็นวัน ธนาคารบางแห่งแยกระยะ 3 6 9 12 เดือนและ 24 หรือ 36 เดือนเป็นแถวต่างกัน
• มีเงื่อนไขขั้นต่ำเงินฝาก หรืออัตราแยกตามช่วงยอดเงิน ยอดน้อยอาจได้อัตราต่ำกว่าที่ติดป้าย
• เป็นอัตราปกติหรืออัตราโปรโมชั่น อัตราพิเศษมักจำกัดวงเงินรวม ระยะเวลารับสมัคร หรือเฉพาะลูกค้าที่ฝากผ่านแอป
• อัตราพิเศษใช้กับเงินฝากใหม่เท่านั้นหรือไม่ ถ้าใช่ เงินเก่าที่ครบกำหนดแล้วต่ออัตโนมัติอาจได้อัตราปกติ
• เป็นดอกเบี้ยคงที่ตลอดระยะฝาก หรือแบบขั้นบันไดที่ขึ้นอัตราเป็นช่วง แบบขั้นบันไดต้องคิดอัตราผลตอบแทนที่แท้จริงเอง เพราะเลขสูงสุดไม่ใช่เลขเฉลี่ย วิธีคำนวณอยู่ในบทความบัญชีเงินฝากดอกเบี้ยสูง

เมื่อได้ตัวเลขของ 2 ถึง 3 แห่งแล้ว เทียบที่อัตราหลังภาษี และเทียบที่ระยะฝากเดียวกัน ส่วนต่างเพียง 0.10 ถึง 0.20 จุดบนเงินแสนคือ 100 ถึง 200 บาทต่อปีก่อนภาษี ถ้าต้องเสียเวลาโอนเงินข้ามธนาคารหรือเสียค่าธรรมเนียม ส่วนต่างนั้นอาจหมดไปก่อนเริ่มฝาก เรื่องค่าโอนอ่านได้ในค่าธรรมเนียมโอนเงิน

ภาษี 15% เสียครบแล้วจบ หรือเอาคืนได้

ธนาคารหักไว้ทุกครั้งที่จ่ายดอกเบี้ยเงินฝากประจำ ภาษีที่หักเป็นภาษีที่จ่ายล่วงหน้า ไม่ใช่ภาษีสุดท้ายเสมอไป ถ้าเงินได้ทั้งปีของคุณต่ำจนภาษีสุทธิน้อยกว่าที่ถูกหักไว้ ยื่นแบบเพื่อขอคืนส่วนเกินได้ ขั้นตอนอ่านได้ในการขอคืนภาษีหลังยื่นแบบ ส่วนใครอยู่ในช่วงภาษีสูง ภาษี 15% ที่ถูกหักไว้ก็มักเพียงพอแล้ว เพราะผู้มีเงินได้เลือกเสียภาษีดอกเบี้ยที่ 15% แยกจากเงินได้อื่นได้โดยไม่ต้องนำมารวมคำนวณ รายละเอียดการหักภาษีประเภทนี้อยู่ในเรื่องภาษีหัก ณ ที่จ่าย

อย่าสับสนกับสิทธิยกเว้นภาษีดอกเบี้ยออมทรัพย์ไม่เกิน 20,000 บาทต่อปี ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรฉบับที่ 55 ให้ยกเว้นเฉพาะเงินฝากออมทรัพย์ที่ต้องจ่ายคืนเมื่อทวงถาม ถอนด้วยเช็คไม่ได้ และโอนไปบัญชีกระแสรายวันหรือบัญชีเงินฝากอื่นไม่ได้ เงินฝากประจำไม่อยู่ในประกาศฉบับนี้ ผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภาษีจริงของเงินฝากประจำคือแบบฝากรายเดือน 24 หรือ 36 เดือนที่ธนาคารเปิดขายเป็นรายผลิตภัณฑ์ เงื่อนไขอยู่ในบทความบัญชีเงินฝากดอกเบี้ยสูง

เงินฝากก้อนใหญ่ ปลอดภัยแค่ไหน

สถาบันคุ้มครองเงินฝาก (สคฝ.) คุ้มครองเงินฝากสูงสุด 1 ล้านบาทต่อผู้ฝากต่อสถาบันการเงิน ตามหน้าวงเงินคุ้มครองของ สคฝ. ถ้าคุณมีหลายบัญชีในสถาบันเดียวกัน สคฝ. รวมเงินฝากทุกบัญชีและทุกสาขาของสถาบันนั้นเข้าด้วยกัน เงินฝากประจำ ออมทรัพย์ กระแสรายวัน บัตรเงินฝากและใบรับเงินฝากอยู่ในรายการที่คุ้มครอง

ตัวอย่างสมมติ คุณมีเงินฝากประจำ 700,000 บาท และออมทรัพย์ 500,000 บาทในธนาคาร ก. รวม 1,200,000 บาท ส่วนที่เกินวงเงินคือ 200,000 บาทไม่อยู่ในความคุ้มครอง วิธีจัดการคือย้ายส่วนที่เกินไปไว้ที่สถาบันอื่นที่อยู่ภายใต้ความคุ้มครองเช่นกัน สคฝ. ระบุว่าสถาบันที่อยู่ในความคุ้มครองมี 33 แห่งตามข้อมูล มิถุนายน 2569 ตรวจชื่อสถาบันได้ที่เว็บไซต์ สคฝ.

ผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้รับความคุ้มครองและมักถูกเข้าใจผิดว่าเหมือนเงินฝาก ได้แก่ เงินฝากสกุลต่างประเทศ ตั๋วแลกเงิน พันธบัตรและหน่วยลงทุนในกองทุนรวม เงินอิเล็กทรอนิกส์ในวอลเล็ต และสลากออมทรัพย์ พันธบัตรและตราสารหนี้อื่นมีกลไกความเสี่ยงของตัวเอง อ่านต่อได้ที่พันธบัตรรัฐบาลต่างจากเงินฝากอย่างไร

แบ่งเงินเป็นบันไดครบกำหนดต่างเดือน

เมื่อมีเงินก้อนใหญ่ การฝากก้อนเดียวระยะยาวเสี่ยงต้องทำลายทั้งก้อนเมื่อมีเรื่องเร่งด่วน วิธีที่ใช้กันคือแบ่งเป็นหลายก้อนให้ครบกำหนดต่างเวลา

ตัวอย่างสมมติ เงิน 300,000 บาท แบ่งเป็น 3 ก้อน ก้อนละ 100,000 บาท

ก้อน	ระยะฝาก	อัตราสมมติ	เงินกลับมาเมื่อ
ก้อนที่ 1	3 เดือน (ต่อได้)	1.00%	ทุก 3 เดือน
ก้อนที่ 2	6 เดือน	1.20%	เดือนที่ 6
ก้อนที่ 3	12 เดือน	1.50%	เดือนที่ 12

ผลตอบแทนเฉลี่ยก่อนภาษีของทั้งสามก้อนตามตัวเลขสมมติคือประมาณ 1.23% ต่ำกว่าฝาก 12 เดือนทั้งก้อน 1.5% แต่ถ้าเดือนที่ 2 ต้องใช้เงิน 80,000 บาท คุณถอนจากก้อนที่ 1 ก้อนเดียว ก้อนที่ 2 และ 3 ยังได้อัตราเต็ม ส่วนต่างอัตราเฉลี่ยคือราคาของความยืดหยุ่น ถ้ารู้แน่ว่าไม่ต้องใช้เงิน ไม่จำเป็นต้องแบ่ง

เงินสำรองฉุกเฉิน 3 ถึง 6 เท่าของค่าใช้จ่ายรายเดือนควรอยู่ในบัญชีที่ถอนได้ทันที ไม่ควรล็อกไว้ในเงินฝากประจำทั้งหมด ถ้าเพิ่งเริ่มเก็บเงินและยังมีหนี้ดอกเบี้ยสูง ลำดับที่ดีกว่าคือปิดหนี้ก่อน ดูวิธีปลดหนี้ตามลำดับ

ก่อนเซ็นเอกสารฝาก ตรวจเรื่องเหล่านี้

ถามเจ้าหน้าที่หรือดูจากตารางผลิตภัณฑ์ของธนาคาร แล้วจดคำตอบเทียบกัน 2 ถึง 3 แห่ง

1. อัตราดอกเบี้ยต่อปีของระยะที่เลือก และอัตราที่จะใช้ถ้าถอนก่อนครบกำหนด
2. จ่ายดอกเบี้ยเมื่อไรและเข้าบัญชีไหน เป็นดอกเบี้ยทบต้นหรือไม่
3. ครบกำหนดแล้วต่ออัตโนมัติหรือไม่ และรอบใหม่ใช้อัตราวันไหน
4. ถอนบางส่วนได้หรือไม่
5. ยอดรวมของคุณในสถาบันนี้เกิน 1 ล้านบาทหรือยัง
6. ถ้ามีคนเสนอดอกเบี้ยสูงกว่าตลาดมากให้ตรวจก่อนว่าเป็นเงินฝากจริงหรือผลิตภัณฑ์อื่น เช่น ตราสารหรือกองทุน ซึ่งไม่ได้อยู่ในความคุ้มครองของ สคฝ.

เงินที่ได้จากดอกเบี้ยเงินฝากประจำก็ยังตามเงินเฟ้อไม่ทันในหลายช่วง อ่านผลกระทบได้ในเงินเฟ้อกับกำลังซื้อของเงินออม ถ้าตัดสินใจเรื่องเงินก้อนใหญ่ ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญทางการเงินของธนาคารเรื่องเงื่อนไขของผลิตภัณฑ์ และถามสายด่วน สคฝ. 1158 เมื่อสงสัยว่าผลิตภัณฑ์ใดอยู่ในความคุ้มครอง