ภาษีขายของออนไลน์ แม่ค้าต้องเสียเท่าไร คำนวณสองวิธีให้ดู

คนที่เริ่มขายของออนไลน์มักเจอคำถามนี้ตอนยอดโตขึ้นจนเห็นเลขหลักแสนในบัญชีต่อเดือน ภาษีขายของออนไลน์ไม่ได้มีตารางพิเศษของตัวเอง รายได้จากการขายสินค้าของบุคคลธรรมดาเข้าระบบภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามปกติ แต่กรมสรรพากรมีตัวอย่างเฉพาะสำหรับผู้ประกอบการ e-Commerce ที่ให้คำนวณสองวิธีเทียบกัน แล้วจ่ายตามวิธีที่ได้ตัวเลขสูงกว่า

หน้านี้ไล่ตามลำดับที่เจ้าของร้านเจอจริง เริ่มจากต้องนับอะไรเป็นรายได้ ตามด้วยสองวิธีคำนวณพร้อมสามร้านสมมติ จากนั้นเป็นปฏิทินยื่นแบบ เกณฑ์ภาษีมูลค่าเพิ่ม และเอกสารที่ควรเก็บ

อะไรนับเป็นรายได้ของร้านออนไลน์

สรรพากรระบุว่า ถ้าประกอบธุรกิจซื้อขายสินค้าหรือบริการผ่านอินเทอร์เน็ตด้วยช่องทางต่างๆ หรือขายสินค้าที่มีหน้าร้านทั่วไป ผู้ขายต้องนำรายได้นั้นมารวมคำนวณยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้ การขายผ่านมาร์เก็ตเพลส เพจเฟซบุ๊ก ไลฟ์สด หรือไลน์ จึงนับเหมือนกันหมด

ตัวเลขที่ต้องนับคือเงินที่คุณได้รับจากการขายสินค้า ก่อนหักต้นทุน ค่าส่ง และค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม การหักรายจ่ายทำในขั้นถัดไป ตอนนับรายได้ยังไม่หัก ดังนั้นยอดที่แพลตฟอร์มโอนมาให้หลังหักค่าคอมมิชชันอาจน้อยกว่ายอดขายจริง ให้ดึงรายงานยอดขายรวมของแต่ละเดือนมาเทียบกับยอดโอนเสมอ

รายการ	นับเป็นรายได้ขายของหรือไม่
ยอดขายสินค้าที่ลูกค้าจ่าย	นับ ก่อนหักค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม
ค่าส่งที่เก็บจากลูกค้าแล้วจ่ายให้ขนส่งต่อ	ควรแยกเป็นรายการในบันทึก ถ้ารวมเป็นยอดขายต้องมีค่าส่งเป็นค่าใช้จ่ายรองรับ
เงินที่ลูกค้าโอนเกินแล้วคุณคืน	ไม่นับ ถ้ามีหลักฐานการคืน
เงินยืมจากญาติเข้าบัญชีร้าน	ไม่นับ ถ้ามีหลักฐานเป็นการยืม
ของใช้ส่วนตัวที่ขายต่อมือสอง	ต้องดูกรณี ไม่ใช่การค้าประจำ ควรปรึกษาสรรพากร

สองวิธีคำนวณ และทำไมต้องคิดทั้งสองวิธี

ตามตัวอย่างของสรรพากรสำหรับผู้ประกอบการ e-Commerce

• วิธีที่ 1 ภาษี = เงินได้สุทธิ (เงินได้ ลบค่าใช้จ่าย ลบค่าลดหย่อน) คูณอัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา โดย 150,000 บาทแรกของเงินได้สุทธิได้รับยกเว้น
• วิธีที่ 2 ภาษี = เงินได้พึงประเมินคูณ 0.5% และถ้าวิธีนี้คำนวณได้ไม่เกิน 5,000 บาท ให้เสียภาษีตามวิธีที่ 1

หน้าคำอธิบายการคำนวณภาษีประจำปีของสรรพากรเพิ่มเงื่อนไขว่า วิธีที่ 2 ใช้เมื่อเงินได้พึงประเมินรวม (ไม่นับเงินเดือน ซึ่งเป็นเงินได้ประเภทที่ 1) ตั้งแต่ 120,000 บาทขึ้นไป หลังคำนวณทั้งสองวิธีแล้วใช้ตัวเลขที่มากกว่า แล้วหักภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่าย ภาษีที่จ่ายตอนยื่นครึ่งปี และเครดิตภาษีอื่นที่มี

ถ้าอยากทบทวนลำดับการคำนวณทั้งปีก่อน อ่านที่ วิธีคำนวณภาษีเงินได้ และดูขั้นบันไดของอัตราที่ ภาษีอัตราก้าวหน้า

ตัวอย่างสมมติ 3 ร้าน

ตัวเลขทั้งหมดเป็นเรื่องสมมติเพื่อให้เห็นการเปรียบเทียบ ไม่ใช่ตัวเลขจากร้านจริง ทุกร้านใช้ลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาทอย่างเดียวเพื่อไม่ให้ตารางยาว

	ร้าน ก. ขายเสื้อผ้าเล็กๆ	ร้าน ข. ขายของกินนำเข้า	ร้าน ค. ขายเครื่องสำอางส่ง
รายได้ต่อปี	900,000	1,500,000	1,500,000
วิธีหักค่าใช้จ่าย	เหมา 60%	ตามจริง 1,300,000	เหมา 60%
หักค่าใช้จ่าย	540,000	1,300,000	900,000
หักลดหย่อนส่วนตัว	60,000	60,000	60,000
เงินได้ที่ใช้คำนวณ	300,000	140,000	540,000
ภาษีวิธี 1	7,500	0 (ยกเว้น 150,000 บาทแรก)	33,500
ภาษีวิธี 2 (0.5%)	4,500	7,500	7,500
ภาษีที่ต้องจ่าย	7,500	7,500	33,500

วิธีอ่านตาราง ร้าน ก. คิดวิธี 2 ได้ 4,500 ซึ่งไม่เกิน 5,000 จึงตกกลับไปจ่ายตามวิธี 1 คือ 7,500 บาท ร้าน ข. มีกำไรบาง วิธี 1 เป็นศูนย์ แต่วิธี 2 ได้ 7,500 และเกิน 5,000 จึงต้องจ่าย 7,500 บาท ส่วนร้าน ค. เหมา 60% ทำให้เงินได้สูงกว่ากำไรจริงมาก วิธี 1 จึงเป็น 33,500 บาท ซึ่งมากกว่าวิธี 2

วิธีคิดวิธี 1 ของร้าน ค. คือเงินได้ 540,000 บาท 150,000 บาทแรกยกเว้น ส่วน 150,000 ถึง 300,000 บาทเสีย 5% เท่ากับ 7,500 บาท ส่วน 300,000 ถึง 500,000 บาทเสีย 10% เท่ากับ 20,000 บาท และส่วนที่เกิน 500,000 ไปอีก 40,000 บาทเสีย 15% เท่ากับ 6,000 บาท รวมเป็น 33,500 บาท

ปฏิทินยื่นภาษีของร้านออนไลน์

เงินได้จากการขายสินค้าที่ไม่ได้ผลิตเองเข้าเงินได้ประเภทที่ 40(8) ตามเอกสารของสรรพากร ผู้มีเงินได้ประเภท 40(5) ถึง 40(8) ที่รับในช่วงมกราคมถึงมิถุนายน ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ถ้าเงินได้ครึ่งปีแรกเกินเกณฑ์ ปฏิทินจึงเป็นแบบนี้

ช่วง	ต้องทำอะไร
มกราคม ถึงมิถุนายน	รวมยอดขายและเอกสารค่าใช้จ่ายของครึ่งปีแรก
กรกฎาคม ถึงกันยายน	ยื่น ภ.ง.ด.94 ถ้าเข้าเกณฑ์ เสียภาษีครึ่งปีที่คำนวณได้
ตลอดปี	เก็บใบเสร็จและบันทึกรับจ่ายประจำเดือน
มกราคม ถึงมีนาคมปีถัดไป	ยื่น ภ.ง.ด.90 รวมเงินได้ทั้งปี หักภาษีครึ่งปีที่จ่ายไว้

เกณฑ์ที่ต้องยื่นครึ่งปีตามตาราง ภ.ง.ด.94 ของสรรพากร ผู้เป็นโสดต้องมีเงินได้ครึ่งปีแรกเกิน 60,000 บาท และผู้มีคู่สมรสเกิน 120,000 บาท ยื่นกระดาษภายในกันยายน ยื่นออนไลน์มีเวลาขยายเพิ่ม ส่วนผู้ที่ยื่นช้าต้องเสียเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ต้องชำระ เศษของเดือนนับเป็นหนึ่งเดือน รายละเอียดวันยื่นของแต่ละปีดูที่ กำหนดยื่นภาษี และขั้นตอนยื่นออนไลน์ที่ ยื่นภาษีออนไลน์

ภาษีครึ่งปีที่จ่ายไปแล้วเป็นการจ่ายล่วงหน้า มันถูกหักเป็นเครดิตตอนยื่นแบบทั้งปี ถ้าร้านของคุณเห็นกำไรชัดเจนตั้งแต่กลางปี ให้กันเงินสำหรับภาษีครึ่งปีไว้ในบัญชีแยก ไม่ควรรอจนเดือนกันยายนแล้วค่อยหาเงิน และควรเก็บใบเสร็จการชำระไว้ใช้ตอนกรอก ภ.ง.ด.90

ภาษีมูลค่าเพิ่ม เส้นที่ 1.8 ล้านบาท

เอกสารของสรรพากรระบุว่า ผู้ประกอบการที่ขายสินค้าหรือให้บริการและมีรายรับเกิน 1,800,000 บาทต่อปี มีหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มและเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม ตัวเลขนี้นับจากรายรับ ไม่ได้นับจากกำไร ร้านที่ขายเก่งแต่กำไรต่ำจึงข้ามเส้นนี้ได้เร็ว

เมื่อจดแล้วต้องออกใบกำกับภาษีให้ลูกค้า และยื่นแบบรายเดือน ภาษีที่นำส่งคือภาษีขายหักภาษีซื้อ สูตรแยก VAT จากราคารวมภาษี คือราคาสินค้าคูณ 7 หารด้วย 107 อ่านภาพรวมที่ ภาษีมูลค่าเพิ่มคืออะไร และดูรายการที่ใบกำกับภาษีต้องมีที่ ใบกำกับภาษีคืออะไร สำหรับขั้นตอนการจดทะเบียน เช่น กำหนดเวลาตอนรายรับข้ามเส้น ให้ตรวจที่หน้าจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มบน rd.go.th ก่อนทำจริง เพราะผมไม่ได้อ้างระยะเวลานั้นจากเอกสารที่เปิดอ่านในหน้านี้

เอกสารที่ควรเก็บ

สรรพากรแนะนำให้จดรายได้และรายจ่ายลงรายงานเงินสดรับจ่าย และแนบเอกสารประกอบการหักค่าใช้จ่ายจริง ได้แก่ ใบเสร็จรับเงิน ใบกำกับภาษี บิลเงินสด หรือใบสำคัญรับเงินที่ผู้จ่ายทำเองกรณีผู้รับเงินออกใบเสร็จไม่ได้ แต่ยอมลงลายมือชื่อในช่องผู้รับเงิน ตัวอย่างค่าใช้จ่ายที่เอกสารของสรรพากรยกไว้ คือค่าจ้าง ค่าสินค้า ค่าบรรจุภัณฑ์ ค่าอินเทอร์เน็ต และค่าโทรศัพท์

ระบบที่ใช้ได้ผลกับร้านเล็กคือแยกสามอย่าง ไฟล์ยอดขายรายเดือนที่ดึงจากแพลตฟอร์ม โฟลเดอร์รูปใบเสร็จต้นทุน และบัญชีธนาคารแยกสำหรับร้านโดยเฉพาะ แนวทางจดรับจ่ายประจำวันดูเพิ่มที่ จดรายรับรายจ่าย ฟรีแลนซ์ที่รับงานบริการและขายของควบกันดูเรื่องการแบ่งประเภทเงินได้ที่ ภาษีฟรีแลนซ์

ข้อสังเกตจากงานบัญชีร้านเล็ก คือค่าใช้จ่ายที่ลืมเก็บหลักฐานมากที่สุดมักเป็นค่าแพ็กเกจจิ้ง ค่าโฆษณาบนแพลตฟอร์ม และค่าจ้างแอดมินที่จ่ายเป็นเงินสด ทั้งสามรายการหักตามจริงได้เมื่อมีเอกสาร ให้ขอใบเสร็จหรือให้ผู้รับเงินเซ็นใบสำคัญรับเงินทุกครั้งที่จ่าย

จดบริษัทเมื่อไรจึงคุ้มกว่า

เอกสารเดียวกันเทียบกรณีบริษัทไว้ ภาษีเงินได้นิติบุคคลของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปี คิดจากกำไรสุทธิ ยกเว้น 300,000 บาทแรก ส่วน 300,000 ถึง 3,000,000 บาทเสีย 15% และส่วนเกินนั้นเสีย 20% ในตัวอย่างร้านรายได้ 2,000,000 บาท ต้นทุนรวม 1,800,000 บาท กำไร 200,000 บาท บริษัทเสียภาษีเงินได้ศูนย์

เรื่องที่ไม่ปรากฏในตัวเลขข้างต้นคือต้นทุนของการเป็นบริษัท ได้แก่ค่าจดทะเบียน ค่าทำบัญชีและสอบบัญชีรายปี และการที่เงินในบริษัทไม่ใช่เงินส่วนตัว ถ้าคุณดึงกำไรออกมาเป็นปันผลก็มีภาษีเงินปันผลอีกชั้น ร้านที่รายได้ยังหลักแสนจึงมักอยู่ในนามบุคคลต่อไป ร้านที่เข้าใกล้เส้น 1.8 ล้านบาทหรือมีหุ้นส่วนหลายคนค่อยเทียบจริงกับนักบัญชี

สรุปเป็นเช็กลิสต์ปิดปี

1. รวมยอดขายทั้งปีจากรายงานแพลตฟอร์มและบัญชีธนาคาร
2. เลือกเหมา 60% หรือหักตามจริง แล้วคำนวณเงินได้สุทธิหลังลดหย่อน
3. คิดภาษีวิธี 1 และวิธี 0.5% เมื่อรายได้รวมไม่นับเงินเดือนตั้งแต่ 120,000 บาทขึ้นไป
4. ใช้ตัวเลขที่มากกว่า ยกเว้นเมื่อวิธี 0.5% ไม่เกิน 5,000 บาท ให้ใช้วิธีแรก
5. หักภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายและภาษีครึ่งปีที่ชำระแล้ว
6. ตรวจว่ารายรับรวมเกิน 1.8 ล้านบาทหรือยัง

ถ้ายอดขายของคุณอยู่ตรงเส้นเกณฑ์ หรือร้านขายทั้งสินค้าและบริการ โทร RD Intelligence Center 1161 หรือสอบถามสำนักงานสรรพากรพื้นที่ที่คุณอยู่ ก่อนวันยื่น ภ.ง.ด.94 ของปีนั้น